June 2018

19 June 2018

Fояи ҳамгироӣ раванди бебозгашт аст!

Ба шарофату талошҳои пайвастаи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 27 июни соли 1997 санаде ба тасвиб расид, ки рамзи ваҳдату ҳамбастагии кулли тоҷикистониён буда, аз сулҳу оштӣ, ҳамгироии тамоми қишрҳои ҷомеа ба ҷаҳониён башорат дод.

Имконият дод, ки фазои ороми Ватан ва суботи ҷомеа барқарор, ояндаи неки фарзандон таъмин гардида, Тоҷикистон ва мардуми он ба кулли ҷаҳониён ҳамчун миллати сулҳхоҳу сулҳдӯст муаррифӣ шавад. Имрӯз дар пасманзараи таҳаввулоти сиёсии минтақа ва ҷаҳон давлати Тоҷикистон ва миллати тоҷик дар ҷомеаи ҷаҳонӣ ҳамчун давлати сулҳпарвар муаррифӣ шуда, таҷрибаи сулҳи тоҷикон барои дигар кишварҳои ҷаҳон дарси ибрат гардид.

Тӯли ин солҳо дар Тоҷикистон бо роҳбарии Пешвои муаззами миллат баҳри таҳкиму тақвияти Ваҳдати миллӣ, пояҳои истиқлолият корҳои зиёде ба анҷом расонида шуданд. Имрӯзҳо самтҳои асосии фаъолияти Ҳукумати ҷумҳурӣ ба ташаккули асосҳои қонунгузорӣ барои гузаронидани ислоҳоти иқтисодӣ ва сиёсӣ, қабули стратегияи сарнавиштсоз оид ба такмили идоракунии давлат ва рушди иҷтимоӣ-иқтисодии ҷумҳурӣ ва ба ин васила, таҳким бахшидан ба Ваҳдати миллӣ нигаронида шудааст. Бо шарофати сиёсати оқилонаи роҳбарияти кишвар таҳкими ғояи Ваҳдати миллӣ ба яке аз самтҳои асосии сиёсати давлат ва Ҳукумати Тоҷикистон табдил ёфтааст.

Дар Паёму суханрониҳои худ Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон вобаста ба ҳадафҳо ва самтҳои асосии марҳалаи имрӯзаи рушди давлатдории тоҷикон ибрози ақида намуда, борҳо таъкид сохтаанд, ки ҳадафи асосии давлатдории миллӣ ин ҳифз ва таҳкими давлатдории миллӣ, таъмини амнияти кишвар, нигоҳ доштани суботу оромии ҷомеа, густариши фарҳанги сулҳ ва амиқ гардондани пояҳои ваҳдату ризоияти миллӣ ҳамчун дастоварди нодири мардуми Тоҷикистон мебошад.

 Дар ин раванд сохторҳои ҳифзи ҳуқуқи кишвар, бахусус, хокимияти судиро зарур аст, ки бештар аз ҳама дар ҳифзи арзишҳои Истиқлолияту Ваҳдати миллӣ фаъол бошанд. Бояд нақш ва мавқеи мақомоти судии кишвар ҷиҳати таъмини адолати томи иҷтимоӣ, ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои мардум, муассисаю корхона ва ташкилоту созмонҳо бояд хеле бузург бошад.

Сулаймон ҚОСИМЗОДА,
раиси Суди иқтисодии вилояти Суғд

Читать далее

Моҳпарӣ кай обод мешавад?

Бо ҷонибдории Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон шаҳракҳои навбунёд - Сайҳун, Меҳробод, Баҳористон барои аҳолии эҳтиёҷманди шаҳрҳои Хуҷанд, Истаравшан, ноҳияҳои Бобоҷон Ғафуров, Мастчоҳ, Ашт ва Моҳпарӣ барои сокинони шаҳри Исфара қитъаи замин ҷудо гардида буд, ки дар замонаш мавзеъҳои бекорхобида ва ё чарогоҳ маҳсуб меёфтанд. Метавон гуфт, ки дар ин мавзеъҳо наздик 50 – 80 фоизи аҳолӣ истиқомат доранду боқимонда бо сабабҳои набудани шароит, хосатан аз танқисии обу нерӯи барқ барои бунёди сохтмон ба кашолкорӣ роҳ дода истодаанд.

Тавре аз таҳлилҳо аён гардид, ҷудо кардани қитъаи замин аз мавзеи Моҳпарӣ ҳанӯз солҳои 1990 - 1995 бо ҷонибдории Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба миён омада, ободонии шаҳрак ба «Барномаи рушди иқтисодию иҷтимоии шаҳри Исфара барои солҳои 2013-2017» ворид гардида буд. Барои бунёди шаҳраки Моҳпарӣ ҳамагӣ 830 гектар замин ҷудо шудааст. Аз мавзеи Моҳпарӣ - 1 410 гектар замин ҷудо гардида, азбаски дар 45 гектари он лӯлаҳои калони гази зеризаминӣ гузаштааст, онро ба боғи мевагӣ табдил доданӣ буданд.

Ҳанӯз дар ҳамон давр барои обёрӣ кардани замин 11 километр канал кофта шуда, тибқи лоиҳа бояд сохтмони ду мактаби миёна, 6 боғчаи бачагона, 4 ҳаммом ва дар қади кӯча 50 бинои чорошёнаи истиқоматӣ ба роҳ монда мешуд. Аз ҷумла, иншоотҳои иҷтимоӣ, аз қабили бозор дар масоҳати қариб 2 гектар, бунгоҳи тиббӣ, тарабхонаву ҷойҳои истироҳатию фароғатӣ, мағозаҳои хурду калон, марказҳои хизматрасонӣ низ пешбинӣ гардидааст. Мутаассифона, аксари нақшаҳои тарҳрезигардида танҳо дар рӯи варақ мондаасту халос.

