09 January 2018

Навгонӣ: Чанд паҳлӯи як масъала

Шаҳодати болидарӯҳии хурду калон

Имрӯзҳо мавсими зимистон идома доштаву ҳаво тағйирёбанда, сарду боронӣ боқӣ мемонад. Чунонки ҳамагон огаҳем, дар шаҳру навоҳии вилоят дар солҳои пешин аз аввали моҳи октябр маҳдудияти неруи барқ ҷорӣ гардида, ба аҳолӣ 6,5-7 соат дар як шабонарӯз барқ дода мешуд.

- Алъон Ҳукумати мамлакат бо роҳбарии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти расидан ба ҳадафҳои энергетикии кишвар басо корҳои бузург анҷом дода истодаанд. Баробари ба истифода дода шудани як қатор иншооти барқрасон вазъияти соҳа сол аз сол беҳтар гардидааст. Маҳз маҷмуи татбиқи чорабиниҳо вобаста ба даври сармо имкон доданд, ки соҳоти муҳими хоҷагии халқ дар ҳамин фасл фаъолияти самарабахш дошта, аҳолии вилоят ба таври шабонарӯзӣ бо неруи барқ таъминанд.

Боиси сарбаландист, ки комёбиҳо, хосатан, дар роҳи расидан ба яке аз ҳадафҳои стратегии миллиамон – ноил гардидан ба истиқлолияти энергетикӣ назаррас мебошанд. Дар ин муддати кӯтоҳ тибқи дурнамои Ҳукумати ҷумҳурӣ бунёди як силсила иншооти муҳими энергетикӣ ба анҷом расонида шуда, соҳиби иқтидорҳои нави истеҳсолии неруи барқ гардидему ин раванд босуръат идома дорад, - изҳор дошт сардори Шабакаҳои барқи минтақаи Суғд Тӯра Атамов.

– Бахши энергетикаи вилоят дар таъмини неруи барқ ҳиссаи муайян дорад. Тибқи маълумот алҳол дар ҳамаи шабакаҳои барқӣ корҳои барқрасонӣ бомаром идома дошта, нисбат ба солҳои қаблӣ хеле беҳтар гардидааст.

- Ҷиҳати дар фасли зимистон ба садамаву дигар камбудиҳо роҳ надодан, оғоз аз моҳи май дар бобати таъмиру таҷдиди симчӯбҳову ноқилҳои барқӣ, таъминот бо сӯзишвории зарурӣ ва равғани трансформаторҳо корҳо ба сомон расонида шуданд. Аз таҳлилҳо бармеоянд, ки бо ивази хатҳои кабелӣ ва ноқилҳои луч дар доираи Лоиҳаи ”Кам намудани талафоти нерӯ дар Суғд”, ки қисман ноҳияи Бобоҷон Ғафуровро дарбар гирифт, вазъият аз солҳои пеш беҳтар гардидааст, - афзуд мавсуф.

Ин гуфтаҳоро худи сокинони ноҳия низ тасдиқ намуда, аз вазъи барқрасонӣ болидахотиранд.

Мунира Алимова, - сокини Ҷамоати деҳоти Обшорони ҳамин ноҳия мегӯяд, ки солҳои пеш ғайр аз он, ки неруи барқ бо маҳдудият дода мешуд, шиддат басо паст буд ва зуд-зуд садамаи барқӣ ба миён меомад, ки сокинонро басо нороҳат менамуд. Алҳол мо ба таври шабонарӯзӣ бо неруи барқи хушсифат таъмин ҳастему мушкилот дар ин роҳ қариб, ки ба чашм намерасад.

Лоиҳа то кадом андоза амалӣ гардид?

Воқеан зикр кардан бамаврид аст, ки 8 сентябри соли 2005 байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ассотсиатсияи Байналмилалии Рушд (Бонки Умумиҷаҳонӣ) Созишномаҳои молиявӣ оид ба маблағгузории Лоиҳаи “Кам намудани талафоти неру” ба имзо расонида, гурӯҳи татбиқи ин лоиҳа таъсис дода шуд.

