22 April 2016

Қарори Раиси вилояти Суғд аз 18 апрели соли 2016 № 176

Дар бораи тадбирҳои ҳавасмандгардонии омӯзгорон ва хонандагони муассисаҳои таълимии вилоят

Мутобиқи моддаи 20 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ», моддаи 122 Кодекси меҳнати Ҷумҳурии Тоҷикистон, моддаи 51 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ», бо мақсади арҷгузории заҳмати омӯзгорон ва дастпарварони онҳо, ки ғолиби олимпиадаҳои фаннии байналмилалӣ мегарданд ва бо назардошти дархости муовини Раиси вилоят Fаффорӣ Н.А. аз 5 марти соли 2016, №6/51, қарор мекунам:

1. Омӯзгорони муассисаҳои таълимии вилоят ва шогирдонашон, ки дар олимпиадаҳои байналмилалӣ тибқи ҷадвали замимагардида сазовори ҷойҳои намоён мегарданд, бо мукофоти яквақтаи пулӣ ҳавасманд гардонида шаванд:

а) ҷои якум:

-хонандаи сазовори медали тилло дар олимпиадаи мамолики хориҷи дур 25 (бисту панҷ) ҳазор сомонӣ ва омӯзгори ӯ 25 (бисту панҷ) ҳазор сомонӣ;

-хонандаи сазовори медали тилло дар олимпиадаи кишвари Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил 10 (даҳ) ҳазор сомонӣ ва омӯзгори ӯ 10 (даҳ) ҳазор сомонӣ.

б) ҷои дуюм:

-хонандаи сазовори медали нуқра дар олимпиадаи мамолики хориҷи дур 15 (понздаҳ) ҳазор сомонӣ ва омӯзгори ӯ 15 (понздаҳ) ҳазор сомонӣ;

-хонандаи сазовори медали нуқра дар олимпиадаи кишвари Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил 5 (панҷ) ҳазор сомонӣ ва омӯзгори ӯ 5 (панҷ) ҳазор сомонӣ.

в) ҷои сеюм:

-хонандаи сазовори медали биринҷӣ ва олимпиадаи мамолики хориҷи дур 10 (даҳ) ҳазор сомонӣ ва омӯзгори ӯ 10 (даҳ) ҳазор сомонӣ;

-хонандаи сазовори медали биринҷӣ дар олимпиадаи кишвари Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил 3 (се) ҳазор сомонӣ ва омӯзгори ӯ 3 (се) ҳазор сомонӣ.

2. Ба Сарраёсати молияи вилоят ва Раёсати маорифи вилоят супорида шавад, ки маблағгузории ҳавасмандгардонии омӯзгорон ва хонандагони номбурдаро дар доираи маблағҳои соҳаи маорифи буҷети вилоят пешбинишуда таъмин намоянд.

3. Қарори Раиси вилояти Суғд аз 22 майи соли 2015, №261 «Дар бораи тадбирҳои ҳавасмандгардонии хонандагони муассисаҳои таълимии вилоят- ғолибони олимпиадаҳои фаннии байналмилалӣ» аз эътибор соқит дониста шавад.

4. Назорати иҷрои қарори мазкур ба зиммаи муовини Раиси вилоят Анвар Яъқубӣ ва Fаффорӣ Н.А. гузошта шавад.

Читать далее

Иҷлосияи шашуми Маҷлиси вакилони халқи вилояти Суғд, даъвати панҷум

Имрӯз, 22 апрели соли 2016 дар маҷлисгоҳи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят таҳти Раёсати Раиси вилояти Суғд, Раиси Маҷлиси вакилони халқи вилоят Абдураҳмон Қодирӣ иҷлосияи шашуми Маҷлиси вакилони халқи вилояти Суғд, даъвати панҷум баргузор гардид. Дар кори иҷлосия муовинони Раиси вилоят, раисони шаҳру навоҳии вилоят, роҳбарони ташкилоту идораҳои вилоятӣ, сохторҳои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва дигар шахсони дахлдор ширкат варзиданд.

Чуноне зикр гардид, дар кори иҷлосия аз 70 нафар вакилон 62 нафар иштирок намуданд. Аз тарафи вакилони иҷлосияи шашуми Маҷлиси вакилони халқи вилоят, даъвати панҷум масъалаҳои муҳим мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.

Читать далее

«Риштаҳои тиллоӣ»-и бонувони Андароб

Ба асоси арқоми расмӣ дар доираи Барномаи рушди ҳунармандӣ тайи солҳои охир дар ВМКБ бештар аз 3200 бонуи хонашин соҳиби ҷои кор гардиданд. Бештари бонувон ба шуғлҳои бофандагӣ машғул буда, маҳсулоташон ба мисли ҷўробу ҷемпер ва рўймолу попўшҳои мардона ва занонаи рангорангашон бозоргир ва муштариёни зиёд доранд.