Чанд сол муқаддам ҳангоми сафари хизматӣ ба мавзеи номбурда мутасаддиёни мақомоти маҳаллӣ иброз дошта буданд, ки “тибқи лоиҳа дар кӯчаи марказии шаҳрак, ки паҳноиаш 28 метр ва дарозиаш қариб 700 метр мебошад, корҳои ҳамвору шағалпӯшкунӣ, ободонӣ, аз ҷумла шинонидани сутунҳои қади роҳ ба нақша гирифта шуда, дар назар аст, ки то ҷашни Истиқлолияти давлатӣ дар ин самт фаъолият ба итмом расонида мешавад”. Воқеан, ҳамон сол ҳангоми боздид сохтмони мактаб барои 1250 хонанда оғоз гардида, ошёнаи якуми он дар арафаи анҷомёбӣ қарор дошт. Мутаассифона, бинои мазкур низ “гӯшти уштурхӯрда” будаасту пас аз се соли боздид мушоҳида кардем, ки бинои нотамом бар асари борону дигар офатҳои табиӣ ба фурӯравӣ омада расидааст.

Вақти боздиди пешин аз мавзеи номбурда мутасаддиён изҳор дошта буданд, ки то кунун барои 2500 нафар аҳолӣ қитъаи замини наздиҳавлигӣ тақсим шудаасту боз барои 200 нафар эҳтиёҷманд он омода ва наздик 20 оила сохтмони хонаҳоро оғоз карда, чанд оила аллакай истиқомат доранд. Инчунин, ҳамон сол зиёда аз 100 оила тариқи муҳоҷирати дохилӣ бо кӯмакпулии махсус - маблағҳои грантӣ дар ҳаҷми то се ҳазор сомонӣ аз ҷамоатҳои Навгилем, Шаҳрак ва Сурх кӯчонида шуда буданд. Чунин амалиёт дар асоси қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муҳоҷирати дохилии аҳолӣ аз шаҳру навоҳии камзамин ва сераҳолии кӯҳистон ба водиҳои дорои заминҳои бекорхобидаи ҷумҳурӣ барои солҳои 2013-2015» аз сеюми декабри соли 2012 рӯи кор омада буд. Соли 2013 дар масофаи 11,7 километр лӯлаҳои диаметраш 315 миллиметра хобонида шуда, барои беҳтар кардани вазъи оби ошомиданӣ ва полезӣ ба бунёди ду ҳавзи ғунҷоишаш ду ҳазор метри мукааб оғоз намуда буданд.

Дар ин давр наздик се ҳазор оила аз шаҳри Исфара дар мавзеи Моҳпарӣ соҳиби қитъаи замини наздиҳавлигӣ гардиданд.

Дар урфият “обу ободонӣ” мегӯянд. Мавзеъҳои навбунёд агар аз ду манбаъ – об ва нерӯи барқ таъмин бошанд, он гоҳ мардум дар ин ҷо, албатта, майли зиндагӣ карданро пайдо мекунанд. Мутаассифона мавзеи Моҳпарӣ ҳам аз ин ду манбаи асосии ҳаёт баҳраманд нест. Вақте бори охирон, аниқтараш моҳи сипарӣ бо мақсади ошноӣ пайдо кардан ба шаҳри Исфара сафари хизматӣ доштем, дар ин бобат дигаргуние дида нашуд.

Таъмини об ва нерӯи барқ то ҳол муаммост. Ягона навгоние, ки ба назар расид, соли равон роҳи Конибодом – Исфара, ки аз мавзеи Моҳпарӣ низ мегузарад, мумфарш гардидааст.

Агар об мебуд...

Бобати мушкилот ва муаммои оби ошомиданӣ ва полезӣ дар шаҳри Исфара мутасаддиён чанд пешниҳоди хешро низ иброз доштанд:

 - Аслан обёрӣ ва беҳтар намудани ҳолати мелиоративии заминҳо яке аз мушкилоти ҷойдоштаи соҳоти мухталифи шаҳри Исфара мебошад. Дар ҳолати ҳал гардидани масъалаи мазкур истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзуда, аҳолӣ низ бо кори доимӣ таъмин хоҳанд шуд. Ҳоло аз 90 чоҳи амудии мелиоративӣ 64 ададаш бе таҷҳизот ва танҳо 19 адади он коршоям аст. Воқеан, 19 дастгоҳи пойгоҳи обкашӣ, 75 иншооти обгирӣ, 22 адад обченкунакҳо ба таъмиру тармими куллӣ ниёз дошта, зарурати васеъ намудани пойгоҳҳои обкашии Моҳпарӣ-1 ва Моҳпарӣ–2 ба миён омадааст. Бо ин мақсад мақомотҳои дахлдор ва созмонҳои байналмилалиро ҷалб сохтан зарур аст. Айни замон тавассути пойгоҳҳои обкашии Моҳпарӣ - 1 ва Моҳпарӣ - 2 наздик 1,6 ҳазор гектар замин бо оби полезӣ таъмин шавад ҳам бинобар куҳна будану нокифоягии иқтидорҳои мавҷуда боз наздик 3 ҳазор гектар замин аз об танқисӣ мекашад. Аз сабаби он ки арзиши истифодаи обрасонии механикӣ гарон аст, ягона роҳи раҳоӣ ба итмом расонидани сохтмони хатти оби худҷоришавандаи «Сурх-Моҳпарӣ» мебошад, ки он 14 километр дарозӣ дошта, танҳо 10 фисади кор ба анҷом расидаасту халос. Ҳамзамон, баъд аз татбиқи лоиҳаи мазкур 9,4 миллион киловатт нерӯи барқи дар пойгоҳи обкашии Моҳпарӣ - 1 истифодашаванда барои пешбурди истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ ва дигар хизматрасониҳо равона карда мешавад. Чунин усули кор имкон медиҳад, ки хазинаи буҷети давлат ғанӣ гардида, хушкшавии боғ боздошта ва ҷойҳои корӣ муҳайё шуда, ба ин васила сатҳи камбизоатӣ низ поён равад. Инчунин, ба истифода додани иншооти мазкур метавонад ҳолати обтаъминкунии 3680 гектар боғотро беҳтар ва қитъаи замини наздиҳавлигии 5555 оиларо таъмин намояд.