Менеҷери Лоиҳаи ”Кам намудани талафоти неру дар Суғд” Фарҳод Бобоев арз дошт, ки мақсади асосии Лоиҳа кам намудани талафоти техникӣ ва тиҷоратии неруи барқ, тавассути қисман таҷдид намудани шабакаҳои барқӣ, ҷорӣ намудани системаҳои автоматии идора ва ҳисоб, биллинг, насбу васли ҳисобкунакҳои барқии электронии интеллектуалӣ, баланд бардоштани сатҳи ҷамъоварии маблағи ҳаққи истифодаи неруи барқ, сифати барқрасонӣ ба муштариён мебошад. Лоиҳа, таҳвил ва насбу васли ҳисобкунакҳои барқии электронии интеллектуалӣ, бакорандозии системаи автоматии идора ва ҳисоби қувваи барқ ва системаи биллинг, инчунин қисман барқарорсозии шабакаҳои барқии шиддати 0,4кВ дар шаҳри Хуҷанд ва қисмати Шабакаҳои барқии ноҳияи Бобоҷон Ғафуровро дарбар мегирад.

Дар доираи Лоиҳа таҷдиди як қисми шабакаҳои барқии шиддати 6-10кВ-и дар Шабакаҳои барқии шаҳри Хуҷанд, аз ҷумла насбу васли хатҳои кабеливу ҳавоӣ ва истгоҳҳои трансформатории иловагӣ ва сохтмони зеристгоҳи “Ваҳдат” 110/10кВ бо ду трансформатори иқтидорашон 16МВА пешбинӣ гардидааст.

- Моҳи ноябр аз рӯи Лоиҳа мо пурра васлу насби ҳисобкунаки барқиро ба охир расонидем, ки дар натиҷаи он зиёда аз 80 ҳазор ҳисобкунаки барқӣ насб ва 350 километр хати ҳавоии ноқили луч иваз карда шуданд. Тибқи нақшаи Лоиҳа мебоист 1400 сутунпояи чӯбӣ иваз карда шавад, вале дар натиҷаи ташхис дар ҳолати зиёди садамавӣ будани сутунпояҳои чӯбини фарсуда ошкор ва онҳо ба 6900 сутунпояи оҳаниву бетонӣ иваз гардиданд. Ҳамаи ноқилҳо дар хонаҳои баландошёна буданд, ҳамчунин лавҳаҳои тақсимотӣ низ пурра таҷдид шуданд. Яъне Лоиҳаи мазкур ва бандҳои дар он пешбинишуда ба итмом расонида шуд.

Татбиқи Лоиҳа ба мо-масъулин даст дод, ки нисбат ба солҳои қаблӣ шумораи садамаҳо кам гардида, хонаҳои мардум бо барқи шиддатнокиаш босифат таъмин карда шавад. Дар давраҳои пешин талафоти нерӯи барқро ҳисоб кардану пеши роҳи онро гирифтан даст намедоданд. Ҳоло бо боварӣ гуфта метавонем, ки талафоти неруи барқ ба таври автоматӣ ҳисобида, аз 17-18 то 9 –10 фоиз, дар тобистон бошад, то 8 фоиз поён фароварда мешавад, -зикр дошт Фарҳод Бобоев.

Пардохти маблағ дар кадом сатҳ?

Аксари мардум шиква доранд, ки банкоматҳои қабули маблағҳои исифодаи неруи барқ кор намекунанд ва маҷбуранд дар ин фасли сармо соатҳо дар назди хазинаҳои “Амонатбонк” дар навбат истанд. Худ қазоват кунед, солҳои пеш дар як моҳ се маротиба назоратчиёни шабакаи барқӣ омада, маблағи неруи барқи истифодашударо ҷамъоварӣ менамуданд ва дар ин самт бештари онон, ки соҳибтахассус набуданд, ба қонунвайронкуниҳои зиёде роҳ медоданд. Алҳол, чунин вазъият пурра аз байн рафтаву аз ҳар ҷиҳат баҳри мардум манфиатовар шуда, ягон душворӣ дар самти пардохт вуҷуд надорад. Масалан пардохти маблағи истифода барқи моҳи декабр аз оғози моҳ то 17-19 январ сурат мегирад. Дар сурати кор накардани банкоматҳо ин гуфтушуниду шартнома байни “Амонатбонк” ва масъулини ташкилоти пардохтҳои фаврӣ (Express-pay) мебошад.

