February 2018

26 February 2018

«Ҳифзи Ватан Модар-қарзи ҷавонмардист»

Баҳри хотирмон ҷашн гирифтани 25-умин солгарди рӯзи таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар хонаи фарҳанги ноҳияи Деваштич озмуни ҳарбӣ – ватандӯстӣ таҳти унвони «Родмардони Ватан» баргузор гардид.

Иштирокчиёни озмуни мазкур 5 нафар сарбозони қисми низомии 04533 буда, онҳо аз рӯи 5 шарт, бо ҳам рақобат намуданд. Боиси тазаккур аст, родмардони Ватан бо руҳияи болида ва ифтихор аз адои қарзи фарзандӣ дар саҳнаи рақобат баромад намуда, қобилияту истеъдод ва дониши хуби ҷавонмардиро барои тамошобинон намоиш доданд.

Дар чамъбаст ба ҳамаи иштирокчиён аз ҷониби ташкилкунандагон тӯҳфаҳои хотиравӣ супорида шуд.

Сарвар Саидов,
роҳбари намояндагии ТҶҶ
«Созандагони Ватан» дар ноҳияи Деваштич

Читать далее

Аёдати идона

Бахшида ба ҷашни 25-умин солгарди таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар амал татбиқ намудани сиёсати ғамхоронаю иҷтимоии Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ташаббуси Кумитаи иҷроияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар вилояти Суғд аз ҷониби намояндагии ташкилоти ҷамъиятии ҷавонон «Созандагони Ватан» дар ноҳияи  Деваштич бо ҷалби саховатпешагон якҷоя бо ташкилоти ҷамъиятии ҷавонон «Насли бунёдкор» ва бахши Ҷамъияти ҳилоли аҳмари Тоҷикистон дар ноҳия аёдати оилаҳои ниёзманду камбизоат ва қадршиносии фаъолон мавриди амал қарор дода шуд.

Маъракаи аёдат ва қадршиносӣ дар корхонаи фаръии «Хоҷагии манзилию коммуналӣ»-и ноҳия баргузор гардид. Кормандони корхонаи мазкур дар зебову обод намудани маркази ноҳияи Деваштич – шаҳраки Ғончӣ саҳми арзишманд дошта, ҳамарӯза баҳри симои тоза бахшидан кӯшиш ба харҷ медиҳанд. Кулли сокинони ноҳия, хусусан маркази он аз фаъолияти ҳамешагиву масъулиятшиносонаи кормандони хоҷагии манзилию коммуналӣ қаноатманданд.

Сарвар САИДОВ,
 ноҳияи Деваштич

Читать далее

Чаро мо кам моҳӣ мехӯрем?

Нархи моҳӣ гарон? Ин масъала роҳи ҳал дорад!

Исбот шудааст, ки 51 фоизи моҳии дунёро сокинони Япония истеъмол мекунанд. Ба дунболи ин далел як исботи дигар аст, ки ҳамаро дар ҳайрат гузошт: хӯрдани моҳӣ умрро дароз мекунад, аз ин рӯ, япониҳо мардуми дарозумртарини ҷаҳон ҳисоб меёбанд. Ҳисоби миёнаи умр дар ин кишвар 83 сол, дар мо бошад, тақрибан 75 сол аст.

Оё имкони истеъмоли фаровони моҳӣ ва ба қатори дарозумртаринҳо шомил шудани Тоҷикистон вуҷуд дорад? Суоле ба миён меояд, ки мо баҳр надорему моҳӣ аз куҷо? Тадқиқоти касбии мо исбот кард, ки на фақат дар кишвар бидуни баҳру уқёнус имкони истеъмоли моҳӣ бо роҳи арзону дастрас вуҷуд дорад, балки Тоҷикистон дар минтақа ягона кишварест, ки метавонад дар истеҳсол ва содироти моҳӣ рекорд ба даст орад.

Дар як рӯз 3 бор хӯрдани моҳӣ-гарави дарозумрӣ

Тавре аз омӯзишҳо бармеоянд, япониҳо дар як рӯз се маротиба моҳӣ тановул мекунанд. Ин на фақат ба дарозумрӣ, балки ба рушди зеҳн ва ақли инсоният таъсири мусбат мерасонад. Аз ин ҷост, ки дар сайёра мардум ихтироъкортарин сокинони Япония ба ҳисоб мераванд. Суоле ба миён меояд, ки моҳӣ дар худ чӣ чизе дорад, ки туфайли рушди зеҳн ва дарозумрӣ мегардад?

Рустамҷон Обидов, мудири шуъбаи бемориҳои хуни беморхонаи бачагонаи вилоятӣ тасдиқ мекунад, ки хӯрдани моҳӣ воқеан умрро дароз, зеҳнро рӯшан ва саломатиро ҷавон нигоҳ медорад.

-Одатан гӯшти моҳӣ дар таркибаш сафеда, аминокислота, йод, фтор, калтсий, марганес, синк, селен, оҳан, магний, фосфор, бром, витаминҳои A, D, F, E, С; PP, ӣ ва ғайра ғизоҳои фоидаовари табиӣ дорад, ки боиси расогии ақл, пешрафти зеҳн ва пешгирикунандаи хушкии пӯст мебошад, ки ин витаминҳо барои зебо нигоҳ доштани зоҳир ва солимиву дарозумрии инсон мегардад. Хусусан, ҳуҷайраҳо (клетка)-и пӯсти чеҳраро ҷавону зебову таранг нигоҳ медорад. Аз тамоми касалиҳои меъда ва фарбеҳшавӣ пешгирӣ менамояд. Имрӯз, ки фарбеҳшавӣ дар дунё муаммои рақами як аст, танҳо хӯрдани гӯшти моҳӣ метавонад, онро ба ибро оварад,-мегӯяд табиб Обидов.

Аз гуфтаи коршинос бармеояд, ки ба ғайр аз гӯшти моҳӣ инчунин устухони он давои беназир буда, дар таркибаш калтсий, калий ва витамини А хеле фаровон будааст.

