06 March 2019

Навруз – это праздник новой жизни

Навруз – это праздник новой жизни

 

Историки отмечают, что праздник Навруз является одним из самых древних на Земле. Народы, населявшие Междуречье (современную территорию в районе рек Сыр-Дарья и Аму-Дарья), праздновали его еще с до зороастрийских времен, с VII века до н.э. В государстве Ахеменидов (VI-IV века до н.э.) и Сасанидов (III‑VII века н.э.) Навруз считался главным праздником.

Читать далее

Паёми табрикии Раиси вилоят ба­ муносибати Рӯзи Модар

Модарон, бонувон ва хоҳарони азиз!

Ҳозирини гиромӣ!

Иди бонувон баробари оғози эҳёи табиат - фасли баҳори фаррухқадам фаро мерасад, ки мардумро ба ибтидои пешомадҳои нав, нақшаву тадбирҳои тоза ва дар маҷмӯъ ба ободониву созандагӣ ҳидоят менамояд. Шумо худ рамзи баҳоред. Зеро зиндагӣ бо исми мубораки зан - Модар, чашмаи хушкнашавандаи ҳаёти музаффар пайванд аст. Зан - Модарро пеш аз ҳама сарчашмаи меҳру шафқат, чароғи хонадон, тарбияткунандаи ахлоқи поку ҳамида, ҳидоятгари роҳи ростӣ, тарғибгари суннату анъанаҳои ниёгон ва арзишҳои пурқиммати ҷомеа донистаанд.

Дар ин лаҳзаҳо, ки ҳамаи моро бузургиву шаҳомат, наҷобату шарофат, мақому манзалат ва меҳрубониву самимияти модар гирди ҳам овардааст, тамоми модарону бонувони иззатманди вилоятро ба ифтихори ҷашни фархундаи миллиамон – Рӯзи Модар самимона табрик гуфта, бароятон тандурустиву хушбахтӣ, иқболи неку толеи баланд ва рӯзгори ободу осуда орзу менамоям. 

Читать далее

Муфлисшавии хоҷагиҳои тухмипарварӣ аз чӣ падид меояд?!

Мутахассисон соҳаи тухмипарвариро яке аз самтҳои муҳимтарин ва аввалиндараҷаи кишоварзӣ медонанд. Дар истеҳсолоти кишоварзӣ мавқеи асосиро маҳз тухмичигӣ ишғол менамояд. Зиёд намудани истеҳсоли зироатҳо ва баланд бардоштани ҳосилнокии онҳо аз истифодаи тухмиҳои хушсифату сара вобастагии калон дорад. Вазифаи асосии тухмипарварӣ таъмини хоҷагиҳои ҷамъиятиву инфиродӣ бо тухмии босифат, нигоҳдории навъҳо ва хусусиятҳои биологии онҳо мебошад. Ҳалли талаботи мазкур тадбирҳоеро тақозо дорад, ки ихтирои навъҳои серҳосили зироатҳои кишоварзӣ, сари вақт гузаронидани санҷиши расмӣ ва минтақабоб намудани навъҳои беҳтарин бо мақсади ҳифзи хусусиятҳои генетикии онҳо, истеҳсол, коркард, сертификатсиякунонӣ ва маркетинги тухмиро дар бар мегирад.

Бино ба гуфти коршиносон тухмипарварӣ натанҳо барои таъмини бозори дохилӣ, балки ба содирот низ нигаронида шуда, имконият медиҳад, ки самаранокии соҳа ва даромаднокии истеҳсолот моҳиятан баланд бардошта шавад. Дар солҳои шӯравӣ селексия ва тухмипарварӣ ба пуррагӣ аз ҳисоби маблағҳои буҷетӣ таъмин мегардид, вале бо тақозои замон бинобар ба амал омадани ислоҳоти иқтисодӣ дар кишвар маблағгузорӣ ба соҳаи мазкур якбора кам гардид.

