10 December 2013

Қонуни озодии инсон

Ҳаёт омўзгори асосии инсон аст. Бахусус, дар зиндагии ҳамарўза инсон ташаккул ёфта, бар асари бархўрд бо ҳодисаҳои гуногуни рўзгор аз неку бад огоҳӣ меёбад ва барои роҳ надодан ба поймолкунии ҳуқуқҳои худ мубориза мебарад. Инсон дар муносибат бо ҷамъият умр ба сар мебарад. Зеро дар ҷамъият зиндагӣ карда, берун аз он ҳаёт ба сар бурдан мумкин нест.

Дар вақти таҳсил, ҳаёти оилавӣ ва ҷамъиятӣ, дар ҷараёни фаъолияти меҳнатӣ бо ташкилоту муассисаҳо, инчунин дар вақти доду гирифти байни ташкилотҳо алоқаҳои байни ҳамдигарии мустаҳкам бавуҷуд меоянд. Ҳама гуна муносибат ва фаъолияте, ки дар байни онҳо ба вуқўъ мепайвандад, ба воситаи қоидаҳои рафтор танзим мегардад, ки ин ҳуқуқҳои инсон мебошад.

Ҳуқуқ моҳияти умуми- иҷтимоӣ дошта, беистисно ба манфиати ҳамаи одамон хизмат мекунад, ҷиҳатҳои ташкил кардан, ба тартиб овардан, устувор намудан ва инкишоф ёфтани алоқаҳои иҷтимоиро таъмин менамояд.

Инсон дар доираи ҳуқуқҳои худ озодона амал мекунад ва қонун озодии инсонро аз ҳама гуна сўиқасдҳо ҳифз менамояд. Тамоми ҳуқуқҳои аҳли башарро Эъломияи умумии ҳуқуқи башар ҳимоя ва эътироф менамояд. Ин эъломия натиҷаи муборизаи бисёрсола, ба ҳамдигар гузашт карданҳо, созишҳо ва ҳамкориҳо мебошад.

26-уми июни соли 1945 ба имзо расидани Оинномаи СММ (Созмони Милали Муттаҳид) ҳуқуқи инсонро қисми ҷудонопазири ҳуқуқи байналхалқӣ гардонд. Давлатҳои узви СММ тибқи Оиннома вазифадор гардиданд, ки барои дастгирӣ ва ҳиф-зи ҳуқуқи инсон тадбирҳои якҷоя амалӣ намоянд.

10 декабри соли 1948 ҷаласаи 183-юми дар Париж барпогардидаи Ассамблеяи Генералии СММ Эъломияи умумии ҳуқуқи башарро «ба сифати вазифаҳое, ки барои иҷрояшон бояд ҳамаи халқҳо ва давлатҳо кўшиш намоянд», қабул кард ва эълон дошт. Қабул гардидани Эъломияи умумии ҳуқуқи башар барои таҳияи минбаъдаи стандартҳои байналхалқӣ дар соҳаи ҳуқуқи инсон ва ба вуҷуд овардани механизмҳои назорати байналхалқӣ таконе шуд. Эъломия дар маҷмўи санадҳои универсалии байналхалқии характери умумидошта дар соҳаи ҳуқуқи инсон ҳуҷҷати нахустин гардид.

Баъдан Паймони байналхалқӣ доир ба ҳуқуқи шаҳрвандӣ ва сиёсӣ, Паймони байналхалқӣ доир ба ҳуқуқи иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ (1966 ) ва Протоколи факултативӣ ба он қабул шуданд, ки якҷоя бо Эъломияи умумии ҳуқуқи башар Билли байналхалқиро оид ба ҳуқуқи инсон ташкил дод. Эъломия, пеш аз ҳама, аҳамияти ахлоқӣ дорад: он ҷонибдори тафаккуре нест, ки инсон бояд соҳиби ҳуқуқҳои дар низоми давлатии ҳуқуқ муайянгардида бошад, балки он шаъну эътибори табиии инсонро, ки бояд ҳар як шахсро инсонӣ соҳиб бошад, таъкид карда, ин шаъну эътиборро чун манбаи ҳуқуқу озодиҳо пазируфт.

Ҳуқуқи инсонро ҳар инсон, сарфи назар аз иродаи қонунбарор дорад, зеро он аз худи моҳияти инсонӣ бармеояд, стандартҳои дар эъломия муайянгардидаи ҳуқуқи инсон ҳамаи одамонро новобаста аз нажод, ранги пўст, ҷинс, забон, эътиқодмандӣ, ақидаҳо, миллат, баромади иҷтимоӣ, амвол, таваллуд ё ягон фарқияти дигар фаро мегиранд. Эъломияи умумии ҳуқуқи башар нахустин санади универсалии байналхалқӣ аст, ки дар он давлатҳои ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳуқуқ ва озодиҳои асосии ба ҳар як инсони рўи Замин додашавандаро мувофиқа карданд, ба низом дароварданд ва эълон доштанд.