-Маҳз кӯфтаи устухони моҳӣ ҳуҷайраҳои саратон (раковая клетка)-ро несту нобуд мекунад ва кафолати тиббӣ вуҷуд дорад, ки инсон ба ин касалии марговар гирифтор намешавад. Ба ин хотир, япониҳо бештар кӯфтаи устухони моҳиро дӯст медоранд,-мегӯяд номбурда.

Аз суҳбат инчунин маълум гардид, ки гӯшт ва устухони моҳӣ аз ҳама муҳим ба иллатҳои вобаста ба майнаи сар, аз ҷумла саръ (эпилепсия) фоида дошта, ҳамзамон, барои пешгирии касалиҳои сироятшавандаи вирусӣ ва зуком давои беҳамтост. Тавре дар илми тиб исбот шудааст, моҳӣ иммунитети баданро боло мебардорад ва барои аксарияти бемориҳои марбут ба мардӣ шифои беназир аст.

Табиб Рустамҷон Обидов таъкид медорад, ки хусусан тухми моҳӣ (икра) барои пешгирӣ ва ҳатто барои табобати касалиҳои қанд, гурда ва фарбеҳшавии бемеъёр айни муддао буда, боиси мустаҳкамшавии мушакҳои дил мегаштааст.

Гузашта аз ин, ба таври мутадовим хӯрдани моҳӣ зеҳнро инкишоф дода, қувваи ихтироъкории инсонро боло мебардорад. Маҳз ин нукта муҷиб шудааст, ки япониҳо дар олам аз ҳама ихтироъкори беҳтарин ва кишвари бойтарин ба ҳисоб мераванд.

Суоле ба миён меояд, ки дар ин росто мо бештар гӯшти гову гӯсфанд тановул мекунем: чӣ пайомадҳо ва чӣ таъсири манфӣ ба саломатиамон дорад?

Бераҳмона қир шудани гӯсфанду гов ва зиёдии касалиҳои дилу шараёни хун

Аммо дар қиболи он ки япониҳо 99,9 фоизи ғизои гӯштиашон аз моҳӣ аст, дар мо 99 фоиз гӯшти гову гӯсфанд ва ҳамагӣ 1 фоиз гӯшти моҳӣ ба ҳисоб меравад. Тавре аз маълумотҳо бармеояд, дар ҳудуди вилоят зиёда аз ним миллион саршумори гову гӯсфанд будааст, ки нисбат ба солҳои 80-уми асри гузашта се баробар кам гаштааст. Фаразан, агар соли 1985 дар миқёси вилоят 1,5 миллион саршумори гову гӯсфанд бошад, имрӯз аз ҳисоби зиёд шудани теъдоди аҳолӣ ва рӯзафзун боло гаштани талабот ба гӯшти гову гӯсфанд шумораи чорвоён кам шудаанд.

 Ин гуна камшавии бесобиқаи чорпо боиси боз ҳам болотар шудани нарху навои он дар бозор мегардад, ки вақтҳои охир бобати ин масъала шикояти сокинон ба осмон дакка хӯрдааст. Ба ҷуз ин, тавре илми тиб исбот намудааст, аз сабаби зиёд будани холестерин дар таркиби гӯшти чорпо мушакҳои дил суст ва хун ғафс шуда, боиси баландшавии фишор, касалиҳои ҷигар, қанд, панкреатин ва зиёдшавии вазнашон мегардад. Муътадилии кори меъда вайрон шуда, дарунравии зиёд ба ҳам меомадааст.

Ба таъбири пирони рӯзгордида чорпоро ончунон қир кардем, ки торафт теъдодашон кам шудан доранду афзун не. Ба ин хотир, дар сурати рӯй овардан ба хӯрдани моҳӣ на фақат саломатии моро хубу солим нигоҳ медорад, балки то андозае барои зиёдшавии саршумори чорво низ мусоидат мекунад.

Пас суоли нокушода чунин аст, ки ин роҳи мушкил чӣ гуна бояд тай шавад? Оё имкони бо нархи дастрасу арзон харидани моҳӣ вуҷуд дорад? Дар ҳоле, ки дар бозор нархи як кило моҳӣ аз 40 сомонӣ боло аст, чӣ бояд кард?

Бизнеси ҷадид: Тоҷикистон метавонад дар истеҳсол ва содироти моҳӣ рекорд гузорад!

Тавре маълум аст, зиёда аз 60 фоизи захираҳои обии минтақа дар Тоҷикистон арзи вуҷуд доранд, ки аз пиряхҳои баландтарин ва софу ширинтарин обҳо иборатанд. Агар ақли солим дуруст кор кунад, бешак, ин обҳо танҳо барои хӯрдану обёрии замин нест. Балки бо истифода аз ин неъмати худодод метавон даҳҳову садҳо заводу фабрикаҳое созмон дод, ки дар он парвариши моҳиҳои мухталиф роҳандозӣ мешаванд.

Барои мисол тибқи маълумоти дақиқ дар замони Шӯравӣ заводи парвариши гулмоҳӣ (форел)-и дараи Ромит арзи ҳастӣ менамуд, ки содироти он ба хориҷи кишвар хеле рушд ёфта буд. Аз маъхазҳои таърихӣ бармеояд, ки ҳатто ошхонаи Кремли Шӯравӣ барои кормандон ва меҳмонони ифтихориаш маҳз аз гулмоҳиҳои Ромит хӯрокҳои лазиз мепухтааст, ки овозаи он то ба гӯши сарварони кишварҳои хориҷи ИҶШС рафта расида буд. Ин навъи моҳӣ дар дунё аз ҳама гаронтарин ба ҳисоб рафта, онро ба истилоҳи дигар «хӯроки шоҳон» меномиданд, ки он дар дунё хеле ба нудрат парвариш меёбад. Хушбахтона, ин навъи моҳӣ ба иқлими обии Тоҷикистон хеле мутобиқ мебошад.