Хатти нерӯи барқи худсохт. Оё он хавфнок нест?

Мутасаддиён дар бахши таъминоти оби полезӣ ва ошомиданӣ андешаи хеш иброз доштанд, вале айни замон муаммои дигар – таъминот бо нерӯи барқ то кадом андоза ҳалли худро хоҳад ёфт?

Бино ба гуфти сардори ҶСК «Шабакаҳои барқи Исфара» Сулаймон Қосимӣ дар тавозуни шабакаи мазкур 15 зеристгоҳ амал мекунад, ба 39824 муштарӣ, аз ҷумла корхонаҳои истеҳсолӣ, тиҷоратӣ, хоҷагиҳои кишоварзӣ, муассисаҳои буҷетӣ ва дигар истифодабарандагону муштариёни маишӣ хизмат мерасонад. Соли 2010 - ум 669 зеристгоҳи трансформаторӣ бо тавоноии умумии 153,095 МВА фаъолият дошт. Афзоиши аҳолӣ, нақшаи рушди манзил – бунёди маҳаллаҳои аҳолинишини Сомониёну мавзеи Моҳпарӣ (маҳаллаҳои Ваҳдат ва Истиқлол), маҳаллаи Айнии шаҳраки Шӯроб, деҳаи Офтобрӯяи Ҷамоати деҳоти Навгилем ва обшор намудани заминҳои навкорам ва ташкили корхонаҳои истеҳсолӣ аз тарафи соҳибкорон нокифоягии иқтидорҳои мавҷударо ба миён оварда, зарурияти таҳия ва татбиқи васеъкунии иқтидору тавоноии шабакаҳои барқии шаҳрро тақозо менамояд. Аз ин лиҳоз, тавоноии мавҷуда мувофиқи матлаб набуда, балки ба зиёдшавии сарбории зеристгоҳҳо оварда расонидааст. Барои пешгирӣ намудани танқисии тавоноӣ дар шафати зеристгоҳи “Комбинати масолеҳи бинокорӣ” сохтмони ЗИ-35/10 кВт бо тавоноии 2х2500 кВА ба нақшаи рушди энергетикаи шаҳр дохил карда шудааст, ки таъмини аҳолии Ҷамоати деҳоти Хонободро бо нерӯи барқ дар бар мегирад.

Афзоиши аҳолӣ сабаби пайдоиши маҳалҳои нав гардида, дар ҷамоатҳо барои бо қувваи барқ таъмин намудан сохтмони хатти интиқоли барқро ба миён овардааст. Хатҳои асосии таъмини нерӯи барқ барои аҳолӣ аз хатҳои кабелӣ сурат мегирад, ки он аз солҳои 1970-1975 инҷониб мавриди истифода қарор дошт ва имрӯз зарурати иваз кардани он ба миён омадааст. Барои рушди соҳа сохтани НБО-ҳои хурд дар қаламрави шаҳру деҳоти Исфара хеле муҳим мебошад. Тадқиқоти гузаронидаи «Кумитаи тараққиёти шаҳр» ва Ташкилоти ҷамъиятии «Қалъача» нишон доданд, ки дар ҳудуди шаҳр якчанд НБО-ҳои хурду миёна сохтан мумкин ва иқтидори ҳар яки онҳо аз 500 то ба 1500 кВт баробар буда, шаҳрро қисман (25-30 фоиз) бо барқ таъмин карда метавонанд.

Кай манзил бунёд мекунанд?

Вақте ба ин шаҳрак назар кардем, макони ноободро мемонд. Аз рӯи маълумоти мудири бахши меъморӣ ва шаҳрсозии шаҳри Исфара М. Фаттоев аз мавзеи Моҳпарӣ барои 2532 оила қитъаи замини наздиҳавлигӣ ҷудо шуда бошад ҳам, аммо тавре дар боло қайд кардем, ба сабаби набудани об ва нерӯи барқ шумораи ками аҳолӣ манзил бунёд кардаанд. Баъзе нафарон, ба андешаи мо, нисбатан шароити зисти беҳтар доранд, аз гирифтани манзил аз ин мавзеъ рад ва бархе аз рӯи масали «ранг бину ҳол пурс» роҳи гурезро пеша кардаанд, бархеи дигар бо мақсади он, ки як пора замин аз даст наравад, гӯиё иморат пӯшида истода бошанд. Як ё ду мошин санг партофтаанд ва тахминан даҳ оила шояд аз он зиёд бошад, истиқомат доранд, ки он ҳам бо истифодаи хатти нерӯи барқи худкашида ва оби кашонида. Магар хатти нерӯи барқе, ки аҳолӣ худсарона кашидааст, хатар ба ҷон надорад? Вақте дар ин бобат мутасаддиёнро пурсон шудем, онҳо хомӯширо авло донистанд.

