01 December 2016

Нақшҳои пур аз меҳру муҳаббат

Мошини сабукрав  дар назди биное, ки лавҳи «Зарафшон»-ро бо худ дошт, қарор гирифт. Аз дидани чунин номи зебо ва маънодор дар замир пиндоштам, ки соҳибони он, чунон ки дар луғатҳо омадааст, нисоркунандаи зар ва зарпош бояд бошанд. Дасту пойҳои чобуки нафароне, ки дар ин бинои хуштарҳ бо меҳнат машғул буданд, беист пасу пеш ҳаракат дошта, ҳар яке мехост, ҳарчи зудтару беҳтар корашро ба итмом расонад ва як рўзи меҳнатиро бо хурсандӣ гузаронад.

Занону духтарони сари мошинаи дарздўзӣ нишаставу андармони либосдўзиро дида, имтинони комил пайдо кардам, ки дар ҳақиқат ҳузурдоштагони ин мавзеъ бо дастони сеҳрофари худ зар меофаранду пешкаши ҳаводорону мизоҷони худ мегардонанд.

Сарбанду куртаҳои занона, поҷомаву доманҳои хушдўхт, нимтанаҳои кўдаконаву тоқиҳои гуногундўхт ва дигар либосҳои миллии тоҷикона агар метавонистанд, ба забони ҳол омада, аз  ҳунармандии соҳибони худ дарак медоданду  мегуфтанд, ки ҳанўз аз зери захми мошин набаромада, онҳоро харидоре мунтазир аст.

Холаи Зумрадмоҳ  17 сол муқаддам фарзандаш Гулистонро барои омўхтани ҳунари дўзандагӣ ҳидоятгар шуд. Чун ин ҳунар барояш меросӣ буд, ҳафт нафар фарзандон низ дар ин рўҳия тарбия ёфтанд. Аз модари гулдаст сеҳри дўзандагӣ омўхтанд. Аз ҳамаи фарзандон дида Гулистон ба ҳунари аҷдодӣ меҳр пайдо кард. Идомаи зиндагии худ ва пайдо кардани ризқу рўзиро дар зардўзиву гулдўзӣ, мўҳрадўзиву либосдўзӣ дид. Ангуштони нозукаш захми сўзан мезаданду аз сеҳри он рўи матоъ нақшҳои пур аз меҳру муҳаббат ба зиндагӣ ва шуғли писандида рўи кор меомаданд. 

Гулистон бузург шуд. Хост, идомаи ҳунари волояшро дар васеъ кардани коргоҳи дўзандагӣ бинад. Тасмим гирифт, ки аз роҳбари кордону тавоно ва чашмикордон дасти мадад пурсад. Лоиҳаи хешро пешниҳоди ҳайати ҳакамон кард. Бесаброна мунтазир буд, ки барояш чӣ баҳоеро сазовор хоҳанд донист. 

Баробари гирифтани Гранти Раиси вилоят дар ҳаҷми даҳ ҳазор сомонӣ шоду мамнун шуд. Шукрона кард, ки бо дастгирии давлату Ҳукумат, хоса Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ доираи фаъолияташро фарох ва духтарону ҷавонзанони бисёреро машқи ҳунари волои дўзандагӣ медиҳад.  Сехи дўзандагии «Зарафшон»-и ноҳияи Кўҳистони Мастчоҳ  занону духтарони хонашинро ба худ сарҷамъ кард.

Гранти соҳибшударо барои харидории мошинаи дарздўзӣ ва дигар лавозимоти ҳунармандӣ масраф карданд. 10 нафар чевари чобукдаст имрўзҳо ба шогирдон сеҳри ҳунари дўзандагӣ меомўзанду дар як вақт аз нозукиҳои ҳунарҳои қадимаю аҷдодӣ-зардўзиву гулдўзӣ, мўҳрабофию қуроқдўзӣ бохабар месозанд. Тавассути даҳ  мошинаи дарздўзӣ ҳамарўза ҳунармандон захм бар сўзан мезананду либосҳои  миллии тоҷиконаву аврупоӣ дўхта, манзури мизоҷон мегардонанд. Чун аз мушкилиҳои касби пешакардааш пурсон шудем, чунин иброз дошт:

- Ҳамаи муваффақият ва пешравиҳои худро ман маҳз ба шарофати модари меҳрубонам Зумрадмоҳ мебинам. Ҳарчанд барои таъсис ва фаъолияти кории коргоҳи дўзандагӣ монеаву мушкилиҳо зиёд буданд, аммо бо боварӣ метавон гуфт, ки агар кас дўстдори касби худ бошад, ҳама даргузар ва ҳалшавандаанд. Кўшиш мекунам, гранти соҳибшударо пурсамар истифода намуда, барои зиёд кардани теъдоди  ҳунармандон дар коргоҳ талош варзам. Боварӣ дорам, ки тавассути ҳунари волои худ то ба қуллаҳои баланди касби интихобкардаам бирасам. Зеро гуфтаанд: «Ҳунарманд ҳар ҷо бувад сарфароз»…

ШОИРА

Читать далее

Муассисаҳои таълимӣ ба зимистон омодаанд!