-Дар ҷумҳурӣ баробари тухмипарварии ҷамъиятӣ бахши хусусии ин соҳа ба миён омад, ки дар зинаи ибтидоии тараққиёт қарор дорад, - мегӯяд Хайрулло Бобозода, сардори Сарраёсати кишоварзии вилоят, - аз ҷумла масъулини Вазорати кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон баҳри таъмини соҳаи мазкур ва беҳбуд бахшидан дар ин самт тайи солҳои охир як қатор корҳои назаррасро ба анҷом расонидааст. Дар ин раванд бори аввал “Барномаи рушди соҳаи тухмипарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010 - 2014” бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 майи соли 2009, № 297 тасдиқ гардида буд, ки ба пешрафти соҳа такони ҷиддӣ бахшид.

Вале аз хулосаҳои таҳлилгарон бармеояд, ки вазъи имрӯзаи хоҷагиҳои тухмипарварӣ дар ҷумҳурӣ ба талаботи истеҳсолот ҷавобгӯй нест ва аз ин рӯ, зарурати таҳияи “Барномаи рушди соҳаи тухмипарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 - 2020” ба миён омада буд. Ҳадафи асосии Барномаи мазкур амалӣ намудани сиёсати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба рушди селексияи растанӣ ва тухмипарварӣ ва бунёди соҳае мебошад, ки дар мутобиқат бо меъёрҳои стандартҳои байналмилалӣ фаъолият намояд.

Қайд кардан бамаврид аст, ки барномаи мазкур сиёсати давлатиро дар соҳаи селексия ва тухмипарварӣ ифода намуда, бо мақсади татбиқи меъёрҳои қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи тухмипарварӣ” ва “Дар бораи ҳифзи навъҳои растанӣ” таҳия шудааст ва дар он иҷрои масъалаҳои беҳтар намудани фаъолияти мақомоти давлатии соҳа санҷиш, бақайдгирӣ ва ҳифзи навъҳо, назорати сифат ва сертификатсияи тухмӣ, назорати фитосанитарӣ, карантин ва рушди селексияи растанӣ, истеҳсол, коркард ва маркетинги тухмӣ, тайёр намудани кадрҳо ва бозомӯзии мутахассисони соҳа, таъмини амният ва таъсиси фондҳои давлатии тухмӣ пешбинӣ гардидааст.

- Алҳол 19 хоҷагии тухмипарвар арзи вуҷуд доранд, ки асосан дар шаҳру ноҳияҳои Ашт, Бобоҷон Ғафуров, Деваштич, Спитамен, Ҷаббор Расулов, Истаравшан, Исфара, Конибодом ва Панҷакент фаъолият мебаранд, ки ҳадафашон пеш аз ҳама ба парвариш ва нигоҳубини тухмиҳои босифату серҳосил равона шудааст.

Дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров се хоҷагии тухмипарварӣ, аз қабили ҶСК ба номи Саидхоҷа Ӯрунхоҷаев, ҶСК ба номи Абдураҳим Ҷумъаев ва АХД ба номи Раҳмон Набиев асосан дар самти ихтирои навъҳои чигити тухмӣ мансубият доранд.

Бо мақсади маълумоти бештар гирифтан дар бобати вазъияти кунунии хоҷагиҳои тухмипарварӣ, ҳолати бошишгоҳҳои саҳроӣ ва омодагии техникаҳои кишоварзӣ ба мавсими нави имсолаи кишт ба яке аз калонтарин хоҷагии тухмипарварии ба номи Саидхоҷа Ӯрунхоҷаев раҳсипор гаштем.

 Раиси хоҷагии мазкур Азамат Қодиров аснои суҳбат изҳор дошт, ки дар мувозинаи хоҷагӣ 2700 гектар замини обӣ, 825 гектар замини лалмӣ ва 1029 гектар боғоти бисёрсола қарор доранд. Соли гузашта дар масоҳати 1500 гектар замин кишти пунбадона гузаронида, беш аз 3200 тонна пахта истеҳсол намуданд, ки ин нисбат ба соли 2017 - ум 500 тонна зиёд мебошад.