Дар мавриди навбатпоии мардум ҳаминро мегӯем, ки аксари сокинон дар хонаҳояшон омадани ҳисобномаҳоро интизор гашта, пас ба хазинаҳои бонкӣ мераванд. Чунин амал албатта боиси нигарониву ҳам ранҷидахотирии онҳо мегардад. Ҳар муштарӣ метавонад рӯзҳои 2 ва 3-юми моҳ бо суратҳисоби махсуси худ омада, маблағи неруи барқро, ки дар компутер ба таври автоматӣ ҳисобӣ мегардад, бемалол пардохт намояд.

Ҳамчунин, бо дастрасӣ аз шабакаи интернетӣ тариқи сомонаи www.khges.tj муштариён метавонанд оид ба миқдори барқи истифодашуда, қарз ё мувозинат, ва умуман тамоми амалиёти хеш оид ба неруи барқ воқиф гарданд. Мутахассисони мо дар Шабакаҳои барқи Хуҷанд қарор дошта, дар ин самт ҳамеша барои маълумотдиҳии муштариён омодаанд.

Пас аз суҳбат бо менеҷери лоиҳа Ф.Бобоев ба хазинаи бонки амонатгузорӣ, воқеъ дар паҳлӯи Шабакаи барқии Хуҷанд омада дидем, ки касе назди хазинадор дар навбат намеистод. Бо номбар намудани рақамҳои суратҳисоби хеш бемамониат маблағи неруи барқи моҳи декабр ҳисобишудаи хонаамро пардохт намудам.

Доир ба қарзи аҳолӣ ҳамсуҳбатам Ф.Бобоев шарҳ дод, ки анқариб ба маблағи 300 ҳазор сомонӣ ба қайд гирифта шудааст, ки ин ҳам бошад, бақияи солҳои пешин, яъне то насби ҳисобкунакҳои рақамӣ қарз боқӣ мондаанд. Ҳастанд ашхосе, ки қарздору алҳол берун аз кишвар қарор доранд ва онро напардохтаанд. Дар чунин ҳуҷра ё ҳавлиҳо барқрасонӣ қатъ карда шуда, қарзи онҳо боқӣ мондааст. Умуман масъулин изҳор доштанд, ки алҳол, пас аз гузариш ба системаи биллингии автоматӣ пардохт аз ҷониби корхонаву ташкилот ва ҳамзамон аҳолӣ сад фоиз ба иҷро расида истодааст.

Ҳисобкунакҳои  нав зиёд ҳисоб мекунанд?

Чӣ хеле, ки гуфтем, ҳисобкунаки барқӣ интеллектуалӣ буда, он дар ҳар гуна шиддат метавонад неруи барқро қайд ва ҳисобӣ намояд. Албатта, ин ба баъзе шахсоне, ки солҳои пеш бо тарзи ғайриқонунӣ барқ мегирифтанду аз пардохт саркашӣ мекарданд, номуфид аст. Пас аз гузариш ба системаи мазкур пеши чунин қонунвайронкуниҳо пурра гирифта шуд. Алҳол фаъолияти системаи биллингӣ чунин ба роҳ монда шудааст, ки ҳамаи амалиёти ба иҷро расида, аз қабили шиддат, зиёд барқ гирифтан ва ғайраҳо ҳар 15 дақиқа тариқи паёмакҳо ба масъулин маълумот медиҳад.

Воқеан, баъзе аз сокинон бобати норизоиашон аз ҳисоби неруи барқи истифодабурдаашон муроҷиат мекунанд. Мо ба онҳо мефаҳмонем, ки болоравии нархи неруи барқро низ ба инобат гиранд, чунки агар соли гузашта арзиши ҳар киловатт соат кВт неруи барқ 0,14 сомонӣ бошад, моҳи август нархи он ба 0,17 сомонӣ расид, ки ин омил низ ба бисёр шудани маблағи пардохти неруи барқ таъсир мерасонад.

Дар аксари хонаҳои мардум имрӯз бо вуҷуди он, ки истифодаи лампаҳои тафсон манъ аст, онро боз худсарона ба кор мебаранд. Масалан дар фасли сармо дар ҳар хонадон то 2-3 гармкунак ё кондитсионер истифода мешавад, ки тақрибан як гармкунаки тавоноиаш 2 кВт баробари 2 кВт х 12 соат 30 рӯз х 0,17 дирам ӯ 122,4 маблағ ҳисобӣ мешавад.

Таъкид кардан ба маврид аст, ки сарфакорона истифода бурдани неруи барқ аз маърифату маданияти худи мардум вобаста аст, яъне беҳтар гардидани таъминоти неруи барқ аз сариштакории оқилонаи ҳар яки мо сарчашма мегирад.