Тўли ҳафтаест, ки мардуми ҳанўз ба зимистон омоданабудаи кишвар, бахусус вилоят аз сардии ҳаво ҷомаи гарм ба бар кардаанду дар андешаи чӣ тавр гарм кардани манзилҳои истиқоматии хешанд. Сардии ҳаво на танҳо аҳолии кишвар, балки масъулини соҳаҳои маорифу тандурустиро низ ба ташвиш гузошт. Оид ба то чӣ андоза омода будан ба зимистони имсола ва якбора сард омадани ҳавою чораандешӣ нисбат ба он дар мавсими тирамоҳ дар муассисаҳои таълимии шаҳри Гулистон бо иҷрокунандаи мудири шўъбаи маорифи шаҳр Мирҷумъа Бобоев ҳамсўҳбат шуда, интихобан аз якчанд мактаб дидан кардем.

Зимни сўҳбат М. Бобоев гуфт, ки шўъбаи маорифи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Гулистон бо мақсади иҷро намудани қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва фармоиши Вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи сари вақт омода намудани соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти ҷумҳурӣ барои фаъолияти мунтазам ва самарабахш дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2016-2017» нақшаи чорабинӣ таҳия намуда, бо маблағгузории мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр то санаи 1-уми сентябри соли равон ҳамаи муассисаҳои таълимӣ пурра ба давраи тирамоҳу зимистон омода карда шудаанд.

Алҳол ҳамаи муассисаҳои таълимии шаҳр маводҳои сўзишвориро (ангишт, ҳезум, сўзишвории генератор) захира карда, шишабандии қабати дуюми тирезаҳо, ки ба нақша гирифта шуда буд, ба анҷом расониданд.

Қайд бояд кард, ки барои ин давра аз ҳисоби бақияи ангишти мавсими соли гузашта 33 тоннаю 849 кг ангишт захира карда шуда, бо харидорӣ намудани 213 тоннаю 620 кг ангишт дар соли ҷорӣ дар анборҳои муассисаҳои таълимӣ 247 тоннаю 470 кг ангишт захира карда шудааст, ки ин нишондиҳанда 111,4 фоизи нақшаро ташкил медиҳад. Захираи ҳезум дар муассисаҳои таълимии шаҳри Гулистон 245 мЗ, шишабандии қабати дуюм 370 м2, сўзишвории дизелӣ 280 литр ба нақша гирифта шуда, то имрўз нақшаи шишабандӣ ва захираи ҳезуму сўзишвории дизелӣ пурра ба анҷом расонида шудааст.

Яке аз ин муассисаҳо мактаби таҳсилоти миёнаи умумии №2-юми Ҷамоати Чоруқдаррон мебошад. Муассиса имрўз барои зимистонгузаронӣ омода буда, дар синфхонаҳо манбаи гармидиҳӣ мавҷуд аст. Оинабандии тирезаҳо ба пуррагӣ ба иҷро расида, печҳои бухорӣ васл карда шудаанд.

Бояд гуфт, ки дар давраи зимистонгузаронии имсола мактаб бо хатти барқи озод таъмин аст. Тамоми синфхонаҳо бо тафдонҳои бухорӣ таъмин буда, барои зимистонгузаронӣ тайёр мебошанд. Анбори муассиса 9 тоннаю 720 кг ангиштсанг ва 10 м3 ҳезумро нигоҳдорӣ менамояд, ки гувоҳ аз омодагӣ ба фасли зимис-тон аст.

Бояд гуфт, ки мақсади асосии кормандони соҳа бомуваффақият гузаронидани зимистони имсола мебошад.

Нодир ТУРСУНЗОДА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Мастчоҳ: Мардум моҳияти қонунро дарк намудаанд...

Аз қабул гардидани Қонуни Ҷум-ҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон  нўҳ сол сипарӣ гардида бошад ҳам, дар баъзе шаҳру навоҳии вилоят  баргузории  базму  маърака,  чорабиниҳое, ки қонун манъ  кардааст, идома дорад. Масалан,  гузаронидани маъракаи келинсалом, базми духтарон, дар тўйхонаҳо гузаронидани маъракаи домодталабон ва ғайра  дар баъзе шаҳру навоҳии вилоят ба чашм мерасанд. 