Вале ба бовари бонувони деҳаи Андароби ноҳияи Ишкошим имконияти рушди шуғлҳои қадимӣ ҳанўз зиёд буда, танҳо аз ҳисоби содироти риштаи тайёршуда аз пашми бузҳои нодири кашмирӣ даромади хуб ба даст овардан мумкин аст.

Ҷаҳоннамо аз хурдӣ дастёри падари чўпонаш буду барояш гоҳе ба ферма ва гоҳе чарогоҳ чойю ғизо мебурд. Масъулини хоҷагӣ одатан аз он сухан мекарданд, ки агарчанде кишоварзон саъй меварзанд, вале бинобар хароҷоти зиёд маҳсулоти чорводорӣ ва зироаткорӣ даромади кам медиҳад.

Дар соли 1980-ум ба манзури рушди кишоварзӣ ва афзун гардондани даромаднокии воҳиди кишоварзӣ қарор дода шуд, ки Ҷамоати деҳоти Андароб ба парвариши бузҳои маҳинпашм махсус гардонда шавад. Ин намуди бузҳоро аз кишвари Олтойи Федератсияи Россия оварданд. Бузҳои ҷингиламўй ба ҷойи нав зуд одат карданд. Ҷаҳоннамо бузҳоро сила мекарду дасташ аз пашми нарму нафис ҳаловат мебурд. Мушоҳида мекард, ки ба виҷа фасли зимистон ҳаво ҳар чӣ сардтар мешуд, мўинаи даруни пашми бузҳо нарм-тар ва зиёдтар мегардид. Баҳор бузҳоро метарошиданду пашму мўинаашонро якҷоя дар ҷуволҳо андохта, шаҳрҳои дур мебурданд. Вай эҳсос кард, ки пас аз чанд соли содироти ашёи хом фаъолияти иқтисодии хоҷагидорӣ беҳбудӣ ёфт.

-Иқлими ноҳия барои парвариши бузҳои олтойӣ ва ё кашмирӣ бисёр ҳам мусоид аст. Вале бузҳои маҳинпашм, асосан дар фермаҳои деҳоти поёнии ноҳия ҷой дода шуданд. Ба фикри мутахассисон ҷангалзорҳои ноҳия, ки пас аз Ҷамоати деҳоти Андароб доман паҳн карда буданд, чарогоҳҳои хуб барои рамаи маҳаллӣ маҳсуб мешаванд, вале ҳангоми сар даровардани бузҳои зотӣ ба ҷангал мўинаи қимматнокашон ба хору хас мечаспиду талаф меёфт ва фоиданокии иқтисодии бузҳоро кам мекард.

Саршумори бузҳои зотӣ дар Ҷамоати деҳоти Андароб ба бештар аз 5 ҳазор сар расонда шуда, пашм ва мўинаашон ба шаҳрҳои Оренбурги Федератсияи Россия ва Марви Туркманистон интиқол меёфту дар он ҷо аз ашёи хом қолин, рўймол, ҷемпер ва намуди дигари маҳсулот мебароварданд.

Бештари ҳамсабақони Ҷаҳоннамо пас аз хатми мактаб барои таҳсил роҳи донишкадаҳои олиро пеш гирифтанд. Вале вай ҳамроҳи падар монд, зеро аз заҳмати чорводорӣ ҳам дар хонаашон шароит муҳайё буду ҳам хоҷагӣ даромад мегирифт ва падар ба дастёр ниёзи сахт дошт. Дере нагузашта, таъсири тўфонҳои сиёсӣ ба кўҳистон ҳам расид ва хоҷагиҳои фермерӣ барҳам дода шуда, чорво ба мардум тақсим гардид. Мўина ва пашм бехаридор дар анборҳо мехобиду акнун бузҳои зотӣ ҳам дар баробари чорвои маҳаллӣ асосан барои гўшташон ба фурўш бароварда мешуданд. Вале савдогарони қирғиз, ки аз ҳар имконияти пулёбӣ истифода мекунанд, фоидаи пашми бузҳои зотиро дарк намуда, роҳи фурўшашро пайдо намуданд ва ҷувол – ҷувол бо нархи арзон онро аз мардум харид менамуданду мебурданд. Дидани ин ҳолат дили Ҷаҳоннаморо сахт ба дард оварда буд.