Тибқи иттилои Мубин Фаттоев аз 2532 оилаи қитъаи замини наздиҳавлигӣ гирифта ҳамагӣ 810 оила ба сохтмон оғоз кардаанд. Аз ҷумла, аз Ҷамоати деҳоти Ворух ба 418 оила дода шуда, аз он ҳамагӣ 130 нафар ба сохтмон оғоз намудаанд. Ҷамоати деҳоти Чоркӯҳ аз 370 нафари соҳиби замин гардида 85 нафар, Ҷамоати деҳоти Сурх аз 80 оила 32 оила, Ҷамоати деҳоти Шаҳрак аз 313 оила 107 оила, Ҷамоати деҳоти Навгилем аз 338 оила 75, Ҷамоати деҳоти Чилгазӣ аз 90 оила 18 оила, Ҷамоати деҳоти Лаккон аз 28 оила 15 оила, Ҷамоати шаҳраки Нурафшон аз 14 оила 6 оила, Ҷамоати деҳоти Хонобод аз 140 оила 34 оила, Ҷамоати деҳоти Нефтобод аз 40 оила 12 ва аз шаҳри Исфара аз 701 оила 276 оила ба бунёди манзили зист оғоз кардаанд. Воқеан, ин маълумот ва ҳолатеҳое, ки мо дидем, бо ҳам мутобиқат намекунанд, зеро сангҳои партофташуда ва пойдевору хонаҳои қоматафрохта дар шумор хеле каманд. Боқӣ қазоват ба худи масъулин...

Тавҳида ҶӮРАЕВА,
Маъмурахон САМАДОВА,
“Ҳақиқати Суғд”,
Хуҷанд-Исфара-Хуҷанд

Читать далее

Маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

19 июн таҳти раёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Ҳукумати кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҷлиси навбатии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.

Дар кори маҷлис “Дар бораи Нақшаи кори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар нимсолаи дуюми соли 2018” ва “Дар бораи Низомномаи намунавии муассисаи таълимии таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон” шахсони масъул ҳисобот доданд.

Читать далее

18 June 2018

Деваштич: Нақшаи пила иҷро гардид

Кирмакпарварони ноҳия дар вилоят нахуст шуда нақшаи истеҳсоли пилларо иxро намуданд.

Самараи меҳнати онҳо 8,5 тоннаро ташкил медиҳад. Аз баски кирмакпарварон  наздик як моҳ қабл  ба парвариши он  оғоз карда буданд, натиҷа хирмани ба 8 тоннаю 520 килограммро ташкил дод. Ҳосилнокии ҳар килограмм 45,3 килограммро ташкил медиҳад. Доири сифати пила гуфтан мумкин аст, ки танҳо 300 килограмм ба навъҳои паст гузашта бошад, дигар ҳамаи ҳосил ба навъи аълосифат ворид гардид.

Дар иҷроиши нақша кирмакварони номӣ Боймат Норматов, Пулотой Бобомирзоева  аз деҳаи Зарнисор, Амриллохон Мақсудов аз Ҳазорчашма Ҳалима Файзуллоева , Гулзода Шерматова, Нодира Отаҷонова аз деҳаи Лолазор, хоҷагии деҳқонии «Абдурасул» аз ҳар қуттӣ  то 75-80 килограмм пиллаи хушсифат гирифта дар таъмини иҷроиши нақша саҳми босазо гузоштанд.

Лоиқ ТӮЙЧИЕВ,
мутахассиси шуъбаи таблиғоту иттилооти
КИ ҲХДТ ноҳияи Деваштич

Читать далее

34 МАҚОМИ ИФТИХОРӢ НАСИБИ ТОҶИКИСТОНИЁН

Маросими ифтитоҳи Олимпиадаи байналхалқии «Джениус кид Эйша - 2018» ва «Риболига Эйша - 2018» дар истироҳатгоҳи тобистонаи Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон - «Шоҳин» - и шаҳри Гулистон, ки дар шафати Баҳри тоҷик воқеъ аст, ҷараён гирифт.

Дар он намояндагони марказҳои таҳсилотии ҷумҳуриҳои Қирғизистон, Тоҷикистон ва Федератсияи Русия иштирок доштанд. Теъдоди дусаднафараи иштирокдорони Олимпиадаи байналмилалии арифметикаи зеҳнӣ бо фарогирии кӯдакону наврасони аз 6 то 16-сола дараҷаи дониши худро аз рӯи намуди санҷиши менталӣ нишон доданд.

Муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Латофат Назирӣ меҳмонону иштирокдоронро ба кишвари офтобрӯяи тоҷикон хайрамақдам гуфта, иброз дошт, ки баргузории Олимпиадаи байналмилалии арифметикаи зеҳнӣ дар Тоҷикистон бори нахуст мебошад.

Мақсади баргузории Олимпиадаи байналхалқӣ, ки аз соли 2016 инҷониб баргузор мегардад, дар баробари санҷиши донишу маҳорат, дарёфти истеъдодҳои ҷавон, дар замири кӯдакону наврасон бедор кардани ҳисси донишандӯзӣ, бо ҳам пайвастани риштаи дӯстию бародарии байни муассисаҳои таълимии давлатҳо мебошад.