Маъмурахон САМАДОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Туҳфаҳои пастсифати бобои барфӣ

Дар назди арчаи солинавӣ, ки дар майдони «Ситораҳои Хуҷанд» қомат афрохтааст, бегоҳӣ бобоҳои барфӣ бо халтаҳои пур ба кӯдакон туҳфаҳои солинавӣ тақдим карда, онҳоро шод мегардониданд.

-Канӣ, набераи Бобо, як шеър қироат кун, бароят туҳфа медиҳам, - гуфт ба кӯдаки сесолаам Бобои барфӣ. Фарзандам бо шодӣ бо овози баланд шеър қироат кард. Бобо аз даруни халтааш тӯҳфа бароварда, ба писарчаам тақдим карду аз ман панҷ сомонӣ талаб кард. Арзиши туҳфаи Бобои барфӣ панҷ сомонӣ будааст! Кӯдакам аз шодӣ гӯё болу пар бароварда бошад, бо хурсандӣ ба хона омада, туҳфаро боз кард. Дар он як ҷуворимаккаи «Симбо», шарбати «Ширин» ва бозичаи хурдакак буд. Фарзандам ҷуворимаккаашро гирифта, як бор маззаашро чашиду дубора барои хӯрдан ҷуръат накард.

-Мазза надорад. Бобои барфӣ бароям тӯҳфаи бемазза додааст - гӯён қаҳр кард. Пас шарбати «Ширин»-ро истеъмол намуд, он ҳам маъқул нашуд, - ибрози ақида кард сокини ноҳияи Спитамен Эркин Ҷабборов.

Барои боварӣ ҳосил кардан ба назди Бобои барфӣ рафта ба маб-лағи 5 сомонӣ як тӯҳфа харидем. Дар ҳақиқат, ба ҷуз се хуриши кӯдакона дигар чизе набуд. Дар вақти истеъмол баръало сифати паст доштани он аён гашт. Таъми шарбати «Ширин» талх ва истеъмолаш ғайриимкон буд. Ҷуворимаккаи «Симбо» низ пастсифат ва барои саломатии кӯдакон зараровар буд. Арзиши аслии тӯҳфа 1,5 сомониро ташкил медиҳад, азбаски хуришҳо пастсифатанд, нархаш ҳам гарон нест.

Сокини шаҳри Хуҷанд М.Мавлонова аз он изҳори норизогӣ кард, ки дар даруни туҳфаи харидааш йогурти санаи истеъмолаш гузашта мавҷуд буд. - Агар сари вақт ба санаи барориши он нигоҳ намекардам, шояд духтарчаам дар беморхонаи сироятӣ бистарӣ мешуд, - гуфт ӯ.

Азбаски аксар падару модарон ба даруни халтачаҳои ороишии туҳфа аҳамият намедиҳанд, бехабар мемонанд, ки кӯдаконашон маҳсулоти муҳлаташ гузаштаро истеъмол мекунанд ва пас аз ба беморӣ гирифтор шудан сабабашро меҷӯянд.

Ҳамчунин, сокини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров Маҳбуба Гадойбоева аз он изҳори нигаронӣ кард, ки аз дохили туҳфаи солинавӣ хуриши бачагонаи «Киндер», ки санаи истеъмолаш гузаштааст, баромад. Ин ҳама аз беаҳамиятии масъулини соҳа ё аз бемасъулиятии фурӯшандагон аст? Оё имрӯз аз ҷониби мутахассисони Маркази «Тоҷикстандарт» дар вилояти Суғд чораҷӯӣ мешавад?

Тавре сардори дафтари матбуоти Маркази «Тоҷикстандарт» дар вилоят Маҳкамбой Каримов изҳор дошт, дар рафти санҷиш аз дохили туҳфаҳои солинавӣ ягон ҳолати ба кӯдакон додани маҳсулоти пастсифат ё мӯҳлати истифодааш гузашта ба қайд гирифта нашудаанд. Аз рӯи талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи санҷиши субъектҳои хоҷагидор” Мақомоти “Тоҷикстандарт” дар як сол як маротиба ҳуқуқи аз назорати давлатӣ гузаронидани субъектҳои хоҷагидорро дорад. Дар ҳолати пастсифат ва санаи истеъмолаш гузаштаро мушоҳида кардан харидор ва истеъмолкунанда метавонад ба марказ бо аризаи шикоятӣ муроҷиат кунад, - гуфт М.Каримов.