Хушбахтона, чанд сол пеш бо ибтикори як созмони байналмилалӣ дар доираи мусоидат ба корёбии занони деҳот иҷрои барномаи эҳёи бузҳои зотӣ дар ВМКБ ва тайёр намудани риштаи хушсифат аз пашм онҳоро рўйи даст гирифта шуд. Дар Ҷамоати деҳоти Андароб интихоби роҳбари гурўҳ бар сари Ҷаҳоннамо афтод, ки дар парвариши бузҳои зотӣ таҷрибаи зиёд дошт. Бо маблағи аввалия ва кўмаки шавҳараш Хушқадам Паҳлавоншанбиев таҷҳизоти сохти шўравиро такмил дода, барои ресандагӣ мутобиқ сохтанд. Акнун корхонаи ресандагии «Ҷаҳоннамо» 22 нафар ҳунармандонро аз қишлоқҳои гуногун муттаҳид менамояд. Риштаи тайёршудаи ресандагон аз пашм ва мўинаи бузҳои зотӣ ба Амрико бурда мешавад. Ба ғайр аз хароҷот аз ҳар килограми ришта ба буҷаи хонаводагии ресандагони корхона қариб 500 сомонӣ ворид мешавад. Вале, кор ҳанўз ҳам, асосан бо усули дастӣ анҷом мешаваду маҳсулнокӣ кам аст. Ҷаҳоннамо дар доираи табодули таҷриба усули коркарди пашми бузҳои зотиро дар корхонаҳои Файзобод ва ҳироти давлати ҳамсоя дида, рўзеро орзу дорад, ки чунин таҷҳизоти тозакунии пашм ва ресандагӣ дар бинои сехе ҳам, ки сохтмони он дар деҳа оғоз гардидааст, гузошта мешавад. Ҷой барои сохтмони сехро мақомоти маҳаллӣ ҷудо намуд.

Раиси кумитаи занҳои вилоят Сайёрамо Замирова риштаи хушсифати аз бузҳои зотии кашмирӣ тайёрнамудаи ҳунармандони Андаробро «тиллоӣ» унвон мекунад. Ба гуфтаи вай дар вилоят 97 ҳазор сар буз парвариш меёбаду саршумори аз ҳама бештар – 22 ҳазор сар ба ноҳияи Ишкошим рост меояд. ҳамасола 7 - 8 тонна пашм ва мўинаи бузҳои зотиро ҷамъоварӣ ва аз он 2 – 3 тонна риштаи хушсифат тайёр намудану аз фурўши он 150 – 200 ҳазор доллар даромад гирифтан мумкин аст. Дар сурати ба кор андохтани корхона дар Андароб то 80 нафар бонуи ҳунарманди деҳотро ба ҷойи кор таъмин кардан мавҷуд буда, имконияти коркарди ин намуди ашёи хом дар вилоят ҳавасмандӣ ба парвариши бузҳои зотӣ меафзояд.

Бонувони ноҳияи дигари калонтарин оид ба бузпарварӣ - Роштқалъа низ бо тайёр намудани «риштаҳои тиллоӣ» аз пашми бузҳои зотӣ тахассус пайдо мекунанд ва фоидаи онро аллакай эҳсос намудаанд.

Шарф ва рўсариҳои аз мўинаи бузҳои кашмирӣ тайёршуда гарм, нозук ва нафис буда, ҳар яки онро бемалол аз мобайни ҳалқаи ангуштарӣ гузаронидан мумкин аст ва барои нодир буданашон нархи гарон доранд.

Ҷаҳоннамо ба ҳамкории судманди мақомоти маҳаллӣ бо сармоягузорони байналмилалӣ ва дар натиҷаи он бароварда шудани орзуи бонувони Андароб бовар дорад.

 М.САИД

Читать далее

Ҳафтаи китоби кӯдакону наврасони Тоҷикистон

Рӯзҳои 2-юм то 9-уми апрел дар миқёси шаҳр Фестивали ҷумҳуриявии «ҳафтаи китоби кӯдакону наврасони Тоҷикистон» баргузор гардида, дар доираи он чорабиниҳои гуногуни фарҳангиву маърифатӣ дар китобхона-филиалҳо бо иштироки дӯстдорони китобу адабиёт гузаронида шуданд.

Рӯзи аввал ва тантанаи ифтитоҳи фестивал 4-уми апрел дар дохили боғи истироҳатии шаҳр, назди чойхонаи «Дилписанд» бо иштироки аҳли зиё, ровиёни шеъру сухан ва хонандагони фаъоли китобхона-филиалҳо сурат гирифт. Дар он намоиши  китобҳои тозанашри бачагона, адабиёти хонданбоби назмиву насрӣ, китобҳо оид ба «Соли фарди солим» пешкаши  ҳозирин гардонида шуд. Рӯзи  нахустини Фестивал ба 80-солагии шоири бачаҳо, Шоири халқии Тоҷикистон Алӣ Бобоҷон бахшида шуда, дар ин хусус аз ҷониби иштирокдорони Фестивал баромадҳои ҷолиб пешкаш гардид. Дар ҷараёни Фестивал сарвари МТМУ №3 Т.Ғаниев, собиқадори соҳаи маориф Р.Иномӣ дар бораи китобу мутолиа ва ба китобхониву адабиёт ҷалб намудани кӯдакону наврасон ҳарф зада, ба эҷодиёти А.Бобоҷон бахшида шудани рӯзи аввали фестивалро басо муфид арзёбӣ намуд ва хонандагонро ба дӯст доштани китоб, Ватан, хушахлоқиву некрафторӣ ва  эҳтироми калонсолон даъват намуданд.