Маҳз, тариқи ба иҷора додани заминҳои хоҷагӣ аз соли 2010 инҷониб дар заминҳои корам ва боғот истеҳсоли маҳсулот рӯ ба афзоиш овардааст. Бояд гуфт, ки алҳол 1450 нафар заминҳои хоҷагиро ба иҷора гирифта, бо аҳли оилаи хеш наздик 6 ҳазор нафар бо ҷойи корӣ таъминанд. Ҳамчунин, муфид будани чунин тарзи истифода нишон дод, ки замин аз гардиши кишоварзӣ намонда, торафт ҳосилнокии киштзорон бештар мегардад.

Сипас, ҳамроҳи масъулини раёсати кишоварзии ноҳия аз бошишгоҳҳои саҳроии ин хоҷагӣ дидан намудем. Зимни азназаргузаронӣ воқиф гаштем, ки бо қарорҳои Суди иқтисодӣ бинобар қарз доштан аз мақомоти андоз, шабакаҳои барқу ассотсиатсияҳои обрасонӣ якчандтои он фурӯхта, хусусӣ гардонида шудаанд. Масъулин изҳор доштанд, ки амалиёт дар ин самт дар доираи қонун баррасӣ гашта, ба худи иҷоракорон фурӯхта шуда, тарзи истифодаи онҳо дигаргун нашудааст. Воқеан, чун аз чанд бошишгоҳҳои минтақаҳои Замини нав, Ворошилободи хоҷагӣ дидан намудем, гирду атроф тозаву обод, корҳои агротехникӣ, аз ҷумла сафедкунии тана ва башаклдарории дарахту токзорҳо саривақт гузаронида шудаанд.

Дар бошишгоҳи саҳроии бригадаи №37 низ ба мавсими имсола ҳамаҷониба омодагӣ дида, шароитҳои зарурӣ барои будубош ва истироҳати деҳқонон муҳайё гардонида шудааст. Инчунин, дар бобати техника ва мошинолоти кишоварзӣ масъулин изҳор намуданд, ки ҳамагӣ наздик 80 техника мавҷуд буда, 30 адади он пас аз таъмиру тармим ба мавсими киштукори имсола пурра омодаанд. Воқеан, бошишгоҳи мазкур бо техникаҳои марбутаи соҳаи кишоварзӣ, аз ҷумла трактори тамғаи МТЗ-1025, ядакҳо, техникаҳои заминҳамворкунӣ, молакунӣ ва шудгоркунанда, тухмипошак, чархмола, дорупошак, нурипошак ва бо таҷҳизоти дигар таъмин шуданд.

Мудири минтақа Осим Ҳайдарбоев аз вазъи бригадаи №26 мегӯяд, ки қариб 40 сол инҷониб бо аҳли оила дар заминҳои ин хоҷагии овозадор бо меҳнати деҳқонӣ шуғл меварзад.

- Маҳз, бо меҳнати зарбдори шабонарӯзӣ фарзандонамро дар донишкадаҳо хонондам. Чанд сол қабл бо пешниҳоди масъулин бинобар доштани қарз аз идораҳои марбута бошишгоҳро тариқи меъёрҳову талаботи қонунӣ харидам. Вале то имрӯз самти фаъолияти онро чигунае замонҳои пеш буд, ҳамон тавр истифода мебарем. Ҳамаи шароитро муҳайё намудаем, ки ҳангоми оғози мавсими корҳои соҳа, коргарон, обмонҳо, механизаторон ба ин ҷо омада, хӯрок мехӯранду дам мегиранд.

- Дар маҷмуъ, 15 бошишгоҳи саҳроӣ мавҷудааст. Бошишгоҳҳои дигар низ оғоз аз мавсими киштукор то гирифтани ҳосил фаъолияти бомароми худро ба роҳ хоҳанд монд, - таъкид дошт роҳбари хоҷагӣ.