Беаҳамиятӣ ва бемасъулиятии бархе аз фурӯшандагони мағозаву бозорҳо метавонанд боис гардад, ки ба саломатии кӯдакон зарари ҷиддӣ расад.

Шаҳбонуи СИДДИҚ,
“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

Сирки пойтахт дар меҳмонии Хуҷанд

Вақте ба саҳнаи сирк хирсаку маймунча баромаданд, кӯдакон ба ҳайрат омада, чашм аз онҳо намеканданд.

- Хирсакчаҳои ҳақиқӣ, - гӯён писарчае аз ҷой бархост. ӯ бовар карда наметавонист, ки ду хирси калон ва як хирсак дар ҳақиқат рақсу бозӣ доранд.

25 декабр бори аввал ба шаҳри Хуҷанд омадани сирки тоҷик воқеаи муҳим ва зарурӣ ба шумор мерафт, зеро аксар мардум имконияти ба шаҳри Душанбе барои тамошои сирк рафтанро надоранд. 26 нафар ҳунарманд ва ромкунандаи ҳайвонҳои ваҳшӣ имрӯз дар шаҳри Хуҷанд қарор доранд ва ҳамарӯза машқ мекунанд.

Дарвоқеъ, солҳои 1991-1992 дар замони бесарусомонӣ Боғи ҳайвонот пурра аз фаъолият бозмонд. Имрӯз баргузории сирк дар шаҳри Хуҷанд барои ҳам насли ҷавону ҳам кӯдакон, ба таври зинда дидани ҳайвонҳои ваҳшӣ воқеаи фараҳбахш гардид. Ҳамагон бо завқи баланд баромади ҳайвонҳо, аз ҷумла се хирсаку се сагча ва се мору ду маймунчаро тамошо мекарданд. Ҳайвонҳои ваҳшӣ чунон омӯхта шудаанд, ки ҳар сухани ҳунармандонро гӯш медоданд.

Ромкунандаҳои мору хирсҳо Вафо Иззатуллоев бо хирсакҳо мисоли кӯдаки худ бозӣ мекарду хирсак - Маша ҳунари волои худро намоиш медод, масалан ӯ ароба ронда аз байни оташ мегузашт.

Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Шокир Болтаев дар бораи тарзи ром кардани ҳайвонҳои ваҳшӣ гуфт, ки ин кори мушкил буда барои ром кардани як ҳайвон тақрибан як сол лозим аст. Агар ромкунанда маҳорати баланди касбӣ дошта бошад, ӯ метавонад дар муддати кӯтоҳ ҳайвони ваҳшӣ санъати саҳнаро омӯзонад.

Аз ҷумла, дар саҳнаи сирк сагчаи ромшудаи Марго маҳорати баланд нишон дод. ӯ мерақсиду дупоя роҳ мегашт ва назари ҳар бинандаро ба худ мекашид. Бо се намуд саг Шокир Болтаев дар саҳнаи варзишгоҳ намоиши ҷолиберо пешкаш кард.

Фирдавс Ҷалилови 13-сола ҳанӯз аз синни 4-солагӣ ба саҳнаи сирки тоҷик омада, имрӯз бовуҷуди хурд буданаш, дар ром кардан маҳорати баланди касбӣ дорад. ӯ гуфт, ки дар аввал аз мор тарс дошт, вале имрӯз онҳо мисоли дӯсти ӯ ҳастанд ва ҳар ҳаракаташонро эҳсос мекунад. Дар бадани Фирдавси 13 сола мори калон печутоб дошт, вале ӯ бе ҳарос бо морҳо рақс мекард.

Ш.Болтаев гуфт, ки дар муҳлати 13 соли фаъолияти корӣ бори аввал ба Хуҷанд омаданд. Агар намоиши сирки тоҷик ба мардуми Хуҷанд писанд ояд, минбаъд боз бо намоишҳои нав хоҳанд омад.

Ҷавондухтарон дар ҳаво бо рақсҳои ҷолиби диққат ҳамагонро ба ҳайрат гузоштанд, зеро ҳар як ҳаракати онҳо хатар дошт. Аҳли толор ба намоиш ва ҳунари волои онҳо аҳсант хонданд.

Сафари ҳунарии сирки тоҷик дар айёми таътили зимистона сурат гирифта, кӯдакону наврасон бо хоҳиши том ба тамошо мераванд.

