02 December 2016

Аз хушунат то муҳаббат як қадам

Ҳамасола дар тамоми ҷаҳон аз санаи 25-ноябр то 10-декабр маъракаи иттилоотии «16-рӯзи зидди зӯроварӣ» қайд мегардад, ки он ба қабули Конвенсия оид ба бартараф намудани ҳамагуна маҳдудкуниҳо нисбати занон бахшида мешавад.

Вобаста ба ин маъракаи муҳим дар Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд чорабинии маърифативу фарҳангӣ таҳти унвони «Аз хушунат то муҳаббат як қадам» доир гардид.

Дар ин чорабинӣ устодону шогирдони донишкада, сарвари  маркази занони «Гулрухсор» Сабоҳат Бобоҷонова дар бораи омилҳои сар задани хушунат дар оила сухан ронда, таъкид доштанд, ки маҳз паст будани маърифати оиладорӣ, бетарафии аҳли ҷомеа сабаб мешавад, ки сафи пошхӯрии оилаҳо зиёд шаваду фишору тазйиқ низ аз ҷониби яке аз аъзои оила нисбат ба дигараш сар занад. Ба андешаи маърӯзакунандагон хушунат ба чанд навъ ҷудо мешавад: Равонӣ, ҷисмонӣ, ҷинсӣ, молӣ-иқтисодӣ ва ғайра, ки ҳамаи ин намудҳои хушунат дар оилаҳо дида мешавад. Меваи ин амал кӯдакони кӯча, ноболиғони моҷароҷӯю ҷинояткор, хонагурезу мактаббезор аст, ки мо ҳамарӯза онро мушоҳида мекунем.

С.Бобоҷонова доир ба мавзӯи муноқишаҳои оилавӣ, муносибати арӯсу хушдоман ва мавқеи занону духтарон дар рушди иҷтимоиёт маърӯза намуд.

Устоди донишкада, номзади илмҳои педагогӣ Хайринисо Темирова аз донишҷӯёни донишкада даъват ба амал овард, ки барои бунёди оилаҳо ҳаргиз ба шитобкорӣ роҳ надиҳанд.

Суруд дар васфи муҳаббати хонаводагӣ, саҳначае аз рӯзгори як оилаи ҷавон, рақси «Рангҳои зиндагӣ» аз ҷониби донишҷӯёни донишкада хеле хушу хотирмон буд.

Абдусабур АБДУВАҲҲОБОВ

Читать далее

Ҳадаф: дастгирии маъюбон

Филиали ташкилоти ҷамъиятии «Иттиҳодияи миллии нобиноёни Тоҷикистон» дар шаҳри Хуҷанд бо фонди байналхалқии «Абилис», ки ки аз рўи лоиҳаи «Оид ба баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии шахсони маъюбияти биноӣ дошта» созишнома ба имзо расонид.

Дар доираи лоиҳа  соли равон «Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон», Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳифзи иҷтимоии маъюбон» ва Конвенсияи СММ «Оид ба ҳуқуқи маъюбон» дона ба чоп расида ба маъюбон ройгон тақсим намуданд. Инчунин, барои студияи сабти овоз таҷҳизотҳои замонавӣ харида шуда, айни замон дар сатҳи муҷаҳҳазкунӣ қарор дорад.

Улуғбек ХУДОЙБЕРДИЕВ,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Шунидан кай бувад монанди дидан...

Дар шумораи 139 аз 22 ноябри соли 2016-и «Ҳақиқати Суғд» таассуроти намояндагони вилояти Хатлон, Вилояти Мухтори Кўҳистони Бадахшон, шаҳри Душанбе ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳуриро дар бобати шиносоӣ аз рушди ҳунарҳои  қолинбофии дастӣ ва адрасу атласбофӣ дар вилояти Суғд нашр карда будем. Меҳмонон зиёд буданду таассуротҳо аз он ҳам зиёдтар. Бинобар он хостем, боз чанде аз таассуроти меҳмононро рўи саҳфаи рўзнома ҷой диҳем.

Шаҳноза Шарифова - намояндаи Кумитаи кор  бо занон ва оилаи назди Ҳукумати ҶумҳурииТоҷикистон:

- Ба ростӣ, ҳеҷ бовар надоштам, ки мардуми Суғдзамин ин қадар меҳмоннавозанд.  Аз бозе, ки тавассути  воситаҳои ахбори омма ва шабакаҳои интернетӣ  дар бораи фаъолияти марказҳои ҳунармандии мардуми вилояти Суғд огоҳ гардидам, орзу доштам, ки бо  нозукиҳои ҳунари адрасбофӣ шинос гашта, занону духтарони Душанбешаҳрро аз сеҳри ин ҳунар бохабар созам. Ҳар куҷое, ки мерафтем, ба меҳмоннавозии мардум қоил мешудем. Дар ҳақиқат, «Шунидан кай бувад монанди дидан»  гуфтани гузаштагон бесабаб набудааст. Баробари ворид шудан ба марказҳои истеҳсоли адрасу атласбофӣ сари дастгоҳи адрасбофӣ нишаста, аз ҳунармандон хоҳиш кардам, ки маро ҳунари адрасбофӣ омўзонанд. Мехостам, дар муддати кўтоҳи сафарамон ҳарчи бештар аз асрорҳои адрасбофон бохабар шавам. Ҳунари атласу адрасбофӣ нозукиҳои ба худ хос дошта, на ҳар кас аз ўҳдаи иҷрои он баромада метавонистааст.