Алиҷон Воҳидов - саркишоварзи ҶСК ба номи С.Ӯрунхоҷаев бобати вазъи ташхисгоҳ ҳарф зада, иброз дошт: - Аз оғози корҳои тухмипарварӣ чигити тухмии маҳаллии пахтаи “Хуҷанд - 67” асос маҳсуб ёфта, баҳри фаъолияти лабораторияи тухмипарварӣ агрономи соҳаи тухмичигӣ, ду лаборант ва банда фаъолият дорем. Дар парваришгоҳи №1 дар масоҳати як гектар, №2 ду гектар ва майдони тухмиафзункунӣ дар масоҳати 11 гектар барои корҳои тухмипарварию зироатчигӣ ҷудо шудааст. Тухмии элитиро дар 100 гектар кишт намуда, талабгорони дохиливу берунаро бо тухмии навъи “Хуҷанд - 67” таъмин менамоем. Нисбат ба тухмии навъҳои маҳаллӣ чор сол инҷониб таваҷҷуҳи кишоварзон кам шудааст. Азбаски навъҳои дигари маҳалливу хориҷӣ зиёд шудаанд, навъи мазкурро танҳо иҷоракорони мо кишт карда истодаанд ва талабот аз берун нест. Кам гаштани талабот ба тухмии маҳаллиро масъулин ҳамчунин, аз набудани маркетинг, яъне оид ба навъҳои боманфиату серҳосили маҳаллӣ, ба таври бояду шояд маълумоти кофӣ надоштани кишоварзон медонанд. Ҳамчунин, солҳои охир аз ҷониби олимон дастурамали мушаххас барои деҳқонон нест, аз ин лиҳоз, онҳо то кадом андоза афзалияту бартарият доштани тухмиҳои навъи маҳаллиро воқиф нестанд. Муаммои норасоии оби полезиро масъулин шарҳ дода, иброз доштанд, ки дар баъзе минтақаҳои хоҷагӣ норасоии оби полезӣ бештар ба назар расида, дарёфти роҳи ҳалли масъала танҳо аз маблағ вобаста асту халос.

Бино ба гуфти мутахассисони соҳа дар даврони пеш ба хоҷагиҳои тухмипарварӣ як қатор имтиёзҳо пешбинӣ гашта буд. Масалан, заминҳои чунин хоҷагиҳо аз пардохти маблағи андоз пурра озод шуда, аз ҷониби Вазорати кишоварзӣ барои ҳавасмандкунии деҳқонон грантҳо дода мешуд. Инчунин, он замон агар хоҷагии тухмипарвар барои истеҳсоли пахта маблағи муайян сарф намояд, аз ҷониби харидор бо арзиши ду баробар пардохта мешуд. Алҳол бино ба гуфти сардори Сарраёсати кишоварзии вилоят Х.Бобозода барои хоҷагиҳои тухмипарвар ягон намуди имтиёз мавҷуд нест, ки ин ҳолат боиси кам гаштани талабот ба соҳаи тухмипарварӣ шудааст.

Аз ин рӯ, мебояд, ки масъулини соҳаи кишоварзии вилоят дар самти рушду такомули хоҷагиҳои тухмипарварӣ, ҳалли муаммоҳои соҳа ва ҷалбу ҳавасмандсозии деҳқонон баҳри истифодаи тухмиҳои хушсифати маҳаллӣ чораҳои зарурӣ андешанд, агар не дар ояндаи наздик хоҷагиҳои тухмипарварии вилоят комилан муфлис гаштаву рӯ ба таназзул хоҳанд овард?!

Аз муаллифон: Ҳамчунин, дар хусуси масъалаҳои болозикри соҳа аз бошишгоҳҳои саҳроии ҶСК Хоҷагии тухмипарварии ба номи Абдураҳим Ҷумъаев дидан намудем, ки аксар дар ҳолати табоҳ қарор дошта, ба маскани беодаму харобазор мубаддал гаштаанд. Барои шарҳи ҳол борҳо ба роҳбарияти ин хоҷагӣ муроҷиат намудем, вале аз маълумот додану ҳамсуҳбат гаштан канораҷӯӣ намуданд! Шояд баъди мутолиаи ин мавод изҳори назар кунанд?...

Маъмурахон САМАДОВА,
Нодир ТУРСУНЗОДА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

300 ҳазор гули лола шукуфон мешавад!