Дар доираи фестивал инчунин дар китобхона-филиали №10 якҷоя бо китобхона-филиали №8 субҳи адабӣ бо иштироки хонандагони МТМУ№25 баргузор гардид, ки он ба 25-умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида шуда, таҳти унвони «Месарояд дил суруди шоди Истиқлол» сурат гирифта, зиёда аз 30 нафар тамошобин иштирок намуданд. Дар идомаи фестивал дар китобхона-филиали №4 вохӯрӣ бо корманди тиб М.Маҳмудова намоиши китобҳо ва хулосаи китобшиносӣ бахшида ба Соли фарди солим баргузор гардид.

Дар рӯзи шашуми фестивал дар китобхона-филиали №3 бо иштироки хонандагони МТМУ№4 маҳфили адабӣ-бадеии навқаламон бо номи «Китоб -калиди илму дониш» баргузор гардид.

Парвина АБДУЛЛОЕВА,
шаҳри Конибодом

Читать далее

Асадбек Пўлодов: Санъати миллиро нигоҳ медорем!

Раванди ҷаҳонишавӣ ва тараққиёти бесобиқаи илму техника ба он оварда расонд, ки бархе аз паҳлўҳои фарҳанги мардумӣ дар меҳвари нобудшавӣ қарор доранд. Аз ин лиҳоз, нигоҳ доштани санъати миллӣ ва арзишҳои волои он як рукни ҳифз намудани забон ва фарҳанги ниёгон мебошад.

Дар ин росто саҳми фарҳангиён, бахусус ҳунармандон хеле калон аст. Ансамбли «Навои Бадахшон» аз зумраи дастаи ҳунарие мебошад, ки барои пос ва беолоиш маҳфуз доштани санъати волои мардуми кўҳистон ҳиссаи арзанда дорад. Сўҳбати ихтисосии мо бо роҳбари ансамбли «Навои Бадахшон» Асадбек Пўлодов перомуни фаъолият, эҷодиёт, ҳунарварӣ ва дигар паҳлўҳои муҳими он сурат гирифт.

- Бигўед, ки дар кадом замина зарурати таъсиси ансамбли «Навои Бадахшон» ба миён омад?

- Дар замони Истиқлолият ба хотири рушду нумўи санъати миллӣ, эҳтиром ба арзишҳои волои фарҳангӣ, такмилу рушд додани фолклор ва этнографияи миллӣ ва бо ин васила баланд бардоштани ҳуввияти миллӣ миёни ҷомеа тадбирҳои зиёде андешида шуданд. Ба ин хотир соли 2000-ум зарурати таъсиси ансамбли «Навои Бадахшон» ба миён омад. Беҳтарин ҳунармандон дар асоси озмун ба ансамбл ҷалб гардиданд. Дар замони ҷаҳонишавӣ ба мерос мондани арзишҳои суннатӣ барои ояндагон муҳим ва саривақтист. Ҳунармандони ансамбл барои ҳифз намудани фарҳанги ниёгон ҳама вақт аз тақлид ба либосу усули бегона дар каноранд. Ансамбли «Навои Бадахшон» кўшиш ба харҷ додааст, то либосҳои анъанавии миллиро дар такя ба фолклору санъати этнографӣ барои аҳли мардум муаррифӣ намояд.

- Умуман, ҳамчун санъатшинос ба ҳунарнамоии санъаткорони ансамбл чӣ гуна баҳо медиҳед?

- Имрўз ансамбли «Навои Бадахшон» дар доираи дувоздаҳ нафар ҳофиз, гурўҳи рақсӣ иборат аз ҳашт кас, шаш нафар ромишгар ва гурўҳи сабти овозу танзимгарон фаъолият менамояд. Беҳтарин ҳунармандон, аз ҷумла ҳофизи халқии Тоҷикистон Душанбе Паллаев, ҳунарманди шинохта Абдулшаҳид Саодатшоев, ҳофизони мумтоз, ба монанди Иқбол Саидиков, Аҳмад Саидиков, Аҳмад Ёрбеков, Гуландом Борониева, Насиба Давлатхоҷаева, Муқаддас Элчибекова, Маъруф Шобеков, ромишгарон Худопаноҳ Бердов, Мамадодӣ Сафаров, Алим Девлохов, Тоҳир Саъдоншоев ва дигарон бо ҳунари волояшон санъати пурғановати мардуми кўҳистонро муаррифӣ менамоянд.