Ҳарчанд бо душворӣ бошад ҳам, бароям муяссар гардид, ки то андозае  аз ин ҳунари аҷдодӣ бохабар бошам.

Алиҷон Тоҷиев - муовини раиси ноҳияиҚубодиён:

-Гумон мекардам, ки адрасбофӣ пешаест басо осону шавқовар. Агар чунин намешуд, ҳунармандони вилояти Суғд дар муддати фаъолияти хеш ба чунин  дастовардҳои назаррас ноил намешуданд. Баргузории Фестивали «Атлас-2016» ва таваҷҷўҳи банда ба маҳсули эҷоди ҳунармандзанони суғдӣ имкон фароҳам овард, ки бо фаъолияти онҳо аз наздик шинос шавам. Агар меҳмоннавозии ин минтақаи зархезро дар як паллаи тарозу гузорем, соҳибҳунар будани занону духтарон паллаи дигари тарозу ба ҳисоб меравад. Давоми чанд рўзи бо ҳунармандон будан кашфи асрори адрасбофӣ маро мафтун кард. Усто то омода шудани дастгоҳ бояд якчанд амалро ба иҷро расонад. Чиҳил дона захўтагириву гирдогирди давра 24 маротиба печонида, омода намудани 960 адад нах барои бофтани 60 сантиметр матоъ заминагузор буда,  насби калобачўб ба кори минбаъда вобаста аст. Мафҳумҳои ҷавз ва  ҷула, ки  васл карда, аз теғ гузаронда мешаванд, ҳарчанд ҳанўз бароям нофаҳмо аст, аммо омўхтанист.

Сабоҳат Тоҳирова - мудири бахши кор бо занон ва оилаи ноҳияи Сангвор (Тавилдара):

- Аз аҳолии беш аз 21-ҳазорнафараи ноҳияи Сангвор 10 737 нафарашон занон мебошанд. Агар даъвати моро ҳунармандони суғдӣ пазируфта, ба ноҳияи мо раванд, тамоми шароити кориро барояшон муҳайё хоҳем кард, то ин ки ба занону духтарони хонашин ҳунари волояшонро омўзонда бошанд. Тақдими матои адрас ҳамчун тўҳфа писанди ҳар яки мо буда, умед дорем, ки занону духтарони мо низ барои омўхтани ин ҳунар шавқу завқ пайдо хоҳанд кард.

Ҳарчанд меҳмонон зиёд буданду аз сафари хеш ба вилояти Суғд таассуроти бою рангин доштанд, мо бо овардани нуқтаи назари чанде аз онҳо иктифо намудем. Умед бар он мебандем, ки ҳунари волои қадимаи адрасбофӣ на танҳо дар манотиқи кишвар, балки берун аз он низ шўҳратёр гашта, ин матои пурҷило тани занону духтарони тоҷикро  басо зебанда  хоҳад буд.

Шоира САЛИМОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

«Гулрухсор – кӯмакрасони бонувон»

Барои мубориза бурдан бо зӯроварӣ нисбат ба занон дар Тоҷикистон санадҳои зиёди меъёрию ҳуқуқӣ қабул шудаанд, ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва байналмилалӣ фаъолият бурда ва хадамоти ҷамъиятӣ ва ҷамоатиро оид ба кӯмак ба ҷабрдидаҳои зӯроварӣ ривоҷ доданд.

Яке аз ташкилоти ҷамъиятии Маркази занон «Гулрухсор» мебошад, ки зиёда аз 20 сол боз ба занон кӯмаки хуқуқию равонӣ мерасонад. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила» соли 2013 қабул шудааст. Соли 2015 «Соли оила» ва соли  2016 «Соли фарди солим» эълон гардид. Ин ҳама шаҳодат аз он медиҳад, ки дар оилаи имрӯзаи тоҷик ҳоло ҳам муаммоҳое вуҷуд доранд, ки ҳалли худро тақозо мекунанд ва давлат нисбат ба зӯроварии занон бетараф нест.

Бояд қайд кард, ки ҳодисаҳои зӯроварӣ нисбат ба занон дар оилаҳои мо, тоҷикон маъмулӣ аст. Дар баъзе оилаҳо зӯроварӣ нисбат ба занон то ҳол мушоҳида мешавад, ҳатто дар ҳузури кӯдакон, ки ин бар зарари худи онҳост. Чунин амали ношоям психикаи кӯдаконро вайрон месозанд ва аксарияти онон фикр мекунанд, ки ин рафтор нисбат ба зан муқаррарӣ аст.