Аҳамияти Эъломияи умумии ҳуқуқи башар бо он таъкид мегардад, ки ҳамасола ҷомеаи ҷаҳонӣ 10-уми декабрро чун Рўзи байналхалқии ҳуқуқи инсон таҷлил мекунанд. Эъломия аз 30 модда иборат буда, онҳо бо истилоҳҳои умумӣ тасвият ёфтаанд, вай ҳуқуқу озодиҳои бунёдиро дар бар гирифтааст. Дар ду моддаи аввали Эъломияи умумии ҳуқуқи башар таъкид шудааст, ки ҳамаи одамон бе ягон тафовут озод ва бо шаъну эътибор ва ҳуқуқи баробар ба дунё меоянд.

Мувофиқи моддаҳои дар эъломияи умумии ҳуқуқи башар нишон додашуда, ҳар инсон ба тартиботи иҷтимоӣ ва байналхалқӣ ҳуқуқ дорад, ки дар он ҳуқуқ ва озодиҳои дар эъломия зикргардида пурра амалӣ шуда метавонад.

Муаттара ОХУНОВА,
омўзгори мактаби №8-уми шаҳри Хуҷанд

Читать далее

Шиносоии Абдураҳмон Қодирӣ дар шаҳри Истиқлол

Рўзи панҷшанбеи 5 декабр шиносоии иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ бо вазъи иҷтимоиву иқтисодии шаҳру навоҳии вилоят дар шаҳри Истиқлол идома ёфт.

Зимни сафари корӣ ба ин шаҳр Абдураҳмон Қодирӣ нахуст бо фаъолияти маҷмааи варзишии шаҳр шинос гардид. Бояд гуфт, ки маҷмааи варзишии шаҳри Истиқлол соли 2011 бо маблағгузории ҳукумати ҷумҳурӣ пурра таъмир карда шудааст.

Ин маҷмаа дорои 13 иншооти варзишӣ буда, дар он 5 толори варзишӣ, ҳавзи шиноварӣ, корти теннис, варзишгоҳ бо 1500 ҷои нишаст ва дигар майдончаҳои варзишӣ амал мекунанд. Иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ ба фаъолияти маҷмааи варзишии шаҳр баҳои баланд дода, барои ташкили мусобиқаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва вилоятӣ дар шаҳри Истиқлол тавсияҳои хешро пешниҳод намуд.

Сипас, иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ аз мавзеи сохтмони корхонаи металлургии шаҳри Истиқлол дидан намуд. Маврид ба зикр аст, ки алҳол бо дастгирии ҳукумати ҷумҳурӣ дар шаҳри Истиқлол бо маблағгузории сармоягузорони чинӣ бунёди корхонаи кўҳӣ - металлургӣ оғоз гардидааст. Корхонаи мазкур барои истеҳсоли маҳсулоти ниҳоӣ аз маъданҳои кўҳӣ нигаронида шуда, он солона иқтидори коркарди зиёда аз 50 ҳазор тонна маъдани руҳ ва 50 ҳазор тонна маъдани сурбро доро хоҳад буд.

Корхонаи мазкур дар майдони 70 гектар бунёд гардида, он 1200 нафар шаҳрвандонро бо ҷои кори доимӣ таъмин менамояд. Дар ин коргоҳи саноатӣ 12 намуд маҳсулоти металлургӣ ва химиявӣ истеҳсол карда мешавад.

Дар идомаи сафари корӣ Абдураҳмон Қодирӣ бо фаъолияти зеристгоҳи барқии шаҳри Истиқлол шинос шуд. Ин зеристгоҳи барқӣ бо трансформаторҳои замонавӣ муҷаҳҳаз гардида, он барои беҳтар намудани сифати таъмини барқи сокинон ва корхонаҳои саноатии минтақа равона карда шудааст. Аз зеристгоҳи мазкур то шаҳраки Зарнисор ба масофаи 17 км хатти нави интиқоли барқ сохта шудааст, ки алҳол он дар арафаи ба истифодадиҳӣ қарор дорад.

Дар идомаи сафари корӣ мулоқоти иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ бо фаъолони шаҳри Истиқлол дар Қасри фарҳанги шаҳр баргузор гардид. Иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят А.Қодирӣ ба масъалаҳои ҳалталаби шаҳр, аз ҷумла таъмини аҳолӣ бо оби нўшокӣ ва полезӣ диққати махсус дод.

Ҳамчунин Абдураҳмон Қодирӣ ободониву бунёдкории маркази шаҳр ва таъмиру навсозии роҳҳои марказӣ ва дохилимаҳаллиро муҳим арзёбӣ намуд. Таъкид гардид, ки соли 2014 дар вилоят Cоли роҳҳои обод эълон гардида, дар ин раванд таъмири роҳҳои маҳаллӣ дар ҳудуди вилоят ба нақша гирифта шудааст. Роҳбари вилоят зикр намуд, ки соли оянда барои мумфаршкунии роҳи марказии шаҳр аз ҳисоби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят маблағҳои зарурӣ ҷудо карда хоҳад шуд.