Меҳмонони чорабинӣ - директори генералии Маркази илмии «Абакус» - и шаҳри Москва Рустам Багауддин, директори генералии Академияи математикаи менталии Ҷумҳурии Тоҷикистон Вероника Коробкина, директори генералии Маркази илмии «Абакус» - и шаҳри Бишкеки Ҷумҳурии Қирғизистон Венера Карамакиева, сарвари мактаби «БИЛИМ ОРДО» - и шаҳри Ош Матлуба Саттарова, сарварони маркази таълимии «Абакус» - и шаҳрҳои Москва ва Якутия Элвира Лаптева ва Наталя Потапова миннатдории худро барои истиқболи самимӣ ва фароҳам овардани шароити мусоиди таълимию фароғатӣ баён доштанд.

Тӯли як ҳафтаи баргузории олимпиада меҳмонон тавонистанд аз мавзеъҳои таърихӣ ва тамошобоби шаҳрҳои Гулистону Хуҷанд дидан карда, таассуроти амиқ бардоранд.

Ҷоиз ба қайд аст, ки бо назардошти дараҷа ва синну соли иштирокчиён 11 нафар ба гирифтани мақоми аввал, 18 нафар соҳиби мақоми дуввум ва 18 нафари дигар мақоми саввумро дар олимпиада сазовор гардиданд. Дар маҷмӯъ 34 мақоми ифтихорӣ насиби тоҷикистониён шуда, танҳо 13 нафар аз шаҳрвандони хориҷӣ соҳиби ҷойҳои ифтихорӣ гардиданд.

Fолибони мутлақи Олимпиадаи байналмилалии арифметикаи ақлӣ аз Тоҷикистон Абӯбакр Усмонзода, Богдан Восколович ва Юсуф Ҷобирӣ дониста шуда, дар вазъияти тантанавӣ ба онҳо Ҷом, медал, сертификат ва туҳфаҳои хотиравӣ тақдим гардид.

Шоира САЛИМОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Тарбияи бад ба ҷинояткорӣ мебарад

Дар чор моҳи аввали соли 2018 дар миқёси вилоят 2297 ҳодисаи ҷиноятсодиркунӣ ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли сипарӣ 76 ҳолат зиёд аст. Он асосан дар шаҳру навоҳии Хуҷанд, Панҷакент, Мастчоҳ, Конибодом ва Ашт бештар ба назар мерасад.

Бино ба маълумоти Раёсати корҳои дохилии вилоят давоми чор моҳ аз ҷониби занон 198 ҷиноят содир шудааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли сипаришуда 64 ҳолат кам буда, дар Шаҳристон, Ҷаббор Расулов, Деваштич, Панҷакент, Бобоҷон Ғафуров зиёд мебошад. Аз ҷониби ноболиғон 72 ҷиноят содир шудааст, ки нисбат ба чормоҳаи аввали соли гузашта 17 ҳолат зиёд буда, он бештар дар шаҳрҳои Хуҷанду Панҷакент ва ноҳияҳои Исфара, Мастчоҳ, Истиқлол дида мешавад.

Ҷуз киштаи хеш чизе надаравӣ...

Имрӯз масъалаи назорат ва нигоҳубини ноболиғон ташвишовар аст, зеро бинобар беэътибории аксар падару модарон онҳо ба ҷиноят даст мезананд, ба ҷойи дониш андӯхтан бо дигар корҳо овораанд. Дар соати дарсӣ бо аробакашиву пулчинӣ дар микроавтобусҳо ва ё ба савдогарӣ машғуланд.

Давоми се моҳи соли равон дар миқёси вилоят 52 ҳолати даст ба ҷиноят задани ноболиғон ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли сипаришуда 15 ҳолат зиёд мебошад. Суоле ба миён меояд, ки чаро сатҳи одобу рафтор хеле паст шудааст? Хулоса, ҳамоне даст ба ҷиноят мезанад, ки тарбияи хуб надида бошад.

Илҳомҷон Ҳошимов - сармуҳаррири ШТР СМ - 1:    

- Рафтору кирдори ҷавонону ноболиғон якбора дигар шуд, зеро таъсири замон нақши муҳим мебозад. Якум, омилҳои иҷтимоию иқтисодӣ ба зиндагии инсон таъсир карда истодааст. Масалан, падар ё модаре, ки дар муҳоҷирати меҳнатианд ва ё бо сабабҳои дигар дар тарбияи фарзанд саҳмгузор нестанд, ба инкишофи шуури ӯ таъсири манфӣ мегузоранд. Омиле, ки бештар ба кӯдак таъсир мекунад, ин таваҷҷуҳ аст. Мо дар муҳите ба воя расидаем, ки агар шухӣ кунем, модар мегуфт: “Ман ба падарат мегӯям” ва мо метарсидем. Ин тарси задан не, тарс аз сиёсат буд. Дуюм, муносибат дар оилаҳо тағйир ёфтаанд. Дар баъзе ҳолат, мутаассифона, модарон мехоҳанд нақши падарро ба дасти худ гиранд. Дар ин маврид аллакай мавқеи падар сусттар мешавад ё онҳо дар назди фарзанд ҷанҷол мекунанд. Фарзанд аз як нафар истиҳола ва тарсад беҳтар аст. Сеюм, дар ҳоле ки падар дар муҳоҷират аст, масъулият ба зиммаи модар мемонад, бояд ба тарбияи фарзанд сахт аҳамият бидиҳад. Занҳое ҳастанд, ки намехоҳанд мевқеашонро аз даст диҳанд. “Падарат пул намеёбад, ман пул меёбам, падарат кор намекунад, ӯ аз ҳисоби ман зиндагӣ мекунад...” Падару модар бояд барои фарзанди худ намунаи ибрат шаванд. Яке аз сабабҳои пошхӯрии оилаҳои ҷавон низ ин натиҷаи хатогии падару модар аст. Агар буҳронҳои иқтисодӣ давоми 3 - 5 сол ҷамъбаст шавад, буҳрони маънавӣ 20 - 25 сол давом мекунад. Паси ҳар тақдири ҷудошуда тақдири талхи кӯдак меистад.