Мо бояд барои фарзандони худ намунаи ибрат бошем. Дар тарафи ҷануб агар дар ҳузури кӯдак ҷанҷоли падару модар ба назар расад ва шоҳид ба мақомотҳои дахлдор хабар диҳад, он гоҳ волидайнро ҷазо медиҳанд.

Мутахассисони лаҳистонӣ зӯровариро чунин шарҳ додаанд: «Зӯроварии оилавӣ – ин амал ё ин ки бефаъолиятии яке аз аъзои оила дигар аъзоҳои оила равона шудааст, бо истифодаи бартарии қувва ва ё иқтидори вуҷуддошта ё ки вобаста ба шароити пайдошуда содир гаштааст, ки ҳуқуқҳо ва озодиҳои шахсии дигар аъзои оиларо поймол мекунад, ба ҳаёт ва саломатии онҳо (ҷисман ва рӯҳан) хатар дорад, онҳоро дар азоб мемонад ва зарар мерасонад». Яъне зӯроварии хонаводагӣ чун дигар намудҳои зӯроварӣ, ин поймол намудани ҳуқуқ ва озодиҳои инсон аст.

Маълум аст, ки имрӯзҳо бештар занон ба зӯроварии хонаводагӣ қарор доранд ва зӯроварӣ нисбат ба занон аз он сабаб рӯй медиҳад, ки ӯ маҳз зан аст. Аз ин хотир, дар ташкилоти ҷамъиятии Маркази занон «Гулрухсор» бо тариқи «Телефони боварӣ» ва мусоҳибаи рӯ ба рӯ маҳз ба занон ёрии равонию ҳуқуқӣ расонида мешавад. ҳар як зан бояд ҳуқуқи худро донад, то ин ки мардоне, ки худро доно мегиранд, ҳуқуқи занонро поймол накунанд. Занон бояд донанд, ки давлат ҳимоятгари онҳост ва набояд фаромӯш кунем, ки пешгирии зӯроварии хонаводагӣ танҳо дар ҳамкорӣ бо дигар сохторҳои ҷомеа имконпазир мегардад, зеро мубориза алайҳи зуҳуроти номатлуб муттаҳидӣ ва ҳамбастагиро талаб мекунад.

Зарнигор ЗАҲИБУЛЛОЕВА,
равоншиноси Маркази занон «Гулрухсор»

Читать далее

Пайроҳаи умр тайношуда монд…

Ҳодисаи сӯхтори даҳаи дуюми моҳи ноябр, ки дар шаҳри Тюмени Федератсияи Россия ба воситаи расонаҳои хабарӣ паҳн гардид ва дар он 7 муҳоҷири меҳнатии деҳаи Хишекат, ноҳияи Деваштич ба коми оташ фурӯ рафта ва се нафари дигар бо ҷароҳатҳои ҷисмонӣ ба беморхонаҳо бистарӣ карда шуданд, қалби ҳазорон сокинони ҷумҳурии азизамонро ба дард овард.

Бо супориш ва дастгирии Пешвои миллат, Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷасади 7 нафар дар давоми се рӯз ба Хуҷанд оварда шуданд.

Дар ҳавои сарди моҳи охири тирамоҳ мардумон бо дидаҳои ашкбор ва қалбҳои бирён ба манзили мотамзадагон баҳри изҳори ҳамдардӣ нолаву фиғони модарони ҷигаргумкарда, падарони дар роҳи фарзанд чашминтизор ва модарони ҷавони дар айёми ҷавонӣ бо кӯдакони кӯчак бепарастормонда, дили ҳамаро ба риққат меовард.

Панҷ хонадон – Умар Ниёзови 28-сола, омӯзгор, Пайрав Одинаеви 27 сола, омӯзгор, Самриддин Шодиеви 28 сола, омӯзгор Мирсабур Нурови 20 сола ва Қобилҷон Нурови 22 сола  мотамзада буд.

Дар хонадони ду нафари дигар, яке аз ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ ва дигаре зодаи деҳаи Хишекату истиқоматкунандаи ноҳияи Зафаробод низ дар ин рӯз мотам буд. ҳазорҳо сокинон барои изҳори ҳамдардӣ бо дидаҳои ашкбор дар митинги мотам иштирок намуданд.

Вакили маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Исмоилзода Зуфар Муртазохон, муовини Раиси вилояти Суғд Анвар Яъқубӣ, Раиси уламои дини вилояти Суғд ҳоҷӣ ҳусейн Мӯсозода, раиси ноҳияи Деваштич Ҷӯразода Рустам Боймурод ба пайвандони марҳумон изҳори тасаллият намуданд.

Имомхатиби масчиди панҷвақтаи деҳаи Хишекат Абдуллохӯҷа Раҳмонов ба Президенти мамлакат барои дастгирии доимӣ изҳори миннатдорӣ намуд.

Зайниддин ҚАЛАНДАРЗОДА,
узви Иттифоқи рӯзномаи Ҷумҳурӣ

Читать далее