Асрори аслии лазизии гулмоҳии заводи мазкур дар он аст, ки гулмоҳиҳо дар оби табиии тоза ва ширин парвариш меёфтанд. Зеро, саргаҳи об аз пиряхҳо маншаъ гирифта, талабот дар он замон хеле зиёд ва ҳамзамон истеҳсоли солонаи он то 4000 тонна расида буд. Аз рӯи ақидаи коршиносон ин гуна пиряхҳо тақрибан дар тамоми минтақаи Тоҷикистон вуҷуд дорад, ки аз он анҳору дарёҳои шӯху ширин ҷорӣ мешаванд. Бинобар ин, метавон дар тамоми минтақаҳои кӯҳии кишвар, аз ҷумла вилояти Суғд бо истифода аз оби дарёҳо заводҳои парвариши гулмоҳиро ба роҳ монд.

Зеро, хусусияти хоси гулмоҳӣ набояд ҳарорати об аз 18 градус боло бошад, ки айнан дарёҳои саргаҳашон аз пирях ҷоришуда, мутобиқи чунин талаботи табиии гулмоҳӣ мебошанд.

Ба ҷуз ин, метавон дигар намуди моҳиҳоро низ дар шаҳру ноҳияҳо бо ба роҳ андохтани корхонаву заводҳои нави парвариши моҳӣ ҷорӣ намуд, ки ҳеҷ мушкилӣ надорад. Танҳо нигоҳубини хос метавонад ин монеаро ҳал намояд. Итминон аст, ки на фақат бозорҳои худи кишвар, балки ҳатто берун аз онро ҳам бо содироти навъҳои гуногуни моҳӣ метавон пур кард.

Ҳар як оила метавонад соҳиби ҳавзи моҳипарварӣ бошад

Иқтисодшинос, профессор Ҳоҷимуҳаммад Умаров ба он назар аст, ки ҳатто дар ҳар як хонае, ки об дорад, бо кофтани як ҳавз ва аз ду ҷонибобдаро ва оббароро бо панҷараҳои майдачашм маҳкам кардан, метавон парвариши моҳиро ба осонӣ ба роҳ монд.

-Нигоҳдории моҳӣ дар қиёси чорводорӣ он қадар хароҷоти зиёдро талаб намекунад, бо камтарин хароҷот метавон соҳиби даромади ҳангуфт шуд. Ба ғайр аз ин, ҳар оила ба ғайр аз он ки худаш аз моҳӣ сер бошад, ба бозор метавонад маҳсулоти моҳигиашро барорад,-мегӯяд Ҳоҷимуҳаммад Умаров.

Коршиносон тавре иброз медоранд, танҳо нигоҳдории тозагии об ва парвариши хос боиси рушди ин соҳа шуда метавонад. Шояд дар солҳои нахуст фоидаи кам ба даст ояд, аммо итминон аст, ки бо чунин шеваи муносибат ба бозор ҳам иқтисодиёт боло мешавад ва ҳам боиси солим шудани тандурустии омма мегардад. Зеро, дар аксари деҳот оби ҷӯйбор аз хонаашон мегузараду меравад ва касе дарк намекунад, ки дар ҳавлиаш як ҳавзе созмон диҳад ва онҷо моҳӣ парвариш намояд.

-Яъне ҳар оилаи ҳавасманде, ки имрӯз мехоҳад ба парвариш ва тиҷорати моҳӣ рӯй оварад, ягон мушкилие вуҷуд надорад. Зеро, аксари минтақаи Тоҷикистон бо оби ошомидании тоза таъмин аст ва маҳз ин неъмати худодод метавонад ҳар оиларо бо ҷои кори даромади саршор таъмин намояд,-мегӯяд коршинос.

Алвидоъ бемориву фишори баланд!

Хуш омадӣ, пулу сарвату саломатӣ!

Қуруқшиканӣ ва шикори бераҳмонаи моҳӣ вақтҳои охир як муаммои тақрибан ҳалношуда боқӣ мемонад. То рафт олами ҳайвоноти обӣ тороҷ ва аз ин ҳисоб намуди баъзе аз моҳиҳо ба фано рафта истодааст. То замоне парвариши моҳӣ дар ҳар хонавода ба роҳ монда намешавад, аз ҳисоби шикори бераҳмона ва муносибати носолим бо олами об метавонад ин соҳа на танҳо харобу несту нобуд шавад, балки дар оянда хатари глобалиеро пешорӯи инсоният биёварад.

Шурӯъ аз соли 2008 Барномаи давлатии рушди соҳаи моҳипарварӣ барои солҳои 2009-2015 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул шуда буд, ки моҳияти он танҳо ба пешрафти ин соҳа нигаронида шуда буд. Мутаассифона, коршиносон ва соҳибкорони дохилӣ ба ин нукта кам таваҷҷуҳ карданд, ки амалан натиҷаи хуб ба даст наомад.

Муҳим аз ҳама, дар ин Барнома парвариши моҳӣ, ҳифзу ҳимояи он, зиёд намудани саршуморӣ ва бо ин васила кушодани ҷойҳои нави корӣ нигаронида шуда буд.

Тавре дар боло ишора шуд, ба ақидаи иқтисодшиносон иқлими Тоҷикистон барои рушди соҳаи тиҷорати соҳаи моҳӣ ва парвариши ҳама навъҳои он хеле мутобиқ будааст. Аз ин рӯ, вақти он аст, ки наслҳои оянда ва ояндаи табиати зиндаро андеша кунем. Соҳибназарон побанди чунин ақидаанд, ки то парвариши моҳӣ ба таври густарда дар ҳама хоҷагиҳои кишоварзӣ, хонаҳои шахсии худи одамон ва дигар субъектҳои хоҷагидорӣ ба роҳ монда нашавад, сафи қурӯқшиканон ва талаву тороҷи моҳиҳо кам намегардад. Аслан ин таъбири дуруст, ки дар қадамҳои нахуст хеле сангиниҳои зиёд дорад, аз мо талаб менамояд, ки бо муносибати ғамхорона бояд ба воридшавии чунин раванди ҷадид қадам ба қадам одат кунем. Метавон ба олами тиҷорати Тоҷикистон як гардиши куллии наверо ба миён овард, ки шояд алъон даромади ҳангуфти он ба зеҳни мо афсона тобад.