Мудири бахш оид ба ҳуқуқи кӯдаки Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят Муҳаббат Ҳомидова гуфт, ки давоми чор моҳи соли сипарӣ 179 нафар барои ноболиғ бо оворагардӣ, 114 нафар барои ҳозир шудан ба дарс бо телефони мобилӣ, 97 нафар аз ҳисоби дарс машғул шудан бо бозиҳои компутерӣ ва 72 нафар барои риоя накардани либоси ягонаи мактабӣ ба қайд гирифта шудааст. Баробари ин 811 нафар ноболиғ барои ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ба ҷавобгарӣ кашида шудаанд. Онҳо асосан даст ба дуздӣ задаанд, ки ин амал нигаронкунанда аст. Нисбат ба 571 нафар волидайн ва шахсони онҳоро ивазкунанда парванда оғоз ва ба 392 нафар ҷаримабандӣ карда шуданд.

Малоҳат Мансурова - мутахассиси шуъбаи маорифи шаҳри Хуҷанд:

- Бархе падару модарон таълиму тарбияро бар дӯши омӯзгорон мегузоранд, ки ин фикр тамоман хато аст. Мутаассифона, онҳо масъулияти худро эҳсос намекунанд ва боиси ба ҷиноят даст задани фарзандон мегарданд.

Масалан, 4 нафар хонандаи синфҳои 7-8-и яке аз мактабҳои шаҳр сари чамбараки мошин нишаста, гирди маҳалла давр заданд ва вақте корманди Бозрасии давлатии автомобилӣ онҳоро дастгир кард, дар ҷавоб гуфтанд, ки мо тарзи бе калид ба ҳаракат овардани автомошинаро хостем дар амал санҷем.

Сокини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров духтарчаашро ҳамроҳи бобояш гузошта, аз субҳ то бегоҳ ба савдо машғул мешавад. Духтарча тӯли панҷ сол ҳамроҳи бобояш нишаста, ақалан инкишоф наёфтааст. Аз ин лиҳоз, имрӯз ӯро ба мактаб - интернати шаҳри Бӯстон равона кардем.

Ҷавонон замонасози худ ҳастанд

Ҷавонони кишвар дар тамоми ҷабҳаҳо фаъолияти хуби корӣ доранд. Барои донишҷӯёну аспирантон ва кадрҳои ҷавон имтиёзҳои махсус барои илм ва ҳам барои истироҳат фароҳам оварда шудааст. Аммо ҳолатҳои таассуфбарангез низ ҳаст, ки касро бетараф намегузорад.

Тибқи маълумоти мудири бахши кор бо ҷавонони Раёсати ҷавонон ва варзиши вилоят Мадина Ҳомидова, дар давоми се моҳи соли 2018 аз ҷониби ҷавонон 387 ҷиноятсодиркунӣ ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба ҳамин даври соли гузашта 38 ҳолат кам мебошад. Теъдоди ҷиноятсодиркунӣ дар шаҳру навоҳии Хуҷанд, Ҷаббор Расулов, Истаравшан ва Бобоҷон Ғафуров нисбат ба соли гузашта зиёд буда, бештар ба дуздиву муомилоти ғайриқонунии маводи мухаддир даст задаанд.

Дини мубини Ислом ва тарбияи ҳамида

Ҳоҷӣ Ҳусейн Мӯсозода - раиси Шӯрои уламои дини вилояти Суғд:

- Аввалан, ҳамаи динҳо барои ҳидояти инсоният аст. Мардумро ба корҳои хайру савоб ва некӯӣ даъват мекунад. Дуввум ҷиҳати динҳо он аст, ки мардумро аз маъсият, гуноҳ, ҷиноят бозмедорад. Вақте инсон ҷиноят содир мекунад, вай ба худ, ба дин, ба мазҳаб ва ба миллати худ хиёнат мекунад. Вақте ҷиноят содир мекунад, маҳбасӣ мешавад ва гунаҳкор ҳисобида мешавад. Ақли инсон аз ҳама чиз боло меистад. Ҷомеае, ки мо зиндагӣ дорем, беҳтарин ҷомеа аст. Як нафар ҷиноят содир кунад, мо гуфта наметавонем, ки ҳама ҷинояткор аст. Бояд пеши роҳи онро гирем, зеро инсон ба ҳама чиз қодир мебошад.

Охирсухан

Барои пешгирии ҳодисаҳои номатлуб бояд ҳамагон мубориза барем. Сабабу омилҳои даст ба ҷиноят задани ноболиғону ҷавононро бояд хуб омӯхт ва сари вақт пеши роҳи ин гуна падидаҳои номатлубро гирифт. Дар ин ҷода саҳми равоншинос низ калон аст, ки мутаассифона, дар ҷомеаи мо эътиқод ба онҳо хеле кам аст. Агар қаблан тибқи хурофот ба фолбинҳо эътиқод зиёд буд, имрӯз месазад, ки барои паст кардани сатҳи ҷиноят ва тарбияи нодурусти бачаҳо аз нерӯи равоншиносон бояд самаранок истифода барем.