Абдураҳмон Қодирӣ ба вазъи экологии шаҳри Истиқлол, аз ҷумла вуҷуд доштани партовгоҳҳои радиатсионӣ таваҷҷўҳ зоҳир намуд. Бояд гуфт, ки дар шаҳри Истиқлол 6 партовгоҳи радиатсионии даврони шўравӣ мавҷуд аст ва солҳои тўлонӣ муаммои безараргардонии ин партовҳо ҳалношуда боқӣ мондааст. Иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ ба шахсони масъул супориш дод, ки барои маҳкам кардани гирду атрофи партовгоҳҳо чораҳои мушаххас андешанд.

Инчунин дар ин мулоқот камбудиҳои мавҷудаи соҳаҳои маорифу тандурустӣ, аз ҷумла нарасидани муаллимони фанҳои дақиқ ва забони давлатӣ, дар сатҳи паст қарор доштани хизматрасонии тиббӣ ва ғайра мавриди баррасӣ қарор дода шуда, барои ислоҳи камбудиҳо ба масъулин дастуру супоришҳои қатъӣ дода шуд.

Хадамоти матбуоти
Раиси вилояти Суғд

Читать далее

Мулоқоти Абдураҳмон Қодирӣ бо Чен Ин Сян

Рўзи якшанбеи 8 декабр иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ ҳайати кории ҶДММ «Ширкати кўҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» - ро бо роҳбарии директори генералии ин ширкат Чен Ин Сян ба ҳузур пазируфт.

Директори генералии ҶДММ «Ширкати кўҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» ҳини сўҳбат нахуст Абдураҳмон Қодириро ба муносибати Раиси вилояти Суғд таъин шуданаш табрик гуфта, омодагиашро ба идомаи ҳам-кориҳои самаранок дар оянда изҳор дошт.

Дар ҷараёни сўҳбат ҷонибҳо масъалаи бунёди корхонаи кўҳӣ – металлургиро дар шаҳри Истиқлол мавриди баррасӣ қарор доданд. Корхонаи мазкур, ки аз ҷониби ҶДММ «Ширкати кўҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» бунёд мешавад, барои истеҳсоли маҳсулоти ниҳоӣ аз маъданҳои кўҳӣ нигаронида шуда, он солона иқтидори коркарди зиёда аз 50 ҳазор тонна маъдани руҳ ва 50 ҳазор тонна маъдани сурбро доро хоҳад буд.

Ҷонибҳо зимни сўҳбат дар баробари бунёди ин корхонаи бузурги металлургӣ як қатор масъалаҳои дигари марбути ин корхонаро, аз қабили мумфарш кардани роҳҳо, таъмини корхона бо об, кашидани хати интиқоли нерўи барқ, вазъи экологии минтақа, бунёди нақб дар роҳи аз шаҳраки Зарнисор то шаҳри Истиқлол мавриди баррасӣ қарор доданд. Маврид ба зикр аст, ки нақби Зарнисор – Истиқлол, ки 2,8 километр дарозӣ хоҳад дошт, баъди сохта ба истифода додан, масофаи роҳи миёни шаҳраки Зарнисор ва шаҳри Истиқлолро қариб чор маротиба кўтоҳ менамояд.

Абдураҳмон Қодирӣ бо роҳбарияти ҶДММ «Ширкати кўҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» инчунин масъалаи ҷалби коргарони маҳаллиро ба ин корхона ва тарбияи мутахассисони ҷавонро аз ин ҳисоб арзёбӣ намуда, тақозо дошт, ки ба ин масъала таваҷҷўҳи хоса зоҳир карда шавад.

ҶДММ «Ширкати кўҳӣ-саноатии Тоҷикис-тону Хитой» корхонаи металлургиро дар шаҳри Истиқлол дар майдони 70 гектар бунёд менамояд, ки дар он 1200 нафар шаҳрвандон бо ҷои кори доимӣ таъмин мешаванд. Дар ин коргоҳи саноатӣ 12 намуд маҳсулоти металлургӣ ва химиявӣ истеҳсол карда мешавад.

Хадамоти матбуоти
Раиси вилояти Суғд

Читать далее

Бунёди корхонаи истеҳсоли асфалт

Рўзи шанбе, 7 - уми декабр иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ ба ноҳияҳои Бобоҷон Ғафуров ва Ҷаббор Расулов сафари корӣ анҷом дод. Зимни ин сафар Абдураҳмон Қодирӣ нахуст ба мавзеи Рухаки ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ташриф оварда, бо лоиҳаи бунёди корхонаи нави истеҳсоли асфалт ва сехи коркарди шағал шинос гардид. Читать далее

Дар бораи иҷлосияи ХVI Маҷлиси вакилони халқи вилоят (Даъвати IV)

9-уми декабри соли 2013-ум дар толори маҷлисҳои Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят бо иштироки иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ Иҷлосияи ХVI Маҷлиси вакилони халқи вилояти Суғд, даъвати IV баргузор гардид. Иҷлосия таҳти раисии муовини Раиси вилоят Аҳмадҷон Қобилов ба вуқўъ пайваст. Баъди садо додани Суруди миллӣ ва интихоби котибот вакилони Маҷлиси вакилони халқи вилоят рўзномаи иҷлосияро иборат аз нўҳ банд тасдиқ карданд. Читать далее