Мавриди тазаккур аст, ки соли 2010 зимни ҷашнгирии иди умумиҷумҳуриявӣ, 13-умин солгарди Ваҳдати миллӣ дар вилоят, ансамбли «Навои Бадахшон» барномаи ҷолиби фарҳангиро пешкаши мардуми кишвар гардонд. Дар тантанаи идона, ки бо иштироки Сарвари давлат, мўҳтарам Эмомалӣ Раҳмон доир шуда буд, ҳунармандони ансамбл бо ҷолибтарин навовариҳои фарҳангӣ баромад намуданд. Суруди «Ориёиям», ки бо овози ҳунарманди асил Аҳмад Саидиков ва оҳанги Мухтор Муборакқадамов садо дод, ба як гимни ватанпарастӣ ва худшиносӣ табдил гашт ва имрўз ҳам миёни ҷомеаи ҳунарӣ ва мардуми ҷумҳурӣ маҳбубияти хосаеро касб намудааст.

- Кадом лаҳзаҳоро метавонед ёдоварӣ кунед, ки дар фаъолияти ҳунармандони ансамбл хотирмон буданд?

- Ҳар боре, ки дар саҳнаи ҳунар барномаи фарҳангиеро матраҳ менамоем ва аз ҷониби мардум истиқболи гарм эҳсос мекунем, дар хотир нақш мегузорад. Як гурўҳе аз ҳайати ансамбли «Навои Бадахшон» берун аз хориҷи кишвар ба Амрико сафари ҳунарӣ доштанд. Барномаи консертии ҳунарманди мумтоз Абдулшаҳид Саодатшоев бо Хосият Вализода, баромади ҳунарии ансамбли «Навои Бадахшон» дар Кохи Ҷомии шаҳри Душанбе, Кўлоб ва Ваҳдат низ аз зумраи лаҳзаҳои беҳтарини ин ҳунармандон ва гурўҳи эҷодӣ мебошад.

Вале, ҷолибтарин лаҳзае, ки барои банда ва дастаи эҷодии ансамбли мо ҳамчун хотираи фаромўшнашаванда боқӣ мемонад, баргузории рўзҳои фарҳангии Ба- дахшон дар шаҳри Душанбе буд. Ҳунарнамоии дастаи ҳаваскорон даст дод, то барномаи фарҳангӣ бо фарогирии беҳтарин ҳунармандони вилоят боиси пазироии самимии сокинони пойтахт гардад.

- Имсол ҷашни ҷумҳуриявии 19-умин солгарди Рўзи Ваҳдати миллӣ дар вилоят таҷлил мегар-дад. Ба пешвози ин санаи муҳими таърихӣ ансамбли «Навои Бадахшон» чӣ армуғонеро омода намудааст?

- Барои таҷлили ин ҷашни умумимиллӣ аз имрўз диққати асосӣ дода мешавад. Баргузории Рўзи Ваҳдати миллӣ дар вилоят масъулияти бузургеро аз тамоми кормандони эҷодию техникии мо тақозо дорад. Дар ин самт аллакай сенарияи баргузории чорабиниҳои оммавӣ бахшида ба пешвози ин санаи муҳим тартиб дода шудааст. Ин пайраҳа бисёр нозук аст ва мо кўшиш менамоем, то беҳтарин ва ҳассостарин суруду тарона, рақсу намоишҳои театрикунонидашударо дар такя ба фарҳанги пурғановати ниёгонамон манзури меҳмонони олиқадр гардонем.

Дар пешорўи таҷлили ин иди бошукўҳ рўзҳои фарҳанги вилоят- ҳои Суғду Хатлон дар Бадахшон гузаронида мешавад. Мо, умед дорем, ки ҷашни Рўзи Ваҳдати миллӣ бо шукўҳу шаҳомати хос таҷлил мегардад.

Саъдоншоҳи ҶАНОБИЛШОҲ

 

Читать далее

Ҳомидов Маъруфҷон

 Веростор

Читать далее

Чашмаҳое, ки бисмилро ҷон ато мекунанд…

Бадахшон дар ҳақиқат ҳам дарвозаи тиллоии Тоҷикистон аст. Дар ин ҷо баробари неъматҳои зеризаминии синаи кўҳҳо, инчунин кўлу лозурҳо, рўдхонаву чашмаҳои шифобахши бешуморе мавҷуданд.

Тибқи ҳисобу китоби нопурра дар Бадахшон беш аз 80 чашмаи шифобахш мавҷуданд. Ва аз ҳама муҳимаш он аст, ки ҳамаи онҳо сатҳи ҷаҳонианд. Имрўзҳо бо ғамхории ҳукумати ҷумҳурӣ, ба виҷа Пешвои миллат, Президенти кишвар ба Бадахшон аз чаҳор самти олам сайёҳон ворид мегар-данд. Мурод аз ин гуфтаҳо он аст, ки дар ин осоишгоҳҳо натанҳо аз шаҳру навоҳии ҷумҳурӣ, балки аз саросари дунё маризон табобат мегиранд. Ҳамаи ин, албатта маблағ аст, ки вориди хазинаи кишвар мегардад.