Шаҳбону Олимова,
“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

Забони миллиро кай эҳтиром мекунем?

Ба мақоми давлатӣ гирифтани забони тоҷикӣ расо 30 сол мешавад. Гузашта аз ин, баъди соҳибистиқлол шудани Тоҷикистон ҷанбаҳои ҳуқуқии Қонун «Дар бораи забони давлатӣ» аз ҳар ҷиҳат тақвият ёфт. Он моро вазифадор менамояд, ки забони миллиамон - тоҷикиро эҳтиром намоем ва корбарӣ низ бояд бо ин забон сурат бигирад.

Мутаассифона, имрӯз дар баъзе мағозаҳо аз тарафи соҳибкорон талаботи қонуни мазкур умуман ба инобат гирифта нашуда, номгузории мағозаву иншоот бе риоя кардани меъёрҳои забони адабӣ ва беэҳтиромӣ нисбат ба забони ғании ҳазорсолаамон мушоҳида мешавад. Дар як гаштугузори чандлаҳзаина метавонед бубинед, ки аксари овезаҳои калону чашмраси мағозаҳо бо забони бегонаву нофаҳмо мебошанд ва ба забони миллии мо умуман иртиботе надоранд.

Мағозаҳои «Formenti», «PopoIare», «Хумейра», «I am different», «Оазис» «Multi Brand», «Кеrama Marazzi», «Zuhre» ва садҳо чунин номҳои аҷнабӣ дар ҳар кӯчаву паскӯчаҳои шаҳр ба чашм мерасанд. Оё шахсони масъул аз ин роҳҳо мегузаранд, ё худи соҳибони мағоза ба мазмуну мундариҷаи номҳо аҳамият медиҳанд?

Бобати ин масъала бо соҳибкорон суҳбат доштем онҳо далел пеш меоранд, ки гӯё дар соли рушди сайёҳӣ барои меҳмонони хориҷӣ хушоянд аст. Борҳо гуфтаем, ки барои сайёҳон дидану шунидани ҳарфу лаҳҷаи худашон аҷобате надорад. Баръакс, онҳо ба Тоҷикистони мо меоянд, то аз расму забон ва номгузории миллии мо огоҳ бошанд.

Ба хонандагони рӯзнома суоле пешниҳод менамоем, ки оё дар ягон давлати хориҷа номгӯи мағозаю рекламаҳояшонро бо забони тоҷикӣ дидаед? Баръакс дар Туркия бо забони туркӣ, Дубай - арабӣ, Аврупо бо лотинӣ ва ғайра номгӯи мағозаву иншооташонро бо забони миллиашон гузоштаанд. Чаро онҳо забони давлатию миллиашонро пос медоранду мо - ворисони ҳазорсолаи ин забони қадима онро эҳтиром наменамоем?

Моро зарур аст, ки нисбат ба забони тоҷикӣ ҳамеша ғамхорӣ намуда, мароми зиндагии худ қарор диҳем. Чунин тарзи баён аз як тараф, хилофи покизагӣ ва риоя нагардидани меъёрҳои забони адабӣ бошад, аз тарафи дигар, чунин калимаю таъбирҳои хориҷӣ ба зеҳни хонандагон, бахусус наврасон таъсири манфӣ мерасонад.

Масъулини комиссияи номгузорӣ чӣ фикр доранд?

Фирдавс Мамадалиев - мутахассиси шуъбаи рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеаи дастгоҳи раиси шаҳри Хуҷанд, ки дар як вақт котиби комиссия оид ба татбиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатӣ» мебошад, чунин изҳор менамояд:

- Баъди ба тасвиб расидани қарори раиси шаҳр роҷеъ ба ҷудо гардидани масоҳат ва ё иҷозати сохтани мағоза ҳар як соҳибкор вазифадор аст, ки номи мағозаю нуқтаи хизматрасонии худро бо комиссияи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр ҳамоҳанг намояд. Мутаассифона, тавре мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, вазъ на тавре аст, ки дар қонун талаб карда шудааст. Бадии кор дар он аст, ки соҳибони мағозаҳо барои номнависӣ ба оҷонсиҳои рекламавӣ муроҷиат мекунанд. Оҷонсиҳо низ бояд дар навбати худ пеш аз он, ки фармоиши касеро қабул намоянд, санади ризогии аъзои комиссияи мазкурро оид ба номгузории иншооти соҳибкор пурсанд. Мутаассифона, ин талаботи қонун аз ҷониби соҳибкорон ва аз тарафи оҷонсиҳои рекламавӣ ба инобат гирифта намешавад. Эроди шумо дуруст, ки имрӯз чунин коргузорӣ ҳамаро ба ташвиш оварда истодааст.

Яъне кор то ҷое шуда, ки табъи ҳама вазиру худаш шоҳ. Набояд чунин ҳол идома ёбад. Натанҳо забоншиносон, балки хурду бузурги кишвар масъулем, ки эҳтироми забони давлатиро ба ҷой орем.

- Баъди он, ки аз тарафи масъулини соҳа эрод гирифта мешавад, соҳибкорон маҷбуранд, бо хароҷоти изофагӣ бори дигар номи иншооташонро дигар кунанд. Бисёр хуб мешуд, ки соҳибкорон қабл аз номгузорӣ бо комиссия номашро ҳамоҳанг кунанд, - иброз дошт мавсуф.