Хулоса, ҳар ҷое об аст, муҳим нест, дар доманаи кӯҳ ва ё шаҳру деҳот, он ҷо метавон бо сохтани як ҳавз ва оварда партофтани тухми моҳӣ ва навъҳои гуногуни моҳича дар як сол ба натиҷаҳои назаррас дастёб шуд. Албатта, парвариши моҳӣ муносибати хос мехоҳад, аммо дар асре, ки инсоният дар кашфи коиноту дигар ихтирооти нанотехнология қарор дорад, ин муаммо нест. Камтар омӯзиш ва таҷрибаомӯзӣ метавонад ба тадриҷ ҳамаи моро моҳипарвари асил кунад. Пас дар он сурат ҳам дарозумрӣ, ҳам ақли расои зеҳни эҷодкорӣ ва ҳам сармояи ҳангуфт моро мунтазир аст. Метавон ба мушкилиҳои саломативу иқтисодӣ ва камбудии ҷойи кор якумр хайрбод гуфт. Пас хуш омадӣ, саломатӣ ва сарвату пул!!!

Ба ҷои PS:

Рушди моҳипарварӣ яке аз самтҳои афзалиятноки кишвар ба ҳисоб рафта, тавре Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар мавзеи сайёҳии Сафеддара иброз дошта, бояд ин соҳа дар Тоҷикистон рушд намояд. Аз ин рӯ, «Ҳақиқати Суғд» омода аст, ба афроде, ки шавқи оғоз намудани чунин фаъолият ва тиҷоратро дар сар доранд, бизнес-идеяро дар шакли комил ва дар асоси илмиву таҷрибавӣ пешниҳод намояд.

 Набиюллоҳ СУННАТӢ,
 «Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Истиқлол дар истиқболи ҷашнҳо

Бахшида ба фасли баҳор, иди занону Наврӯзи хуҷастапай дар қаламрави вилоят корҳои ободонию кабудизоркунӣ бомаром ҷараён доранд. Бо ибтикори мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Истиқлол зебо гардонидани намуди зоҳирии шаҳр идома дорад. Ба ин хотир қариб ҳар рӯз дар шаҳр корҳои тозакунӣ, баровардани партов ва шинонидани дарахтони ҳамешасабз гузаронида шуда истодааст.

Тавре муовини раиси шаҳр Аминҷон Шарифзода иттилоъ дод, шинонидани гулу гулбуттаҳо ва дарахтони сояафкан барои зебо гардонидани симои шаҳр ва ҳифзи муҳити зист мусоидат менамояд. Лозим ба ёдоварист, ки дар шаҳр давоми ду соли охир ба масъалаи обёрӣ намудани мавзеъҳое, ки дарахтону гулҳо шинонида шудаанд, аҳамияти махсус дода мешавад.

Бояд гуфт, ки бо мақсади зебо гардонидани гирду атрофи шаҳр ва ташкили корҳои кабудизоркунӣ соли равон, махсусан дар арафаи ҷашни ниёгони Сада дар маркази шаҳр зиёда аз 300 бех дарахти ҳамешасабз, аз ҷумла 105 бех арчаи ҳамешасабзи “Сарви Аризонӣ”, ки аз вилояти Хатлон дастрас карда шудааст, 55 – дона “Ардач”, 140 дона “Санавбар” ва зиёда аз 500 бех дарахтони сояафкан шинонида шуданд.

Бино ба иттилои директори Корхонаи воҳиди давлатии фаръии хоҷагии манзилию коммуналии шаҳр Ашӯралӣ Турсунов шинонидани зиёда аз 100 ҳазор бех гулҳои гуногун, аз ҷумла гули “Лола”, “Питуния”, “Тагетс”, “Марҷонгул”, “Тоҷихурӯс”, “Канагул”, “Катарантус” дар маркази шаҳр ва дигар мавзеъҳо дар нақша аст. Ҳамчунин, 500 дона “Нахли ҳиндӣ” шинонида мешавад, ки он то фасли зимистон нашъунамо меёбад.

- Соли гузашта дар ҳудуди шаҳр зиёда аз 1700 бех ниҳоли ҳамешасабз, 1000 бех сафедор ва 60 ҳазор бех гулҳои гуногун шинонида шуда буданд, ки ин рақам соли равон ба маротиб меафзояд, - гуфт А.Турсунов.

Доир ба гузаронидани шанбегиҳо А.Шарифзода изҳор дошт, ки шанбеи гузашта бо иштироки кормандони соҳаи маориф, тандурустӣ ва дигар сохторҳои шаҳр шанбегӣ гузаронида шуд, ки ҳамагон бо рӯҳияи тоза дар ин чорабинии оммавӣ иштирок карданд ва шанбегиҳо то ҷашни Наврӯз мунтазам баргузор карда мешаванд.

Тозаву обод ва гулпӯш кардани шаҳр дар мадди назари роҳбарияти шаҳр қарор дошта, минбаъд низ чунин маъракаҳои оммавӣ бештар ташкил ва гузаронида мешаванд.

Шаҳбонуи СИДДИҚ,
“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

Ашт: Пойгоҳҳои обкашӣ аз лойқа кай тоза мешаванд?

Ашт яке аз ноҳияҳое мебошад, ки дар он масоҳати умумии заминҳои обӣ 37434 гектар аст. Яъне, 93 фоизи заминҳои обии ноҳия тавассути системаи мошинӣ бо оби полезӣ таъмин карда мешаванд. Аз масоҳати зикршуда 7400 гектар замин дар ҳолати ғайриқаноатбахши мелиоративӣ қарор доранд.

Барои равшанӣ андохтан ба масъалаи обёрӣ ва беҳдошти замин дар ноҳия будем.