Чашмаҳои шифобахш аз ҳама бештар дар ҳудуди ноҳияи Ишкошим мустақаранд. Дар ин ҷо танҳо чашмаҳои таркибашон тадқиқшуда 30-тоанд. Омўзиши ҷиддии ин неъматҳои гаронбаҳои Помир, аз ҷумла ноҳияи Ишкошим асосан аз солҳои 30-юми қарни сипарӣ сар шуд. Соли 1930 Комиссариати халқии нигаҳдории тандурустии РСС Тоҷикистон гурўҳи тадқиқотии махсусро таҳти сарпарастии профессор Г.Н.Рагозин ташкил намуд. Дар солҳои 1932-1938 экспедитсияи Паҷўҳишгоҳи марказии балнеологӣ дар ҳайати духтур-балнеолог, муҳандис-балнеолог ва иқлимшиносон доир ба омўхтани чашмаҳои маъданӣ ва минтақаҳои табобатии Ҷумҳурии Тоҷикистон тадқиқотро ба сомон расониданд.

Соли 1961 Вазири тандурустии СССР В.Иванов ва саргеологи Раёсати Маркази истироҳатгоҳҳои Иттифоқҳои касабаи марказӣ В. Валединский аввалин шуда, бунёди осоишгоҳи Гармчашмаро барои 120 кат тавсия доданд. Баъдтар дар заминаи Гармчашма шифохонаи обӣ барои 25 кат кушода шуд. Дар соли 1978 шифохонаи обии Гармчашма ба касалхонаи физиотерапевтии вилоятӣ табдил дода шуд.

Соли 1978 дар заминаи чашмаи Авҷ шўъбаи физиотерапевтии назди бемористони марказии ноҳия бо 25 кат фаъолияти хешро оғоз намуд.

Аз соли 1970 сар карда, ба ободонии чашмаҳои шифобахши дигар навоҳии вилоят оғоз намуданд. Оби Гармчашма касалиҳои дилу рагҳои хунгард, узвҳои такя ва ҳаракат, системаи асаб, узвҳои ҳозима, узвҳои ҷинси занона, касалиҳои кўҳнаи роҳҳои нафаскаширо давост.

Имрўзҳо осоишгоҳи Гармчашма хеле ободу зебо гардидааст. Дар ин ҷо биноҳои баландошёнаи меҳмонхонаҳо бо кулли шароити зисту истироҳат бунёд гардидаанд. Умуман, Гармчашма имрўз ба як шаҳраки хеле зебо табдил ёфтааст.

Осоишгоҳи дигаре, ки имрўз хеле машҳур аст, Бибӣ Фотимаи Заҳро мебошад. Он низ дар ноҳияи Ишкошим дар наздикии марзи Афғонистону Покистону Чин ҷойгир аст. Қарнҳои қарн сокинони ин кишварҳо, инчунин аз гўшаю канори Бадахшон ба дурию душвории роҳ нигоҳ накарда, ба ин ҷо меомаданду дар ҳавзе, ки сокинони таҳҷоӣ сохта буданд, табобат мегирифтанд.

Ободии чашмаи Бибӣ Фотимаи Заҳро дар даврони Истиқлолият оғоз гардид. Агар то соли 2009 осоишгоҳ дорои 25 кати хоб буд, имрўз ин рақам ба 60 расидааст. Инчунин, соҳибкорони маҳаллӣ чаҳор бинои барҳавои замонавии меҳмонхонаро сохтаанд. Дар осоишгоҳ барои истироҳаткунандагон беҳтарин шароит муҳайё гардонида шудааст. Дар ин ҷо асосан иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ, садамаи Чернобил, ҷанговарони интернатсионалист, маҷрўҳон, собиқадорони меҳнат истироҳат мекунанду табобат мегиранд. Дар назди даромадгоҳи осоишгоҳ бунёди бинои бозор ва ошхона барои онҳое, ки бе роҳхат ба ин ҷо меоянд, идома дорад.

Хоҳишмандони истироҳату табобат дар чашмаи Бибӣ Фотимаи Заҳро хеле зиёданд, зеро оби ин чашма барои табобати бемориҳои захми меъда ва рўдаи 12-ангушта, газаки доимии ҷигар, илтиҳоби доимии талхадон, касалиҳои узвҳои такя ва ҳаракат, касалиҳои гинекологӣ, аз ҷумла бенаслӣ хеле муфид аст.