Маълум гардид, ки аз тарафи аъзои комиссия ва масъулин рейдҳо гузаронида, борҳо ба номгузории мағозаҳо эродҳо ирсол ва номи онҳо иваз карда шудааст. Пас месазад, ки соҳибкорон нахуст эҳтироми забони миллиро ба чой оранд ва сониян, ҳатман барои номгузорӣ бо мутахассисон маслиҳат намоянд, то хароҷоти дучанд накунанд.

Шаҳноза Ҳомидова,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Ҳаёти инсон бехатар бошад…

Дар Прокуратураи вилоят ҷаласаи Шӯрои ҳамоҳангсозии мақомоти ҳифзи ҳуқуқи вилояти Суғд таҳти раисии прокурори вилоят, мушовири давлатии дараҷаи 3-юм Ҳабибулло Воҳидов вобаста ба натиҷаи санҷиши ҳолати иҷрои қонунгузориҳо дар бораи бехатарии маҳсулоти хӯрокворӣ, ҳимояи ҳуқуқи истеъмолкунандагон, мубориза ба қонунвайронкуниҳои гумрукӣ дар қисмати пешгирии воридот, истеҳсол ва ба фурӯш баровардани маҳсулоти хӯроквории ғайристандартӣ, аз ҷумла, пастсифат ва барои ҳаёту саломатии инсон хатарнок дар даври соли 2017 - ум ва 4 моҳи соли равон баргузор гардид.

Дар ибтидо прокурори вилоят қайд намуд, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми навбатии худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз доштанд: «Таъмин намудани аҳолӣ бо маҳсулоти хушсифат, ки шарти асосии солимии мардум мебошад, яке аз масъалаҳои муҳим ба ҳисоб меравад».

Санҷишҳои прокурорӣ нишон дод, ки баъзе аз соҳибкорон бар хилофи талаботи санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, ки бехатарии маҳсулоти хӯроквориро ба танзим медароранд, ба воридот, истеҳсол ва хариду фурӯши маҳсулоти хӯрокаи пастсифати истеҳсоли ватаниву хориҷӣ машғул шуда, ба амнияти саломатии аҳолӣ зарари ҷиддӣ мерасонанд.

Солҳои охир аз тарафи баъзе гурӯҳ ва шахсони алоҳида тариқи қочоқ ворид намудани маҳсулоти хӯрока, аз қабили орд, равған, шакар, гӯшти қима, маҳсулоти орду қаннодӣ, меваҳои тару хушк, нӯшокиҳои ташнашикан, афшураҳои мева, машруботи спиртии гуногун ва дигар маводи хӯрока хеле зиёд дида мешавад.

Ин гурӯҳ ва шахсони алоҳида маҳсулоти пастсифатро пинҳонӣ аз назорати гумрукӣ бидуни сертификатсиякунонӣ, хулосаҳои санитарию эпидемиологӣ, байторӣ ва дигар хулосаҳои дахлдор ба қаламрави кишвар ворид менамоянд, ки онҳо ба ҳаёту саломатии одамон хатарнок мебошанд. Маҳсулоти хӯрока асосан аз Ҷумҳурии Қирғизистон тавассути минтақаҳои сарҳадии ҳудуди шаҳру ноҳияҳои Исфара, Конибодом, Бобоҷон Fафуров, Ҷаббор Расулов ва Спитамен тариқи қочоқ ворид мешаванд.

Муайян гардид, ки дар марҳалаи соли 2017 – ум ва 4 моҳи соли равон аз тарафи гурӯҳи кории Прокуратураи вилоят 604 ҳолати тариқи қочоқ ворид шудани маҳсулоти хӯрока ошкор гардида, шахсони гунаҳкор ба ҷавобгарӣ кашида шуданд.

Новобаста аз он, ки мувофиқи банди 7 - уми санади маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 декабри соли 2017 – ум таҳти №12 воридоти расмии тамоми намуди гӯшти қима манъ карда шуда бошанд ҳам, вале аз ҷониби кормандони мақомоти прокуратура дар ин давра 4 ҳолати ғайриқонунӣ ворид шудани қимаи гӯшти мурғ ошкор ва нисбат ба шахсони гунаҳкор парвандаҳои ҷиноятӣ оғоз карда шудаанд.

Боиси қайд аст, ки аз ҷониби мақомоти ҳифзи ҳуқуқи вилоят дар даври таҳлилӣ ҳамагӣ 274, 6 тонна ва 42, 8 ҳазор литр маҳсулоти хӯроквории пастсифат ва барои ҳаёту саломатии инсон хатарнок ба маблағи 3,3 миллион сомонӣ ошкор гардида, аз муомилот гирифта, тариқи расмӣ нобуд карда шудаанд. Прокурори вилояти Суғд таваҷҷуҳи мутахассисони соҳавиро ба ислоҳи камбудиҳои ҷойдошта ҷалб намуда, ҷиҳати пешгирии ҳолати қонунвайронкунӣ ба онҳо супоришҳои қатъӣ дод.

Дар ҷаласа муовини Раиси вилоят Назира Fаффорӣ ширкат дошт.

Гулҷаҳон МАХКАМОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

16 June 2018

100 кило маводи нашъаовар ва аслиҳа: КДАМ сокини ВМКБ-ро боздошт намуд

Зимни боздошт қочоқбарони афғон муқовимати мусалалҳона нишон доданд

Читать далее

100 кг наркотиков и оружие: ГКНБ задержал жителя ГБАО Видео

При задержании сотрудникам ГКНБ пришлось вступить в перестрелку с афганскими контрабандистами

Читать далее