Вобаста ба масъалаи обтаъминкунӣ сардори Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ Иброҳимҷон Воҳидов дар суҳбат иброз дошт, ки 20 пойгоҳи обкашӣ мавҷуд буда, дар онҳо 82 пойгоҳи обкашӣ васл гардидаанд, ки дар мувозинаи Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ қарор доранд. Пойгоҳҳои обкашӣ, шабакаҳои обрасонии навбати аввал то солҳои 1970-ум ва силсилаи пойгоҳҳои Ашти Калон моҳи майи соли 1979 ба истифода дода шудааст. Аз сабаби солҳои тӯлонӣ мавриди истифода қарор доштан иншоот ва дастгоҳҳо аз меъёр зиёд фарсуда гардиданд.

Сабаб: Оби лойолуд бо рег

Сабаби дигари фарсуда ва хӯрдашавии дастгоҳҳои обкашӣ аз меъёр зиёд лойқадор будани оби дарёи Сир мебошад. Мутахассисон қайд менамоянд, ки дар 4 моҳи мавсими обёрии соли гузашта аз дарёи Сир оби лойолуди бо рег омехта, иборат аз 95 фоиз рег ва 5 фоиз лойқа ба ҷамъ шудани зиёда аз 95 ҳазор метри мураббаъ лойқа дар ҳавзаи обгирӣ ва лӯлаҳои обрасонӣ овардааст.

Инчунин, рег ҳамаи таҷҳизотро аз меъёр зиёд корношоям кард. Ин ҳолат кори иловагӣ ва вақти зиёдро талаб менамояд.

Новобаста ба ин аз тарафи Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ дар ноҳия мутахассисон ба ҳалли ин масъала вобаста карда шудаанд, ки лойҳоро бартараф намоянд. Ҳозир дар пойгоҳҳои обкашии АНС-2, АНС-3 ва Чумчуқҷар дар самти тоза намудани ҳамаи механизм аз лойқаҳо корҳо рафта истодаанд.

Иброҳимҷон Воҳидов ҳамчунин қайд намуд, ки ба санаи 1 марти соли 2018 тайёр намудани иншооти обрасонӣ дастур гирифта будем, ки корҳои омодасозӣ, васлу насбро барвақт оғоз намоем. Барои ин мо аз 1 ноябри соли гузашта корҳои таъмирию барқарорсозиро оғоз намудем. Ҳамаи мутахассисони соҳа ба фаъолият ҷалб шудаанд. Айни ҳол барои тоза намудани ҳавзаи обгирӣ ва заҳбуру заҳкашҳо 4 экскаватор, 2 булдозер, 10 мошини боркашон кор карда истодаанд. Дар мавзеи обгирии АНС-1 лойқа ба миқдори 24 ҳазор метри мураббаъ ҷамъ шуда, корҳои тоза намудани иншооти обрасонӣ моҳи декабр оғоз шуда, 1 феврали 2018-ум пурра анҷом ёфтаанд.

Хизматрасонӣ ба Ассотсиатсияи истифодабарандагони об

Боиси тазаккур аст, ки Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ дар ноҳия соли гузашта бо 22 ассотсиатсияи истифодабарандагони об шартнома баста, ба майдони 16743 гектар замини кишоварзӣ хизмати обрасонӣ намудааст. Дар мавсими обёрии соли 2017 ба заминҳои кишоварзии ноҳия 177,5 млн метри мураббаъ оби полезӣ ба маблағи 3159,9 ҳазор сомонӣ хизмати обрасонӣ намудааст.

Дар айни ҳол маблағҳои шартномаҳо пурра пардохт гардида, муштариён ҳоло пешпардохт карда истодаанд. Аллакай 47 фоиз ҳаққи обрасонӣ пешпардохт шуда, он 695 ҳазор сомониро ташкил намудааст. Дар баробари ин Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ дар ноҳия аз ҳаққи хизмати қувваи барқ дар соли 2017 қарздор буда, аз он 10 млн. 700 сомонӣ мондааст.

Шумораи миёнаи кормандони идора 284 нафар буда, музди миёнаи меҳнати кормандон 685 сомониро ташкил медиҳад. Дар соли 2018 дар нақша аст, ки маблағи аз ҳисоби буҷаи мутамарказ ҷудо мегардида ба 50 фоиз коҳиш дода мешавад. Ин ҳолат иловатан ба паст рафтани фаъолияти иқтисодии идора, норозигии кормандон ва ҳатто аз кор рафтани мутахассисон боис мегардад. Таҳлили фаъолияти иқтисодии корхона нишон медиҳад, ки маблағи аз ҳисоби хизмати обрасонӣ дар ҳолати аз тарафи хоҷагиҳо пурра пардохт шудан ҳам барои пӯшонидани хароҷоти истеҳсолӣ нокифоя мебошанд. То имрӯз аз маблағи воридшуда 1249,4 ҳазор сомонӣ барои пардохти музди меҳнати кормандон равона гардидааст, ки 40 фоизро ташкил медиҳад.

Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ дастгирӣ мекунад?

Дар соли 2017 аз тарафи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия барои беҳтар намудани ҳолати мелиоративии заминҳо 539 ҳазор сомонӣ маблағ ҷудо гардида буд. Аз тарафи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят бошад, соли гузашта барои омодасозии иншооти обёрии полезӣ маблағ ба андозаи 525 ҳазор сомонӣ ҷудо шуд.

Моҳи декабри соли гузашта барои тайёр намудани пойгоҳҳои обкашӣ ва иншооти обёрии полезӣ ба мавсими соли 2018, яъне корҳои тоза намудан ва дастрасии сӯзишворӣ маблағ ба миқдори 200 ҳазор сомонӣ ва моҳи январи соли 2018-ум иловатан аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят 400 ҳазор сомонӣ маблағ барои тоза намудан ва таъмири иншооти обёрӣ ҷудо гардид. Ҳамчунин, баҳри пешравии кор 1 адад механизми ҳозиразамони боркунанда аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ҷудо карда шудааст.

Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ дар ноҳия дар маҷмуъ 16740 гектарро обёрӣ менамояд. Аз ин 5400 гектар пахта ва боқимондааш боғҳо мебошанд. Ба фарсудашавии зиёд ва қисман корношоям гардидани дастгоҳҳои обкашӣ нигоҳ накарда, Идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ дар ноҳия нақшаи обрасониро дар соли гузашта 94 фоиз ба иҷро расонидааст.

Масъулин изҳор доштанд, ки ҳамаҷониба ба меҳнати софдилона машғул гардида, иншоотро босифат ва саривақт аз таъмир бароварда, бо ин васила хоҷагиҳои кишоварзиро дар мавсим бо оби полезӣ таъмин менамоянд.

Улуғбек ХУДОЙБЕРДИЕВ,
Нодир ТУРСУНОВ,
«Ҳақиқати Суғд»,
Хуҷанд-Ашт –Хуҷанд

Читать далее

23 February 2018

Мулоқоти иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят бо кормандони соҳаи маориф

Рӯзи 23 феврал иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода дар Кохи фарҳанги ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакии маркази вилоят бо кормандони соҳаи маорифи вилояти Суғд мулоқот намуд.

Дар мулоқот роҳбарони воҳидҳои сохтории мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят, муовинони соҳавии раисони шаҳру ноҳияҳо, роҳбарони муассисаҳои олӣ ва миёнаи касбӣ, мудирони шуъбаҳои маориф, донишҷӯёну хонандагони пешқадаму навовар иштирок намуданд.

Читать далее

Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар ҷамъомади тантанавӣ ба ифтихори 25 — солагии таъсисёбии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон

23 феврал дар Кохи Борбад Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҷамъомади тантанавӣ ба ифтихори 25 — солагии таъсисёбии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок ва суханронӣ карданд.

Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нахуст тамоми ҳайати шахсии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва кулли шаҳрвандони кишварро бо санаи муҳими таърихӣ 25 — солагии таъсисёбии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон табрику таҳният гуфтанд.

Читать далее

Мулоқоти Раҷаббой Аҳмадзода бо директори генералии Корхонаи муштараки “Зарафшон”

Рӯзи 23 феврали соли 2018 иҷрокунандаи вазифаи Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода директори генералии Корхонаи муштараки “Зарафшон” Чан Хо Линро ба ҳузур пазируфт.

Зимни суҳбат масъалаҳои вобаста ба фаъолияти минбаъдаи Корхонаи муштараки “Зарафшон” мавриди баррасӣ қарор дода шуд. Бояд гуфт, ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати ташкилу дастгирии корхонаҳои муштарак бо шарикони рушд ҳавасмандии зиёд дошта, таъсиси Корхонаи муштараки “Зарафшон” нишони ҳамкориҳои судманд бо Ҷумҳурии мардумии Чин мебошад.

Читать далее

Сафи аъзоён ба хотири пул

Шояд мо ҷавонони 20-25 сола, ҳамсолони замони соҳибистиқлол аз амалҳои разилонаву пасипардагӣ ва хиёнаткориҳои бархе аз ҳамватанонамон дар барангехтани кинаву адоват ва ба гирдоби ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ кашидани кишвари тозаистиқлол огоҳии комил надошта бошем.

Гeиё ба назари бархеи мо ин амалҳо ба мисли афсона метобад. Зеро, дар он замон ақлу ҳуши мо машғули бозиву гирудорҳои овони кeдакӣ буд ва нолаву афғони модарону падарону бузургсолонро дида, ҳатто ҳеҷ чиз пай намебурдем. Баъдан, ки дар муассисаҳои таълимӣ ва макотиби олӣ хондему аз устодон маълумот гирифтем, сиёҳро аз сафед фарқ мекардагӣ шудем.

Дар ин маврид банда мехоҳам аз амалкарди хоинони миллати тоҷик, бахусус аъзо ва пайравони ташкилоти террористӣ-экстемистии ҳизби наҳзати исломӣ бо чашми сар дидам, рeи коғаз оварам, то ояндагон, насли наврасу ҷавон, ҳамсолони азизам бихонанд ва худу атрофиёнашонро аз чунин наҳзатиёни нохалаф эмин нигоҳ доранд ва ҳифз намоянд.

Асосан наҳзатиён ончиро, ки бо кирдори разилонаву барқасдонаи худашон содир мешуд, онро кори мақомоти давлатӣ унвон дода, симои давлатро ба назари мардум бад вонамуд мекарданд. ҳар як кору амалашонро бо омезиш ба номи дини поки мубини Ислом амалӣ намуда, рeйрост мардумро ба гумроҳӣ даъват мекарданд.

Вокуниши ошкорои ҷомеаи шаҳрвандӣ ба Кабирии фитнагар

Соли 2008, ки қароргоҳи ҲНИТ дар ноҳияи Ашт бо сабаби мавҷуд будани ҳолатҳои ғайрисанитарӣ, напардохтани маблағи андоз муваққатан баста шуда буд ва бинобар напардохтани ҳаққи истифодаи нерeи барқ, барқи он хомeш гардида буд, дар он замон пеш аз ҳалли мушкилоти қароргоҳ Кабирӣ тасмим гирифт, ки  бо наҳзатиёни аштӣ маҳз дар он ҷо мулоқот анҷом диҳад. Аблатта ҳадафи Кабирӣ бо ин кирдораш фитнаандозиву барангехтани кинаи наҳзатиён нисбати сохторҳои давлатӣ маҳсуб меёфт. Чун дари қароргоҳ баста буд ва барои гузаронидани маҷлиси наҳзатиён монеа пеш омад ва тири наҳзатиён хок хeрд бо супориши Кабирӣ ҷавони гумроҳе бо садои баланд ба ҳамагон рeй оварда амру хитоб ва нидо кард, ки: «Такбир!» ва ҳамагон бо овози баланд «Аллоҳу Акбар, Аллоҳу Акбар, ло илоҳа иллаллоҳу Аллоҳу Акбар, Аллоҳу Акбар ва лиллоҳил ҳамд» гуфтанд ва баъдан он ҷавони иғвогар ҳамагонро «рафтем-рафтем, мошооллоҳ» гeён ба самти номуайяне равона кард.