Ин ягона осоишгоҳе дар Бадахшон аст, ки аз он ҳар рўз гурўҳ-гурўҳ сайёҳони кишварҳои бурунмарзӣ дидан мекунанд. Агар аз як тараф диққати онҳоро оби сеҳрноки шифобахши ин чашма ба худ ҷалб намояд, аз тарафи дигар 200-300 метр дуртар аз қароргоҳи чашма диҷи Ямчун воқест, ки дар баробари дигар осори таърихии дунё ба рўйхати феҳрасти ЮНЕСКО ворид гардидааст.

Лутфишоҳи ДОДО

Читать далее

Дар ҳифзи солимии модару кўдак

Ба фаъолияти таваллудхонаи вилоятӣ чун муассисаи мустақил як сол пур шуд. Сохтмони бинои муассисаи тиббӣ бо дастур ва супориши бевоситаи Президенти кишвар ба мақсади аз байн бурдани мушкилоти табобати бемориҳои занону кўдакон ва афзун намудани имкони наҷоти саривақтии модару кўдак ба роҳ монда шуд. Оид ба фаъолияти ин муассиса сўҳбате доштем бо Гулсара Чоршанбиева.

- Бинои нави таваллудхона аз чор ошёна иборат буда, бо тарҳу намуди муосир бунёд шудааст. Хишти аввали онро 10-уми августи соли 2011 Пешвои миллат, Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон ҳангоми сафари навбатии кориаш ба шаҳру навоҳии ВМКБ гузошта буд. Бо дастури Сарвари мамлакат барои сохтмони бинои таваллудхона аз ҷониби Дирексияи сохтмони иншооти ҳукуматии назди Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 9 миллион сомонӣ ҷудо гардида, корҳои сохтмониро дар ин ҷо бинокорони ҶДММ «Набзи нур» анҷом доданд.

13-уми ноябри соли 2014 бо иштироки Сарвазири мамлакат Қоҳир Расулзода беморхона расман ифтитоҳ гардида, аз аввали соли 2015 бо фармони Раиси вилоят аз тобеияти беморхонаи вилоятӣ баромада, чун муассисаи мустақил ба фаъолият пардохт.

 Беморхона дорои 105 кат буда, аз 8 шўъба иборат мебошад. Шўъбаҳои эҳёи навзодону калонсолон ва ташхисии клиникӣ нав ташкил шуданд. Дар ин ҷо дар маҷмўъ 160 нафар кор мекунанд, ки аз онҳо 20 нафар табиб бо дараҷаи олии тахассус фаъолият мекунанд. 78 нафар корманди миёнаи тиббӣ ва дигарон кормандони техникӣ мебошанд.

Бо сохта шудани бинои нав кори хизматрасонӣ беҳтар шуд, зеро дар ин ҷо барои ташхису табобати беморон тамоми шароит фароҳам оварда шудаанд. Беморхона аз ҷиҳати таъминот бо барқ, оби гарм мушкилоте надорад. Мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии кишвар беморхонаи навтаъсисро ҳамаҷониба дастгирӣ мекунанд. Вале, бо вуҷуди ин баъзе норасоиҳо дар беморхона вуҷуд доранд. То ҳол имкониятҳои мо дар самти расондани кўмаки ройгон ба беморони вазнин маҳдуд аст, зеро барои хариди доруворӣ буҷети кам дорем. Дар самти бемориҳои занона дар вилоят ҷарроҳӣ танҳо дар беморхонаи мо гузаронида мешавад. Бинобар ин, беморон аз ноҳияҳо ҳам ба таваллудхонаи вилоятӣ оварда мешаванд, вале мошини ёрии таъҷилиамон хеле кўҳна аст. Дар шўъбаи эҳё низ баъзе таҷҳизоти зарурӣ намерасад.

 Соли 2015 дар беморхона 12 ҳазор касал табобат гирифт. 1392 кўдак таваллуд шуд, ки аз онҳо 268 кўдак бо роҳи ҷарроҳӣ ба дунё омаданд. Дар давоми моҳи январи соли ҷорӣ бошад, 98 кўдак таваллуд шуд, ки аз он 22 кўдак бо усули ҷарроҳӣ ба дунё омаданд. Ин рақамҳо нисбат ба солҳои пеш ба маротиб зиёданд ва аз эътимоди мардум ба хизматрасонии беморхона ва умуман афзоиши таваллуд дар вилоят дарак медиҳад. Айни ҳол дар беморхона 78 бемор табобат мегирад. Ҷидду ҷаҳди мо бештар ба он равона шудааст, ки фавти модару кўдакро ҳарчӣ бештар пешгирӣ намоем. Моро лозим аст, ки бо модарони оянда бештар кор барем.