Ш.ОЛИМОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Ҳунар ганҷи зиндагист!

Ҳунари аҷдодӣ аз дигар ҳунарҳо бо фитрати воқеан табиӣ буданаш фарқ мекунад. Зеро он мавҷудияти худро бо ҳақиқати офариниши табиӣ ба маъраз мегузорад.

Дар Паёми навбатӣ бо иқдоми Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо мақсади рушди фарҳанги миллӣ дар арсаи байналмилалӣ соли 2018 дар кишвар «Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» эълон гардид. Бо ин ният тайи чанд соли охир ба ҳунарварӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир карда, дар якчанд шаҳру навоҳии вилоятҳои мамлакат эҳёи ҳунарҳои миллӣ аз нав ба роҳ монда шуд.

– Боиси хушнудӣ ва фараҳмандист, ки давлату Ҳукумат барои эҳё ва рушди ҳунарҳои мардумӣ пайваста тадбирҳо андешида, ба ҳунармандон ғамхории махсус зоҳир менамоянд. Дар Паёми навбатӣ аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ–Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дастур дода шуд, ки ба соҳибкорон ва ҳунармандон барои рушди ҳунарҳои мардумӣ қарзҳои имтиёзнок ҷудо гардида, озод намудани истеҳсоли молҳои ниёзи мардум дар хона аз пардохти ҳамаи намуди андоз ба роҳ монда шавад. Ин иқдоми Сарвари давлат минбаъд барои рушди ҳунарҳои мардумӣ, фарогирии занону духтарон бо шуғли доимӣ ва ба ин васила таъмину беҳдошти рӯзгори хеш заминаи мусоид фароҳам меорад. Ҳунару меҳнатдӯстӣ инсонро ҳамеша соҳиби обрӯву гиромӣ мегардонад. Инчунин, Раиси вилоят Абдураҳмон Қодирӣ ба ин нукта таваҷҷуҳи зиёд зоҳир намуда, баҳри дастгирии занону бонувони ҳунарманд тамоми чораҳоро меандешад. Бинобар ин шуъбаи кор бо занон ва оилаи шаҳр ҷиҳати дар амал татбиқ намудани сиёсати ҳунарпарваронаи Сарвари муаззами кишвар нақшаи чорабинии шуъбаро тарҳрезӣ намудааст. Аз ҷумла, ташкил ва гузаронидани намоишу вохӯриҳо, ташвиқу тарғиби ҳунарҳои мардумӣ байни аҳолӣ, ба таври ройгон омӯзонидани ҳунарҳои миллӣ ба духтарон, ташкили маҳфилҳои «Дастони моҳир» ва озмунҳо байни ҳунармандонро ба нақша гирифтааст, – иброз дошт мудири шуъбаи кор бо занон ва оилаи шаҳри Хуҷанд Муяссар Сангинова.

Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр, аз ҷумла шуъбаи кор бо занон ва оила аз рӯи барномаҳои давлатӣ оид ба нақши зан дар ҷомеа, пешгирии зӯроварӣ ва хушунат дар оила корҳои тарғиботиву ташвиқотиро пурзӯр намуда, дар баробари ин баҳри ҷалби занони хонашин барои омӯзонидани ҳунарҳои халқӣ ва ба ин васила беҳ гардонидани шароити зиндагии онҳо саҳми арзанда мегузорад.

- Шуъбаи кор бо занон ва оила аз рӯи як қатор барномаҳои давлатӣ амал намуда, мизҳои мудаввар, тренингҳо, семинарҳои омӯзишӣ, озмунҳо, ҷаласаи шӯрои занон оид ба масъалаҳои эҳё ва тарғиби анъанаҳои миллӣ, пешгирии вайроншавии оилаҳои ҷавон, зӯроварӣ дар оила, пешгирии ҷинояткории занон, рушди саноати сабук ва эҳёи ҳунарҳои мардумӣ баргузор гардиданд. Инчунин, дар 22 маҳалла, ташкилоту муассисаҳо, марказҳои хизматрасонӣ, фарҳангӣ - фароғатӣ амалиётҳои муштараки фарҳанги либоспӯшии миллӣ ва маданияти шаҳрдориро гузаронида шуд. Бо мақсади дастгирии рушди фаъолияти соҳибкории занони ҳунарманд ва эҷодкор 15 нафар бонуи соҳибкору ҳунарманд дар соли 2017 барои рушди фаъолияти соҳибкории хеш ба гирифтани гранти раиси шаҳр мушарраф гардиданд. Барои ин аз буҷети шаҳр 65 ҳазор сомонӣ ҷудо гардид. Мақсад аз баргузории чунин озмунҳо ва вохӯриву таблиғот тарғиби фарҳанги либоси миллӣ, эҳё ва рушди ҳунарҳои мардумӣ, истеҳсоли матои атлас ва адраси тоҷик, дарёфти беҳтарин ҳунармандони атласу адрасбоф, бо ҷойи кор таъмин намудани духтарони хонашин, кам намудани сафи занони муҳоҷир ва дарёфти корҳои баландмузд мебошад.