Маҳз чунин амалу кирдори Кабирӣ буд, ки 22 декабри соли 2012 зимни мулоқоти e бо сокинони шаҳри Исфара ходимони дин Абдурақиб Раҳмонов, Обидхон Ғафуров, Ҷамолиддин Шаҳобиддинов ва дигарон ба Кабирӣ вокунишҳои шадид нишон дода, ҳамчун ҳизби исломӣ амал кардани наҳзатро хилофи назари шаръӣ маънидод намуда, бо овардани мисолҳо аз ҳамсоякишвари Афғонистон ва амалкарди ҳизбу ҳаракатҳои мамнeи исломӣ, ки бо гуфтани «Аллоҳу Акбар» ба сeи якдигар тир мекушоянд фаъолияти наҳзатро инкор кардаанд.

Ба ин монанд моҳи июли соли 2014 зимни мулоқоти Муҳиддин Кабирӣ ҳамчун вакили Маҷлиси намояндагон бо ҷавонони шаҳри Кeлоб, ки ғайриқонунӣ дар манзили истиқоматии Муҳаммадшариф Набиев роҳбари бахши ҳНИТ дар шаҳри Кeлоб баргузор гардид ба ҳамлаи ҷавонон нисбати e анҷомид. Аз ин бармеояд, ки ҷавонони бонангу ори шаҳри Кeлоб он замон аллакай аз нақшаву ниятҳои разилонаи Кабирии манфур огаҳ гардида буданд ва eро бо истифодаи тухму помидор заданд. Андеша меравад, ки агар Кабирӣ он замон вакили Парлумон намебуд шояд ҷавонон eро дигаргуна озору шиканҷа медоданд.

Ҳамзамон моҳи феврали соли 2015 занону модарони ноҳияи Ашт барои баргузории мулоқот бо Кабирӣ монеа шуда, eро рeйрост таънаву маломат карданд. Албатта бархeрди ҷавонони огаҳ ва фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва вокунишҳои ошкорои онҳо ба Кабирӣ дар бештаре аз шаҳру навоҳии кишвар рух додааст, аммо мо инҷо ба сифати мисол бархеи онро зикр намудем.

Аъзокунии пинҳонӣ ба наҳзат

Чун ба ҳайси ҷавони фаъол дар замони фаъолияти ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон дар чандин мулоқоту ҷаласаҳои он, ки баргузории мулоқоти раиси ҳизб бо ҷавонон унвон мешуд ширкат намудам. Вақте мушоҳида мекардам, ки дар ибтидои ҷаласаҳои расмӣ ва мулоқот бо ҷавонон собиқ роҳбари ин ҳизб Муҳиддин Кабирӣ ҳамчун собиқ вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ вақте ба толор ворид мешуд ва ба мулоқот оғоз мекард ба ҷои Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон порчае аз сураи Қуръони карим садо медод ва дар маркази толор ба ҷои акси нишони давлатии кишвар нишони ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон қарор дода мешуд. Саропо дар суханронии Кабирӣ туҳмату буҳтон, фитнаву тафриқа ва ихтилофангезӣ садо медод. Аз ҳама нафрататовараш он, ки шахсони дар толорнишастаи гумроҳони ришу сатрдор, вақте суханони ихтилофангези Кабириро мешуниданд бо овози баланд тeтивор «Аллоҳу Акбар» мегуфтанд. Мо ҷавонон дар ин лаҳзаҳо ҳайрон мемондему гумон мекардем, ки ин гумроҳон девона шудаанд, ки дар як маҷлиси расмии вакили Маҷлиси намояндагон чунин бесарусомонӣ мекунанд. Аммо Кабирӣ аз ин кирдори пайравонаш ба ҷушу хурeш омада, боз ҳам сафсатагeиҳои хешро идома медод.

Иштирокчиёни мулоқоти Кабирӣ - ҷавонон ва аксаран донишҷeёни макотиби олӣ барои Кабириву наҳзатиён мисли гeшти лаҳм аз ҷониби лошахeрони наҳзатӣ истифода мешуданд. Масалан, дар ҳар саф ва назди донишҷeёну ҷавонон мисли донаҳои бозии шоҳмот наҳзатиён нишаста буданду ҳар сухани Кабириро тасдиқ намуда, бо баҳонае бо ҷавонон ҳамсуҳбат шуда, бо ин тариқ онҳоро бо пеш овардани оёту ҳадис, намозхониву эҳтироми дин ва эҳтироми Худову Расул моту ба ибораи дигар «гипнос» карда, баъдан суроғаву нишонаҳои онҳоро гирифта бо онҳо ба ибораи ба худашон маъруф «бародар» мехонанд. Баъдан пай бурдем, ки ин «бародарон» ҷавононро ноогоҳона ба сафи ҳизби наҳзат ҳамроҳ мекарданд.

Ҳатто мушоҳида намудем, ки қабл аз оғози мулоқоти Кабирӣ таҳти шиори бақайдгирии иштирокчиёни мулоқот ришчадорону сатрдорони ношинос билети донишҷeии бархе аз ҷавононро нусхабардорӣ менамуданд, ё саросемавор тариқи телефон ва ё сканер аксбардорӣ мекарданд. Дар аввал гумон мекардем, ки чун замони пешрафти техникаву технологияи муосир аст, дастгоҳи ҳизби наҳзат чунин пешрафтааст, ки ҳамаро чунин сабтином ва бақайдгирӣ мекунад. Аммо баъдан фаҳмидем, ки ин амалҳо таҳти супориши Кабирӣ ва Илҳом Ёқубов – раиси бахши ҳизби наҳзат дар вилояти Суғд ба хотири афзун намудани сафи «ихтиёриёни ҷавон» ҷиҳати пайвастан ба ҳизб сурат гирифтааст. Чун аз пуштибониҳои ҳамешагии хоҷагони ҳизби наҳзат огаҳӣ дорам, гоҳе менишинаму меандешам, ки ҳадафи Кабирӣ таҳти шиори «мулоқот бо ҷавонон» барқасдона ва пинҳонӣ аъзо намудани онҳо ба ҳизбаш будаасту бо ин васила ба ҳар сари аъзои ҳизб кeмак гирифтан аз хоҷагонаш будааст. Аз нигоҳи дигар афзун намудани сафи ҷавонони ҳизб василаи ширкат дар интихоботи соли 2015 ва афзун нишон додани шумораи аъзоёни ҳизб низ маҳсуб мешудааст.