Баъзе занони ҳомила, хешу табори наздикашон ба шароитҳои зарурии пеш аз таваллуди кўдак бепарвоӣ зоҳир мекунанд, ба духтур дар марҳалаи охирин муроҷиат менамоянд. Ният дорем, ки қабл аз ҳама дар беруни беморхона як лабораторияи дигаре кушоем, то беморони касалиҳои занона, ки дар таваллудхонаи вилоятӣ хобонда нашудаанд, имконият пайдо кунанд, ки дар он ҷо аз ташхис гузаранд. Иловатан баъзе мутахассисон, аз қабили ҷарроҳ ва табиби бемориҳои дарунӣ (терапевт)-ро ба кор ҷалб намоем. Ҳамчунин, мехоҳем, ки ба беморхона бештар таҷҳизоти нав ворид созем. Дар самти амалӣ гардидани ин нақшаҳоямон бо мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии кишвар ба мувофиқа расида, ҳамчунин кўшиш менамоем, ки сармояи созмонҳои байналхалқиро низ ҷалб намоем.

Н.ДИЛОВАРШОЕВА

Читать далее

Раҳмонобод обод мешавад

Бадахшон бо табиати нотакрору кўҳҳои баланд, инчунин гиёҳу обҳои шифобахши худ барои сайёҳони дохиливу хориҷӣ ҳамеша диққатҷалбкунанда буда, ашёву маснуоте, ки дар шаҳру ноҳияҳои вилоят истеҳсол карда мешаванд, харидори зиёд доранд.

Эмомалӣ Раҳмон

Охирҳои моҳи январи соли равон дар деҳаи навбунёди Раҳмонободи ноҳияи Шуғнон бинои нави мактаби замонавӣ бо таҷҳизоти муосири таълимию техникии муҷаҳҳаз бештар аз 100 нафар фарзанди сокинони ин деҳаро ба оғўши худ гирифт.

 Маросими мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани ин дабистон, ки сохтмони бинои он дар фосилаи шаш моҳ бо ҳидояти Пешвои миллат, Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон анҷом гирифт, нафақат барои омўзгорону хонандагони ин муассисаи таълимӣ, волидайн, сокинони деҳа, балки тамоми мардуми Кўҳистони Бадахшон ба тўю сурури ҳақиқӣ табдил ёфт. Намояндагони ҳукумати ҷумҳурӣ, парламенти мамлакат, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатии вилояту ноҳия ва садҳо нафар меҳмон дар лаҳзае, ки дар саҳни мактаб занги аввал садо дод, шарики шодию фараҳмандии муҳассилину омўзгорон буданд. Ҷавҳари ҳарфу сухани баромадкунандагони ин ҷамъомади хотирмонро шукргузорӣ аз истиқлолият, сиёсати ваҳдатофаринию маорифпарварии Роҳбари давлат, рисолати некандешию накўкории мардуми адолатпешаи тоҷик фарогир буд. Дар ин лаҳзаи ниҳоят фараҳбахшу гуворо қироат гаштани паёми шодбошии кормандони урдугоҳи «20-солагии Истиқлолият»-и ноҳияи Ҷаббор Расулови вилояти Суғдро ҳозирин бо хушнудӣ истиқбол карданд ва ин бесабаб ҳам набуд. Дар он рўзҳое, ки сели даҳшатафкан манзилу амволи 84 хонаводаи деҳаҳои зебоманзари Барсему Бердибекободро ба комаш фурў бурд, 60 нафар кўдаки ин деҳаҳо дар ин истироҳатгоҳ ба таълиму тадрис фаро гирифта шуданд. Онҳо хотираҳои некро аз меҳмоннавозӣ, инсондўстию маърифатпарварии мардуми Суғд ба Кўҳистони Бадахшон оварданд ва имрўз аз он ба ҳамсабақони худ нақл мекунанд.

Тобистони соли гузашта деҳаи Барсеми ноҳияи Шуғнон дар сархати расонаҳои хабарии ҷаҳон қарор дошт. Се рўз паи ҳам фаромадани сели даҳшатафкан нисфи деҳаро ба харобазор табдил доду қисми дигараш зери об монд. Аз нисф бештари мардуми деҳа бе хонаву ҷой монд, аммо ноумед нагашт. Аз рўзҳои аввали сар задани офат тамоми сокинони кишвар барояш дасти мадад дароз кард. Дар муддати камтар аз чор моҳ дар наздикии деҳаи харобгашта, шаҳраки зебое бо инфрасохтори муосир бунёд гашт. Барои хонаводаҳое, ки манзилу молу амволашонро аз даст доданд, хонаҳои урфии помирӣ сохта шуданд ва бо супориши Сарвари давлат онҳо бо тамоми ҷиҳози хонадорӣ ройгон таъмин гардиданд. Бо пешниҳоду дархости пирони хирадманд ин деҳа Раҳмонобод номгузорӣ гардид. Акнун Раҳмонобод яке аз деҳаҳои ободу зебои Кўҳистони Бадахшон аст.

Ҳофиз МИРЗОКАНДОВ

Читать далее