Барои боз ҳам аз байн бурдани зуҳуроти номатлуб, аз қабили тамоюли бегонапарастӣ, тақлид ба фарҳангу либоспӯшии ғайр ва пешгирии шомилшавии занону духтарон ба равияҳои ифротӣ корҳои таблиғотию фаҳмондадиҳӣ доир шуданд, – афзуд мудири шуъба М. Сангинова.

Гулҷаҳон Турсунзода,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Сайҳун: Бунёди боғҳои интенсивӣ - тақозои замон

Баҳри иҷрои дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо иқдоми Раиси вилоят дар мавзеи Сомғори ноҳияи Бобоҷон Ғафуров дар муҳлати начандон зиёд ҳазорҳо гектар замини бекорхобида ба шарофати овардани оби Сирдарё ба гардиши кишоварзӣ ворид карда мешаванд. Бо тавсияи олимон дар ин минтақа парвариши сабазавоту маҳсулоти полезӣ ва боғҳои мувофиқ ба талаботи нави технологӣ - интенсивии зардолу ва сиёҳолу, ки талаботи бозори ҷаҳонӣ ба онҳо сол то сол афзоиш меёбад, доман паҳн мекунанд.

- Оид ба бунёди боғҳои интенсивӣ дар мавзеи Сомғори ноҳияи Бобоҷон Ғафуров дар марҳалаи аввал бунёди 1000 гектар боғи интенсивӣ бо усули обёрии қатрагӣ ба нақша гирифта шуда буд. То имрӯз зиёда аз 700 гектари он бунёд гардида, беш аз 660 гектар замин бо усули обёрии қатрагӣ ба роҳ монда шудааст. Аз боғҳои ташкилшуда 40 гектараш нашъунамои хуб дошта, аллакай ҳосили дилхоҳ дода истодаанд, - гуфт Абдуҳамид Ҳошимов, - саркишоварзи Муассисаи давлатии нигоҳдории иншооти сохташавандаи шаҳраки Сайҳун.

- Дар марҳалаи дуюм бошад, боз 4 ҳазор гектар замин ба нақша гирифта шуда, имрӯз, бо хатти об таъминанд. Оби полезиро ба шаҳрак аз Сирдарё бароварда, дар ин раванд фаъолияти пойгоҳҳои обкашии «Сайҳун-1» ва «Сайҳун-2» бомаром идома доранд. Барои ба боғҳо расонидани хатти обгузаронӣ аз пойгоҳи обкашии «Сайҳун - 1» то «Сайҳун - 2» ба масофаи зиёда аз 7 ҳазор метр корҳо ба иҷро расида, минбаъд низ идома хоҳанд ёфт. Аз пойгоҳи обкашии «Сайҳун -2» ба яке аз нуқтаҳои баландтарини ин мавзеъ дар марҳалаи аввал бо лӯлаҳо обро кашида, дар ҳавзи 20 ҳазор мукааб метр захира ва баъдан ба заминҳо тақсим мешаванд.

Талаботи асосии ташкили боғҳо дар ин мавзеъ обёрии қатрагӣ мебошад ва ҳамаи қитъаҳое, ки барои бунёди боғоти интенсивии мева ҷудо мешавад, на кам аз 5 гектарро дарбар мегирад.