Фирҳод Воҳидов

Читать далее

Дар тафаккури ҷавонон ақидаи солим бипарварем

Ифротгароӣ ва терроризм яке аз падидаҳои манфури ҷомеаи ҷаҳонӣ аст, ки дар миёнаҳои асри ХХ аз ҷониби гурӯҳҳои манфиатҷӯву қудратталаб зуҳур карда, аз худ оқибатҳои даҳшатангезу фоҷиаомез ба бор овардааст. Бино ба иттилооти воситаҳои ахбори омма имрӯз ин раванди номатлубу тахрибкор дар минтақаҳои даргир ва осебпазири дунё беш аз пеш равнақ ёфта, ба амният ва иттиҳоду оромии ҷомеаи ҷаҳонӣ таъсири манфӣ мерасонад.

Чуноне, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Чумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 22 декабри соли 2017 дар Паёми хеш иброз доштанд: «Соли ҷорӣ дар гӯшаҳои гуногуни олам нооромиву низоъҳо идома ёфта, барои ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамчун айёми душвору пуртазод эътироф гардид. Дар ин давра зиёда аз сад давлати дунё мавриди ҳамлаҳои ғайриинсонии террористон ва ифротгароён қарор гирифт… Идомаи минбаъдаи ин ҳолат метавонад боиси амиқ гардидани таҳдиду хатарҳои сиёсиву иқтисодӣ, амниятӣ ва башариву фарҳангӣ дар минтақаҳои гуногуни олам гардад».

Мо – омӯзгорони Коллеҷи тиббии шаҳри Панҷакент дар робита ба пешгирии ҷавонон аз шомил гаштан ба ҳизбу гурӯҳҳои ифротгаро, ки бо Қарори Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти онҳо дар қаламрави мамлакат манъ шудааст, ҳамеша кушиш менамоем, таваҷҷуҳи ҷавононро ба самти донишандӯзӣ, эҳтироми арзишҳои миллӣ ва эҳсоси баланди ватандӯстӣ равона созем.

Чуноне, ки ба ҳамагон маълум аст, ҳизбу гурӯҳҳои ифротгаро баҳри дастёбӣ ба ҳадафҳои манфуру нопоки худ, ки аз тезутунд намудани муносибатҳои ҷомеаи ҷаҳонӣ, низоъангезӣ байни дину миллатҳо ва рехтани бори кулфату фоҷеа бар сари мардуми хайрхоҳу сулҳҷӯ иборат мебошад, шиору ақидаҳои барои миллати мо бегонаро интишор дода, мехоҳанд сафи худро аз ҳисоби ҷавонони гумроҳу бетаҷриба ва аз асли дину мазҳаб ноогоҳ зиёд намоянд.      

Имрӯз моро зарур аст, ки зиракии сиёсиро аз даст надода, алайҳи ин равияи манфур, муборизаро пурзӯр намоем.       

Дар ҷамъомаду нишастҳои илмиву адабии муассиса аз ҷониби омӯзгорон таъкид карда мешавад, ки ба адабиёти оламшумули форсу тоҷик рӯй оранд, зеро адабиёти мо саршор аз ғояҳои сулҳпарвариву инсондӯстӣ, илму донишандӯзӣ, ватандӯству эҳтироми миллатҳо буда, моро ба сӯи ҷомеаи пурсаодат, ки дар он инсон ва озодиҳои он арзиши баланд доранд, ҳидоят менамояд. Аз ҷумла, дар байти зерини «Маснавии маънавӣ»-и Мавлавӣ ҳикмати баланд ифода ёфтааст.

Дар замини дигарон хона макун,

Кори худ кун, кори бегона макун.

Мутафаккири бузург моро ҳушдор медиҳад, ки ҳама корро огоҳона кунем, аз тақлиди кӯр-кӯрона дур бошем, гумроҳ нашавем, некро аз бад, дӯстро аз душман фарқ намоем, фирефтаи ақидаву корҳои мардуми бадхоҳ нагардем, танҳо ба манфиат ва суди мардуми хайрхоҳи атрофи худ кор кунем.

Имрӯз байни ҷавонон тавассути телефонҳои мобилӣ ворид шудан ба шабакаҳои иҷтимоии интернет ба анъана шудааст. Доир ба ин мавзуъ низ ҳангоми гузаронидани маҷлиси падару модарон борҳо таъкид карда шуд, ки фарзандони худро зери назорат нигоҳ доранд. Моро зарур аст, ки тафаккури ҷавононро ба сӯи ақидаҳои солим, созандагиву касбомӯзӣ мутамарказ сохта, дар шаклгирии шахсияти онҳо ва самтёбӣ дар дуроҳаи зиндагӣ, ки яке аз адолат ва дигаре аз ҷаҳолат иборат аст, кӯмак намоем.

Метавон бо итминони комил иброз дошт, ки бо равона кардани тафаккури ҷавонон ба сӯи донишу касбомӯзӣ, ободгариву созандагӣ мо ба саодати комил мерасем, ҷумҳуриамонро аз хавфу хатарҳои глобалӣ ва экстремистӣ наҷот медиҳем ва ояндаи Тоҷикистонро ба дасти нафарони худогоҳу хештаншинос месупорем.      

Дилфуза ҒАФФОРОВА,
омӯзгори Коллеҷи тиббии шаҳри Панҷакент 

Читать далее