Ҷараёни иҷрои супоришҳои Раиси вилоят 300 ҳазор гули лола шукуфон мешавад!

Баробари фаро расидани фасли баҳор дар қадди кӯчаву шоҳроҳ, саҳни муассисаву ташкилотҳо, боғҳои истироҳативу фарҳангӣ шинонидани гулҳо оғоз ёфтааст. Хиёбонҳои шаҳри Хуҷанд касро болидарӯҳ месозанд.

Намудҳои гуногуни гулҳо на танҳо дар фасли тобистон, балки ҳар чаҳор фасли сол дар кишвари мо парвариш меёбанд.

Аз тарафи роҳбарияти вилоят нисбат ба шинонидан ва парвариши гули лола диққати махсус зоҳир карда шудааст. Дар қаламрави ҷумҳурӣ фестивал – озмуни «Сайри гули лола» баргузор мегардад.

Тавре муҳандиси пешбари Сарраёсати ободонӣ ва хоҷагии манзилию коммуналии шаҳри Хуҷанд Исмоил Зоидов иттилоъ дод, шурӯъ аз 20 - уми ноябр то моҳи январ дар шаҳр зиёда аз 207 ҳазор гули лола шинонида шуд, ки онро соҳибкорон дастрас кардаанд. Умед дорем, то ҷашни Наврӯз гули лола шукуфон мешавад.

Инчунин, гулҳои ороишии питуния, тоҷи хурӯс, тагетс ва марҷонгул ба шаҳр ҳусни наве зам хоҳанд кард. Алҳол, беш аз 300 ҳазор гули ороишӣ дар ҳолати сабзиш қарор дорад.

- Ба истиқболи ҷашни Наврӯз ва дар сатҳи баланд гузаронидани Фестивал – озмуни гули лола дар боғи фарҳангию фароғатии ба номи Камоли Хуҷандӣ зиёда аз 285 ҳазор бех, 10 – 12 намуд гули лолаи ҳолландӣ шинонида шудааст. Мо аз он шод ҳастем, ки дар озмун иштирок карда истодаем.

Барои нобуд нагардидани гули лола, нигоҳубин ва парвариши он 47 нафар кормандон ҷалб гардиданд, - гуфт директори боғ Абдусалом Шодибеков.

Бино ба гуфти А.Шодибеков фестивал - озмуни ҷумҳуриявӣ аз рӯи чанд намуд, аз ҷумла парвариши дурусти гули лола, ранг, намуди зоҳирӣ ва ороиши он баргузор мегардад. Имрӯз кормандон кӯшиши худро барои ишғоли ҷойи намоён равона карда, умед доранд, ки гулҳои рангоранги зебои лола мақбули сокинони вилоят мегардад.

Барои боз ҳам зебо гардонидани намуди зоҳирии боғ 165 бех ниҳолҳои ороишию сояафкан шинонида шуд, ки ба истироҳати мардум мусоидат хоҳад кард.

- Баробари фаро расидани фасли баҳор гулкориву ободонӣ хеле дар авҷ аст. Мавсими сайри боғ низ оғоз ёфта, умед дорем, ки сокинон аз табиати мафтункунанда ва нотакрори Хуҷанди бостонӣ ҳаловат хоҳанд бурд.

Аз он огоҳ шудем, ки имсол фестивали ҷумҳуриявии «Сайри гули лола» доир мегардад ва умед дорем, ки вилояти Суғд ҷойи беҳтаринро сазовор мешавад, - изҳор дошт сокини шаҳр Мафтуна Раҳимбоева.

Дар ҳақиқат, солҳои охир нисбат ба шинонидани гулу ниҳолони ороишию сояафкан диққати махсус дода мешавад. Гул рангу таровати рӯҳафзо дошта, аз дидани он қалбҳо болида мегардад.

Шаҳбону ОЛИМОВА,
Суратгир Иномҷони Рабизод,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Фармоиш нисбат ба солҳои пешин кам аст!