Саркишоварзи Муассиса Абдуҳамид Ҳошимов гуфт, ки дар солҳои охир тамоми боғпарварон ба бунёди чунин боғҳои интенсивӣ шуруъ намуданд ва фоидаи зиёдеро низ ба даст оварданд. Бунёди боғҳои интенсивӣ ва гирифтани ҳосили баланд аз он, ки раванди нав дар соҳаи боғпарварӣ ба шумор меравад, барои боз ҳам мукаммалгардонии технологияи парвариши он дар тамоми дунё олимон таҳқиқоти зиёде мегузаронанд. Боғҳои интенсивӣ афзалияти зиёдеро дарбар мегиранд. Бартарии ин усул дар ин аст, ки байни қаторҳои дарахтони қадпаст корҳои агротехникӣ осон буда, имконият медиҳад, ки пурра дарахтон бо заҳрдоруҳо коркард гашта, меваи онҳо ба осонӣ чида, инчунин, шоху навдаҳо буррида, ба шакл дароварда мешаванд.

- Ҳосили чунин боғҳо сифати баланд дошта, меваҳояшон ҳаҷман калон, намуди зоҳириашон бошад, зебо ва дорои моддаҳои зиёди ғизоӣ мебошанд.

Чӣ хеле, ки дар боло зикр намудем, боғҳои интенсивӣ дар шаҳраки Сайҳун бо усули обёрии қатрагӣ ба роҳ монда шуда аз усулҳои пешрафта ва натиҷадиҳандаи обёрӣ аст. Об ба ниҳолҳо бо воситаи лӯлаҳо ва қатрадиҳандаҳои алоҳида, ки бевосита қисмати решагии ниҳолро бо сарфи камтарин обёрӣ менамояд, расонида мешавад. Татбиқи технологияҳои обёрии қатрагӣ ба сарфакорӣ нисбати дигар усулҳои обёрӣ имкон медиҳад.

Дар мавриди хусусияти хоси обёрии қатрагӣ бошад, роҳбари ширкати «Қатра» Умедҷон Шарифов гуфт:

- Ин усулро дар давлатҳои Исроил, ИМА, Олмон ва Хитой андӯхтам. Имрӯз таҷҳизоте, ки дар шаҳраки Сайҳун карда шуда истодааст, барои деҳқонони тоҷик беҳтарин ба ҳисоб меравад. Агар об лойолуд бошад ҳам, истифода бурдани он мумкин асту мушкилиҳо ба миён намеоянд. Вақте ки қатрадиҳакҳо фарсудаву бо лой пур мешаванд, онро тоза карда, боз истифода бурдан мумкин аст. Хусусияти дигари ин таҷҳизот дар он аст, ки ба ниҳол тавассути он якҷоя бо об нуриҳои минералии лозимаро равон кардан хеле мувофиқ аст. Яке аз бартариҳои системаи обёрии қатравӣ ин сарфа кардани миқдори об ва нерӯи барқ мебошад. Мо то 5 маротиба, яъне 500 фоиз обро сарфа мекунем.

Сомғор яке аз калонтарин мавзеъҳое мебошад, ки иқлими мувофиқ дошта, дар ин ҷо дарахтони мевадиҳанда, хусусан, зардолую шафтолу, олу, бодом парвариш кардан мумкин аст.

Ҳадаф аз обёрӣ кардани заминҳои бекорхобида ин пеш аз ҳама таъсиси ҷойҳои корӣ, афзун намудани ҳаҷми истеҳсолоти бахши кишоварзӣ, коркарди он, баланд бардоштани имконоти содиротии маҳсулот, бавиҷа меваи тару хушк, маҳсулоти консерваи он ба хориҷи кишвар ва ба ин васила беҳбудӣ бахшидан ба нерумандии иқтисодиёти вилояту ҷумҳурист. 

Нодир ТУРСУНЗОДА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Ҷамъбасти фаъолияти соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоии вилоят дар соли 2017

Абдураҳмон Қодирӣ: - Заминаи дастовардҳо дар масъулиятшиносист!...

8 январи соли 2017 дар маҷлисгоҳи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд бо иштироки муовини Сарвазири мамлакат Маҳмадтоир Зокирзода ҷаласа оид ба ҷамъбасти фаъолияти соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоии вилоят дар соли 2017 баргузор гардид. Ҷаласаро Раиси вилояти Суғд Абдураҳмон Қодирӣ бо сухани муқаддимавӣ ифтитоҳ намуд.

Дар ҷаласа муовинони Раиси вилоят, роҳбарони воҳидҳои сохтории Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят, раисони шаҳру навоҳӣ, шаҳрак ва ҷамоатҳои деҳот, роҳбарони ташкилоту идораҳои вилоятӣ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ширкат варзиданд.

Читать далее