Бо мақсади огоҳ гаштан аз рафти татбиқи  қонуни мазкур ба ноҳияи Мастчоҳ сафар намудем. Дар ноҳия дар  самти татбиқи қонун дастовардҳо хеле зиёданд. Мардум имрўз дарк намудаанд, ки танзим танҳо барои баланд бардоштани сатҳи зиндагии эшон нигаронида шудааст. Аз ин рў, кўшиш менамоянд, ки тўю маърака ва базми хонадоршавии фарзандони худро  камхарҷ ба роҳ монанд. Ҳоло ба ҳукми анъана даромадааст, ки дар ноҳия дар  як тўи хонадоршавии фарзандон  то 10 нафар тўи хатнасури фарзандонашонро гузаронанд. Зеро ин амал боиси  камхарҷ гаштани хароҷоти тўй ва ё тамоман бехарҷ гаштани тўи суннатӣ мегардад, Чӣ хеле, ки мудири бахш оид ба дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои  миллии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия Муқим Назар  изҳор намуд,  имрўз дар  маҳаллаҳо назорат хеле пурзўр  гардидааст. Аз ҳисоби танзими тўю маъракаҳо мардум  роҳҳои байни деҳа, кўчаи худро  таъмир менамоянд. Ва иқдомҳои шоистаи дигарро пеш мегиранд.   Масалан,  аз Ҷамоати деҳоти Палдорак Ҳоҷӣ Бекмурод маблағи  барои сафари Ҳаҷ  ҷамъовардаи худро барои бунёди кўпрук масраф намуд, ки мардуми ҷамоат аз ин иқдоми неки ў  хеле сипосгузоранд.

Аммо баробари ин дар ноҳия низ вайронкунандагони қонун ба назар мерасанд. Онҳо барои  нисбат ба қонун хунукназарона рафтор намудан, аз қонун берун кор кардан   мувофиқи  амалашон ҷазои сазовор гирифтаанд. Асосан қонунвайронкуниҳо дар  гузаронидани ҷашни зодрўз, аз меъёр зиёд хабар намудани одамон ба маъракаи чил, дар тўйи  хонадоршавии фарзандон часпондани пул,  аз меъёр изофа тўл кашидани  соати баргузории тўйи арўсию домодӣ ба қайд гирифта шудааст.  Чунончӣ,  3 нафар сокини ноҳия дидаву дониста, хилофи қонун  рафтор карданд. Яке дар соати  корӣ  дар ошхона ёру ҷўраҳои худро сарҷамъ намуда,  ҷашни зодрўз баргузор намудааст. Дигаре ба маъракаи чил одамони зиёдро даъват кардааст.  Ҳол он ки  мувофиқи меъёри қонун маъракаи чил   бояд дар доираи  80 нафар   баргузор гардад. Ҳамзамон,  пулчаспониро дар  тўю маъракаҳо  қонун манъ кард.  Аммо дар тўйи арўсию домодӣ пулчаспонӣ  намуда,  қонуни танзими анъана ва ҷашну маросимҳоро вайрон намудан низ ошкор гардид. Ин ашхос  бо вайрон намудани  моддаҳои 8,13 ва 14-и Қонуни  Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи  танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба ҷавобгарии маъмурӣ кашида, бо қарори cуди ноҳия  ба маблағи 16000 сомонӣ ҷарима шуданд. 

Мудири бахш оид ба корҳои дин, танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия  зимни сўҳбат иброз намуд, ки  имрўз маъракаҳои мардум ба танзим даромадааст. Дар ҷамоати деҳот, раисони маҳаллаҳо Қурбон Муҳаммедов, Сўфӣ Аюбов   ва якчанд дигар раисони маҳаллаҳо   дар байни мардум корҳои фаҳмондадиҳӣ бурда, кўшиши зиёд ба харҷ медиҳанд, то қонуншиканӣ рух  надиҳад.

Мавсуф изҳор намуд, ки  дар ноҳия мардум дарк кардаанд, ки маъракаи азо ин мотам аст, на зиёфатхўрию худнамоӣ...

 Дар ноҳия давоми нўҳ моҳ 744 адад маърака баргузор гардид. Хароҷоти маъракаҳо дар ин давра ду миллиону  ҳаштсаду ҳаштоду ду  ҳазору  панҷсад сомониро  ташкил дода, харҷи  як маърака ба ҳисоби миёна  ба 3874,3 сомонӣ рост омад. Дар ин давра аз ҷониби шаҳрвандон  520 тўйи домодию арўсӣ,1 адад тўйи домодию арўсии хайриявӣ, 111 хатнасур, 1 хатнасури хайриявӣ, 86 маъракаи чил ва 25 маъракаи сол бо забҳи 8 чорвои калону 250 сар чорвои майда гузаронида  шуд. Аз сўҳбат бо Муқим Назар  воқиф гардидем, ки дар ноҳия ба ҳисоби миёна дар се маърака забҳи як чорво рост меояд. Мардуми ноҳия бисёртар  гўштро аз бозор ва дўконҳо ба миқдори ба худашон зарурӣ харидорӣ менамоянд. Ҳамзамон, аён шуда, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта теъдоди  маъракаҳо  24 адад кам гардида, ҳисоби миёнаи хароҷот низ коҳиш ёфтааст.

Дар урфият мегўянд, ки сари ятимеро сила кардан  аз фазилатҳои неки инсонӣ ба шумор меравад. Дар ноҳия дар ин раванд корҳои зиёде ба сомон расиданд. Масалан,  бахшида ба ҷашни байналмилалии Наврўз, Иди байналхалқии ҳифзи кўдакон ва Иди саиди Қурбон аз тарафи саховатмандони хайрхоҳ ба суратҳисоби 12 нафар ятимони кулли ноҳия  дар «Амонатбонк» 3600 сомонӣ ба ҳар яке гузошта шуд. Маблағи умумии ба суратҳисоби онҳо гузошташуда 14400 сомониро ташкил медиҳад. Дар арафа ва рўзҳои Иди Наврўз 6791 сомонӣ маблағ  ба оилаҳои ниёзманд ва ятиму беморон дастрас карда шуд. Чӣ хеле, ки  Муқим Назар иброз дошт, дар ноҳия анъанаҳои хуб оид ба дастгирии оилаҳои камбизоат ва ятиму мўҳтоҷон  ба роҳ монда шудааст.

Бале, мардуми меҳнатқарини ноҳияи Мастчоҳ ба хубӣ дарк намудаанд, ки қабул гардидани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» бо мақсади таъмини ҳаёти хушу рўзгори ободи одамон  равона  шудааст.

Рафоат МЎЪМИНОВА,
Гулҷаҳон МАҲКАМОВА,
“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

Ҷавононро ба роҳи дуруст ҳидоят намоем!

Халқи заршиносу боҳикмати тоҷик ба Сарвари худ унвони Пешвои миллатро лоиқ донист.

Мо, насли калонсолу миёнсоли мамлакат айёми пеш аз солҳои навадуми асри мозӣ, воқеаҳои солҳои навадум, сипас ботадриҷ ба амал омадани дигаргуниҳои даврони соҳибистиқлолиро чун навори синамо аз пеши назар гузаронем, худ бе ягон шакку шубҳа хулоса менамоем, ки агар ба сари давлати мо абармарди матинирода, соҳиби рўҳи шикастнопазир, якрўву якқавл чун Эмомалӣ Раҳмон намеомаданд, барҳақ, имрўз сарзамини мо чунин обод, мардуми кишварамон чунин дилшод, дастархони хонадони ҳар як сокини ин марзу бум фаровону пурнозу неъмат намебуд. Имрўз бо эҳсоси ифтихор мегўем: - Сиёсати сулҳҷўёна, созандаву бунёдкоронаи Президенти мамлакатамон буд, ки мардуми тоҷик ба чунин рўзҳои нек расиданд.

Минбаъд боз ҳам гулгулшукуфии кишварамон дар дасти худамон аст. Ҳамчун омўзгори мактаби олӣ бо такя ба таъкидҳои Сарвари мамлакат гуфтаниам, он давлат ва миллате ояндаи рахшон дорад, ки халқаш соҳибмаърифату боилм бошад. Чуноне Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти мамлакатамон дар Паёми имсолинаи худ таъкид намуданд, айни замон муаммое, ки ҳамчун вабои аср ба амнияти ҷаҳон ва ҳар як сокини сайёра таҳдид карда истодааст, ин торафт тавсеа ёфтани фаъолияти гурўҳҳои экстремистӣ ва даҳшатафканӣ мебошад. Тавре маълум аст, имрўз фаъолияти доманадори ҳаракатҳои ифротгаро ва ҳамроҳшавии ҷавонон ба онҳо аз масъалаҳои доғи рўз аст.

Бо назардошти вазъи ноороми ҷаҳон мо, зиёиён, бахусус устодони макотиби олиро зарур аст, барои ҷавонон чунин шароите фароҳам орем ва тарбия намоем, ки дар зиндагиашон роҳи дурустро интихоб кунанд, илму дониши муосирро азхуд намоянд, касбу ҳунар омўзанд ва дар оянда мақоми худро дар ҷомеа соҳиб шаванд.

Мо, ҳар як узви ин ҷомеа, ҳар як сокини ин сарзамин бояд шукри даврони обод, тинҷу ором намоем, баҳри ободии хонадонамон, кўчаамон, маҳаллаамон, шаҳрамон, Ватани азизамон каме ҳам бошад ҳам, саҳми худро ҳамроҳ намоем. Ин аст нишони ватандўстӣ, хештаншиносӣ ва меҳанпарастии мо.

М.НАЗАРОВА,
 устоди Донишгоҳи давлатии
 Хуҷанд ба номи академик
 Бобоҷон Ғафуров

Читать далее