Истеҳсолоти саноатӣ пешбарандаи иқтисоди миллӣ, таъминкунандаи шуғли аҳолӣ, сарчашмаи даромади буҷети давлатӣ ва дар маҷмӯъ, омили муҳимтарини ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ мебошад.

Саноатикунонии кишвар ва рушду такомули он дар замони соҳибистиқлолӣ дар мадди назари роҳбарияти Ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дошта, инкишофи соҳаҳои коркард ҳамчун таъминкунандаи рушди иқтисод бо ашёи хоми маҳаллӣ ва истифодаи технологияҳои муосир нақши амиқ дорад.

- Коргоҳи дӯзандагӣ соли 1929 таъсис ёфта, соли 1995 ҳамчун Ҷамъияти саҳомии «Зиннат» номгузорӣ ва хусусӣ шудааст, - гуфт дар суҳбат директори корхона Мақсуд Зиёбоев. - Корхона асосан барои дӯхтани либосҳои кӯдакона, мардона, занона, низомӣ, ҷиҳози бистар, либосҳо аз матои ҷинс машғул аст. Ҷамъият аз сехҳои дӯзандагию гилембофӣ иборат буда, бо таҷҳизоти зарурӣ муҷаҳҳаз ва маҳсулоти хушсифати ба талаботи бозори ҷаҳонӣ мутобиқро пешниҳод месозад. Ба ғайр аз ин, корхона хонандагони муассисаҳои таҳсилоти миёнаро бо либосҳои мактабӣ таъмин менамояд, - иброз дошт мавсуф.

Аҳли меҳнати ҶС «Зиннат» сиёсати пешгирифтаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҷонибдорӣ намуда, дар таъмини сохторҳои қудратии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо либосҳои ҳарбии истеҳсоли ватанӣ саҳми арзанда гузоштааст.

Ҷамъият зиёда аз даҳ сол бо Агентии таъминоти амволи махсуси назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамкории зич дошт. Айни замон бинобар набудани фармоиш аз тарафи Агентӣ ҳаҷми истеҳсол кам шуд. Агентӣ сехи дӯзандагии хешро ба роҳ мондааст. Ҳаҷми истеҳсолот соли 2017 - ум 680 ҳазор сомонӣ, соли 2018 - ум 400 ҳазор сомониро ташкил дода, корхона уҳдадор шудааст, ки соли 2019 истеҳсоли маҳсулотро ду маротиба афзун намоянд.

Бо супориши Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода коргоҳ уҳдадор шудааст, ки дӯхтани либосҳои мактабӣ ва кориро ба роҳ монда, камбудиҳоро бартараф ва ҳаҷми корро зиёд намояд.

Имрӯз дар коргоҳ 35 нафар корманд бо кор таъмин буда, маоши миёнаи онҳо вобаста ба ҳаҷми кор аз 750 то ба 900 сомониро ташкил медиҳад. Интизор меравад, ки шумораи кормандон зиёд ва шароити хуби корӣ муҳайё шавад.

Солҳои пеш ашё барои коркард аз давлати хориҷа ворид мегардид, имрӯз бошад, ҳамкории “Зиннат” бо корхонаи ҶДММ «Нассоҷи Хуҷанд» барои дӯхтани либоси мактабӣ ба роҳ монда шудааст.

Фармоиш нисбат ба солҳои пеш кам буда, роҳбари корхона тамоми саъйу кӯшиши хешро барои таъмини раванди истеҳсоли маҳсулоти босифати ватанӣ равона карда, ният дорад, ки соли равон дар коргоҳ дӯхтани куртаи мардона ба роҳ монда шавад.

Иқдомоти зикршуда бевосита ба болоравии иқтидори истеҳсолии мамлакат ва ҳалли масъалаҳои иҷтимоии он, махсусан зиёд намудани истеҳсоли маҳсулоти рақобатпазир дар асоси коркарди ашёи хоми ватанӣ, ташкили ҷойҳои нави корӣ ва афзоиши даромади буҷети давлатӣ мусоидат мекунад.

Шаҳноза ҲОМИДОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее