07 January 2020

ИҚДОМ, СИФАТ ВА ТАДБИРҲОИ ҲАДАФМАНД ва ё рӯ ба тамаддуни индустриалӣ

Дар партави Паёми навбатии Сарвари давлат ва ҳамзамон дар бобати дастовардҳои иқтисодии кишвар бо доктори илми иқтисодӣ, профессор Аброр Мирсаидов суҳбате доштем, ки фишурдаи онро пешкаши муштариёни рӯзнома менамоем:

- Ба таври мушаххас дастовардҳои иқтисодиро чӣ гуна ташреҳ медиҳед ва иқдому ташаббусҳо дар кадом меҳвари талабот амалӣ гардидаанд?

- Муҳимтарин дастоварди соли 2019 аз нигоҳи иқтисодӣ, ба назари мо, амалигардии қадамҳои аввалини ҳадафи чоруми миллӣ – саноатикунонии босуръат мебошад, ки тарҳи устувори рушди саноати кишварро замина гузошт.

Дар Паёми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (26 – уми декабри соли 2019) қайд шудааст, ки «Мо саноатикунонии босуръатро ҳамчун ҳадафи чоруми стратегии кишвар қабул кардем, зеро рушди саноат барои таъмин намудани устувории иқтисодиёт, ташкили ҷойҳои нави корӣ, баланд бардоштани иқтидори содиротии мамлакат ва рақобатнокии он замина мегузорад.

Дар натиҷаи тадбирҳои андешидашуда дар 7 соли охир ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ қариб 3 баробар (аз 10 миллиард сомонӣ ба 27,5 миллиард сомонӣ) ва ҳиссаи соҳа дар маҷмӯи маҳсулоти дохилии кишвар 5,1 банди фоизӣ (аз 12,6 ба 17,7 фоиз) зиёд гардидааст». Ҳамин тариқ, амалӣ гардонидани қадамҳои аввали саноатикунонии босуръат аллакай самараи хеле назаррас додааст. Зимнан бояд қайд намуд, ки рушди устувори тамоми кишварҳои мутараққӣ аз инқилобҳои саноатӣ оғоз ёфтааст.

Тасаввур менамоям, ки соли 2019 як инқилобе ва ё гардише дар ҳаёти иҷтимоиву иқтисодӣ буд, зеро чӣ тавре рақамҳои боло тасдиқ менамоянд, тарҳи рушди босуръати саноат аз дигар соҳаҳои суннатии иқтисодиёт барало аён шуд. Аслан зербинои иқтисодиёти мамлакатро саноат ташкил медиҳад ва он соҳаи пешбари иқтисодиёти миллӣ мебошад.

Саноат чунин типи истеҳсолот мебошад, ки вобаста бо рушду сохтори он дигаргуниҳои тамоми соҳаҳои иқтисодиёт сурат мегирад. Хосияти сифатии ин соҳаро сатҳи баланди истеҳсолот ва меҳнат, техникаву технология, татбиқи низоми устувори ташкилу идораи истеҳсолот, истифодаи қисми зиёди қувваҳои кории баландихтисоси ҷомеа ва ғайраҳо ташкил медиҳад.

Саноат таъсири хеле аёнро ба ташаккул ва рушди муносибатҳои истеҳсолӣ, инкишоф ва мустаҳкам шудани алоқаҳои байнисоҳавӣ, умуман ба раванди босуботи такрористеҳсолкунии ҷамъиятӣ дорад. Нақши саноат дар ташкили ҷойҳои кории нав ва иловагӣ, таъмини шуғлнокии маҳсулнок хеле бузург аст.

Маҳз, дар иштироки саноат ва таъмини рушди он фарқияти миёни шаҳру деҳот шуста шуда, наздик шудани сатҳи зинадагии деҳот ба шароити шаҳрӣ сурат мегирад. Яъне касби тамсилаи иқтисодиёти индустриалӣ - аграрӣ таъмин мегардад. Саноатикунонии босуръати иқтисодиёти мамлакат дар амалӣ гардонидани ҳадафҳои стратегии кишвар нақши калидӣ дорад. Рушди саноат, аз як тараф, худ натиҷаи прогрессияи илмиву техника бошад, аз тарафи дигар, вай суръатбахши равандҳои инноватсионӣ ва омили тавонои рушди инноватсионии иқтисодиёти мамлакат мебошад.

 Рушди соҳаҳои саноат дар баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисодиёт ва иқтидори содиротии мамлакат омили ҳалкунанда буда, ҷавҳари тамсилаи рушди иқтисодии воридотивазкунандаро ташкил медиҳад. Масъала дар он аст, ки рушди босуботи иқтисодӣ ва рақобатпазирии давлат, обрӯву нуфузи он дар арсаи ҷаҳон фақат бо нишондиҳандаҳои рушди иқтисодӣ ва афзудани истеҳсолоти саноатӣ маҳдуд набуда, дар шароити ҷаҳонишавӣ иштирок дар тақсимоти байналмилалии меҳнат ва фурӯши маҳсулоти ниҳоӣ дар бозори беруна аҳамияти махсусро дорад.

- Рақобатпазирии муосир ва ҷанбаи он дар беҳдошти сифати маҳсулоти истеҳсоли ватанӣ чӣ омилҳо дорад?

- Дигаргуниҳои сохторӣ, таъмини рушди суръатноки соҳаҳои саноати технологияш баланд, ки ба мустаҳкам намудани рақобатпазирӣ ва устувории ҷойгоҳи Тоҷикистонро дар бозорҳои минтақавии ҷаҳонӣ таъмин менамояд, дар марҳалаи нави рушди мамлакат самти афзалиятноки на танҳо сиёсати саноатӣ, балки сиёсати доманадори иқтисодиву иҷтимоии давлатро ташкил додааст. Сухан дар бораи он соҳаҳои саноат меравад, ки аз як тараф, диверсификатсияи истеҳсолот ва барориши маҳсулоти дорои сифати истеъмолии баланд, аз тарафи дигар, ба истифодаи манбаъҳои ашёву захираҳои бойи ватанӣ равона шуда бошад, таъмин менамоянд.

Чунин шароит моҳиятан асосҳои консептуалии фаоълияти истеҳсоливу хоҷагидории тамоми субъектҳои иқтисодиро ташкил дода, на танҳо дар самти барои ноилгардии даромаднокии баланди истеҳсолот, балки паст намудани сатҳи воридоти ҳамон молҳо, ки метавон бо истифода аз захираҳои ватан ва неруҳои худӣ истеҳсол намуд, хидмат кунад.

Бояд таъкид намуд, ки саноатикунонӣ на танҳо омили муҳими рушди иқтисодии мамлакат мебошад, балки дар ин раванд тамаддуни саноатии кишварро ба вуҷуд меорад, ки пайваста ба он ташаккулу рушди тамаддуни инсдустриалии аҳолӣ, ки ҳамзамон неруи бузурги рушди тамсилаи иқтисоди индустриаливу аграрӣ мебошад, мусоидат менамояд. Ин ҷо бамаврид аст, ки ақидаҳои Макс Веберро ба ёд орем. Вай исбот кардааст, ки табиати ҷомеаи сармоядорӣ ва тамаддуни индустриалӣ аслан на дар асоси маҷрои воридгардии маблағҳои нав, балки дар натиҷаи «воридшавии» рӯҳияи нав, яъне тафаккуру омодагардии равонии одамон ва меъёрҳову арзишҳои махсус, ки ҷомеаи суннатиро шикастааст, ба вуҷуд омадааст.

Ин ҷо вай дар назар дорад гузариш аз тафаккури аграрӣ ба тафаккури индустриалӣ ва ё саноатии аҳолӣ, ки ҷавҳари заминавии онро тағйироти инқилобӣ дар қувваҳои истеҳсолкунанда, маҳз гузариш ба саноати фабрикаву заводӣ ташкил медиҳад. Бунёди силсилаи корхонаҳои саноатӣ, ки имрӯз хеле босуръат идома ёфта истодааст, шаҳодати гуфтаҳои боло мебошад.

Самтгирии корхонаҳои саноатии мамлакат имрӯз ба истеҳсоли маҳсулоти воридотивазкунанда ва содирот, ки дар пояи коркарди амиқи ашёи хоми маҳаллии ба ҳадди аксар бойи табиӣ асос ёфтааст, неру гирифтааст.

Таҳқиқи неруи захиравии соҳаҳои саноати вазнини мамлакат дар бораи имкониятҳои калони рушди гидроэнергетика, металлургияи ранга, химия, саноати маҳсулоти сохтмонӣ, коркарди санг гувоҳӣ медиҳад.

Конҳои мавҷуда ва кашфи маъдани оҳан имконияти воқеии ташкили пояи боэътимоди металлургияи сиёҳ дар Тоҷикистон, ба ҳадди ақал аҳамияти ҷумҳуриявидоштаро фароҳам сохтааст, ба рушди соҳаи мошинсозӣ ва коркарди металл, ки солҳои қаблӣ зарар дида буд, мусоидат намудааст.

- Мегӯянд, ки замин ин хазина аст, дар ин самт кишварамон аз канданиҳои фоиданок, захираҳои зеризаминӣ ғанӣ буда, дар шароити имрӯз металлҳои қиматбаҳо дар чӣ сатҳ арзиш доранду корҳои ҷустуҷӯӣ дар кадом раванд суръат гирифтаанд?

- Зимнан бояд қайд намуд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷиҳати захираҳои металлҳои ранга дар ҷаҳон ва байни давлатҳои ИДМ ҷойгоҳи махсусро ишғол менамояд. Пеш аз ҳама, он ба азхудкунии нефелинусиенитҳои дорои алюминий вобаста аст. Табиати Тоҷикистон аз конҳои симоб ва руҳ низ бой мебошад. Аз ҷиҳати захираҳои сурбу руҳ Тоҷикистон дар миқёси ҷаҳон яке аз мақоми пешбарро ишғол менамояд. Захираҳои онҳо дар маҷмӯъ қариб 10 миллион тоннаро ташкил медиҳад.

Аз ҷиҳати захираҳои сурбу руҳ ҷумҳурӣ дар ҷойи дуюм буда, аз ҷиҳати истихроҷ бошад, дар даврони Ҳокимияти Шӯравӣ ҷойи якумро дар байни кишварҳои Осиёи Миёна ишғол менамуд. Хусусан, табиати Тоҷикистон аз конҳои сурмаву симоб бой аст, ки аҳамияти саноатӣ доранд. Аз ҷиҳати захираҳои сурма ҷумҳурии мо дар Осиё (пас аз Хитой ва Таиланд) ҷойи сеюмро ва дар байни давлатҳои ИДМ ҷойи якумро ишғол менамояд. Ғайр аз ин, табиати Тоҷикистон аз захираҳои қалъагӣ ва дигар металлҳои нодир ва ранга бой аст. Дар байни онҳо волфрам металли мушкилгудоз, вазнин ва камёфт ба ҳисоб меравад. Барои рушди минбаъдаи саноати волфрам мақоми махсусро кони Майхура ишғол менамояд.

Захираҳои истисмории он дар ҳаҷми 1744 ҳазор тонна муайян шуда, коркарди кони мазкур барои 60 сол пешбинӣ шудааст. Ҳамчунин волфрам, молибден яке аз металлҳои мушкилгудоз ва нодиртарин мебошанд. Зиёда аз 75 фоиз молибден ба истеҳсоли пӯлоди ҷавҳардор (легиронидашуда) барои баланд бардоштани устуворӣ, пойдорӣ ва чандирии он истифода мешавад. Металли рангаи қиматбаҳо висмут ба ҳисоб меравад. Дар Тоҷикистон як қатор конҳои калонтарини тилло ва нуқра муайян карда шудааст.

Имкониятҳои калон барои азхудкунии кони нуқраи “Кони Мансур” вуҷуд дорад, ки захираҳои нуқра аз рӯи категорияи С1ӮС2 зиёда аз 51 ҳазор тоннаро ташкил медиҳад. Илова бар ин кон ва зуҳуроти нуқра дар ВМКБ низ ошкор гардидаанд. Аз рӯи ақидаи мутахассисони соҳа ба кор андохтани конҳои нуқра ба ҷумҳурӣ имкон медиҳад, ки дар байни давлатҳои ИДМ ва ҷаҳон яке аз кишварҳои пешрав дар соҳаи истеҳсоли нуқра гардид.

Дар доираи ин афзалиятҳои комил зарур аст, ки ба татбиқи сиёсати саноатии ташаббуссоз, ки дар ташаккул ва рушди низоми ҳавасмандии субъектҳои соҳибкории саноатӣ имконияти васеъ медиҳад, неру бахшид. Ин сиёсат, пеш аз ҳама, дар сатҳи минтақаҳои мамлакат ба хотири эҷоди минтақаҳои саноатӣ, ки аз ҷойгиршавии қувваҳои истеҳсолкунанда бармеояд, неру гирад.

Маҳз, рушди соҳибкории истеҳсолии саноатӣ ва афзун гаштани сармояи саноатӣ ангезандаи шаклгирии қишри краетивии ҷомеа тавассути рушди сармояи инсонӣ ва пойдор гаштани тамаддуни индустриалӣ дар кишвар мебошад.

Маъмурахон САМАДОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

СУХАНРОНИИ ПРЕЗИДЕНТИ ТУНИС ДАР НАЗДИ ПАРЛАМЕНТ

Мӯҳтарам Раиси Парламент, муҳтарам собиқ Президенти ҷумҳурӣ, муҳтарам Раиси Ҳукумат, хонумон ва ҷанобон роҳбарияти ҳукумати пешина, роҳбарони мақомоти конститутсионӣ, хонумон ва ҷанобон намояндагони мақомоти миллӣ, соҳибони воломақом, сафирон ва роҳбарияти ҳайатҳои дипломатӣ ва созмонҳои байналмилалии муқими Тунис, муҳтарам Муфтии кишвар, муҳтарам Роҳбари яҳудиҳои Тунис, муҳтарам Роҳбари насрониҳои Тунис, ҷанобон ва хонумон, меҳмонони олиқадр аз Мағриб ва аз тамоми бародарону дӯстони мо аз саросари олам.


Читать далее

ТАЪСИСИ ДУВОЗДАҲ КОРХОНАИ САНОАТӢ

Мо саноатикунонии босуръатро ҳамчун ҳадафи чоруми стратегии кишвар қабул кардем, зеро рушди саноат барои таъмин намудани устувории иқтисодиёт, ташкили ҷойҳои нави корӣ, баланд бардоштани иқтидори содиротии мамлакат ва рақобатнокии он замина мегузорад. 

Аз Паёми Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии кишвар

Саноат яке аз соҳаҳои афзалиятноки хоҷагии халқ дар кишвар ба ҳисоб меравад. Дар ин самт мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров тибқи дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ҷиҳати ташкил кардани корхонаҳои нави истеҳсолӣ, ворид гардидани технологияҳои нави замонавӣ вобаста ба талаботи замон ва рушди минбаъдаи он аҳамияти ҷиддӣ зоҳир менамояд.

Бино ба иттилои мудири бахши саноат, нақлиёт ва энергетикаи ноҳия Аъзамҷон Каримов, дар натиҷаи тадбирҳои андешидашуда корхонаҳои саноатии ноҳия дар ёздаҳ моҳи соли 2019 хубтар фаъолият кард ва маҳсулоти саноатӣ истеҳсол намуд. Cурати афзоиши маҳсулот бо нархҳои муқоисавӣ 120,5 фоиз иҷро гардид. Аз 104 корхонаи саноатӣ 98 - тоаш фаъолият намуда, аз ин 69 корхона ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатиро нисбат ба соли 2018 зиёд намуд.

Бояд қайд кард, ки 29 корхона аз сабаби набудани фармоишгар, аз нарасидани ашёи хом суръати афзоиши маҳсулоти саноатиро нисбат ба ҳамин даври соли 2018 кам карданд. Инчунин, шаш корхона аз сабаби мавсимӣ буданаш, набудани фармоишгар ва ба фурӯш нарафтани маҳсулот фаъолияташонро қатъ карданд. Дар бахши соҳибкорони хурди ноҳия бошад, ба маблағи 111 964 ҳазор сомонӣ маҳсулоти саноатӣ истеҳсол карда шуд, ки суръати афзоиш 106,3 фоизро ташкил медиҳад.

Дар давоми соли 2019 дар ноҳия 12 корхонаи саноатии нав ва хатҳои технологии иловагӣ дар ҶДММ «Сайҳун - 2015», ҶДММ «Моҳир», ҶДММ «ТЕК Азия - транс», ҶДММ «Ширкати Баҳор», ҶДММ «КМ Саммит», ҶДММ «Хубҷамъ - Инвест», ҶДММ «Хуҷанд Агро 2018», ҶДММ «Оҳангарон», ҶДММ «Роҳи Ваҳдат», ҶДММ «Ройгон Маҳмуд», ҶДММ «Сеганҷ» ва ҶДММ «Тиҷорат Ойл» ба фаъолият шурӯъ намуданд, ки 98 ҷойи нави корӣ таъсис дода шуд. Баҳри дар амал татбиқ намудани ҳадафи чоруми миллӣ – саноатикунонии босуръати кишвар аз тарафи масъулини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров тадбирҳои мушаххас андешида шуда истодааст.

- Аҳамияти соҳаи саноат дар ҳалли масъалаҳои иқтисодию иҷтимоӣ моро водор менамояд, ки дар самти ҷалби сармояи мустақим, бунёди корхонаҳои нави истеҳсолӣ, ба кор андохтани корхонаҳои аз фаъолият бозмонда ва ташкили ҷойҳои корӣ чораҳои муассир андешем, - гуфт Аъзамҷон Каримов.

Нодир ТУРСУНЗОДА,
Истамҷони НАҶМИДДИН,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Ҷамоати деҳот Рӯмон номгузорӣ шуд

Дар остонаи Соли нави мелодии 2020 сокинони Ҷамоати деҳоти ба номи Ҳайдар Усмонови ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, тибқи дастури Кумитаи истилоҳот ва забони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бо мақсади иҷрои дастуру ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, бобати арҷгузорӣ ба фарҳанги қадимаву ифтихор аз ориётабор будан қарор доданд, ки номи ҷамоати деҳотро ба номи қадимтарин деҳаи ноҳия - Рӯмони таърихи беш аз 2500 - сола дошта иваз намоянд.

Масъалаи мазкур санаи 20 - уми декабри соли 2019 дар маҷлиси фаъолони ҷамоат мавриди таҳлил ва баррасӣ қарор гирифт. Сокини деҳа, собиқадори матбуоти тоҷик, хабарнигори махсуси нашрияи «Садои мардум» дар вилояти Суғд Мирзоаъзам Мақсудов, ки дар таҳқиқи таърихи ин деҳаи қадима камар бастааст, пешниҳод кард, ба ҷамоат - Рӯмон номгузорӣ шавад.

Пешниҳоди мазкур таи ду ҳафта байни олимону аҳли зиё ва муаррихон мавриди баррасӣ қарор гирифт. Бобати ин масъала фикру мулоҳизаи муаррихон, докторҳои илмҳои таърих Назирҷон Турсунов ва Абдуллоҷон Мирбобоев низ гирифта шуд.

Шоири халқии Тоҷикистон Аскар Ҳаким дар саҳифаи фейсбукии худ ташреҳи муфассалро оид ба номи қадима ва дар китоби муқаддаси “Авесто” зикр шудани ин ном овард, ки он аз ҷониби дигар олимону аҳли зиё ҳамовозии умум ёфт. Н

иҳоят, масъалаи мазкур дар иҷлосияи 22 - юми Маҷлиси вакилони халқи ҷамоати деҳот (даъвати V) баррасӣ ва тариқи овоздиҳии пӯшида бо аксари овозҳо пешниҳоди номгузорӣ шудани Ҷамоати деҳоти Рӯмон ҷонибдорӣ ёфт. Дар як вақт ин гуна қарор аз ҷониби иҷлосияи 22 - юми Маҷлиси вакилони халқи (даъвати V) ноҳияи Бобоҷон Ғафуров санаи 30 – юми декабри соли 2019 низ қабул карда шуд.

Абдуғафур АМИНЗОДА,
сокини деҳаи Рӯмон

Читать далее

МЕҲРУ МУҲАББАТ - ОИЛАИ ПОЙДОР

Дар утоқи кории шуъбаи кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Ашт менишастем. Интизори омадани ҳунармандзане будем, ки гирандаи Гранти Раиси вилоят буда, дар ноҳия бо маҳсули дастонаш шуҳратёб гаштааст.

 Ба утоқ ҷавонзани наҳифпайкару нозукандоме ворид шуда, мудираро пурсон гашт. Пас аз арзи матлаб кардану навиштани аризаи шикоятӣ маро низ таваҷҷуҳ ба зиндагии ин зан зиёд шуд. Сокини Ҷамоати деҳоти Пунуки ноҳияи Ашт Ҷумъагул Ҳоҷиева баъди ҳабдаҳ соли хонадорӣ ва зиндагии якҷоя бо шавҳар мехост, аз ӯ ҷудо шавад. Зеро азияти доимии шавҳар, лату кӯби барзиёд ва рашки беасоси ӯ ҷисму ҷони занро маҷруҳ карда буд.

- Тӯли ҳамин қадар солҳо ба хотири зиндаятим накардани фарзандонам Лоиқу Лавзина, ки алҳол ҳар ду мактабхонанд, ба зарбаҳои бераҳмонаи шавҳар тоб меовардам. Охир, дар оилаи зиёӣ ба камол расидааму вайрон шудани ҳатто лонаи гунҷишкро ҳам намехостам. «Косаи сабрам лабрез шуд» гуфтани гузаштагонамон беасос набудааст, магар, ки имрӯз баъди чандинбора ҷароҳат бардоштану наздик ба маъюбӣ расиданам ба моҳияти ин гуфтаҳо сарфаҳм рафта, назди шумоён омадам. Аз ноадолатиҳои шавҳари дорои рашки зиёд ва беасоси ӯ ҷонам ба лаб расидааст.

Мехоҳам, аз ӯ ҷудо шавам, то фарзандонамро дар муҳити солим ба воя расонам, - иброз дошт Ҷумъагули аламзада. Нафари дигаре, ки бо сӯзу гудоз зиндагии хешро қисса мекарду аз ифшои ному насабаш худдорӣ намуд, сокини деҳаи Хиштхонаи Ҷамоати деҳоти Понғоз буд.

Ҷавонзан баъди наздик бист соли хонадорӣ ва ба воя расонидани чаҳор меваи умраш мехост аз оилааш ҷудо шавад. Сармутахассиси пешбари шуъбаи кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия Раҳимӣ Малика Бурҳониддинзода ҳар як арзу шикояти муроҷиаткунандагонро бо шикебоӣ гӯш мекард, бо онҳо суҳбатҳои муфид ороста, ба муросо даъват менамуд. Боиси қайд аст, ки масъулини соҳа Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2013-2023»-ро мавриди баррасӣ қарор дода, дар ин раванд муносибатҳои ҷамъиятиро вобаста ба пешгирии зӯроварӣ дар оила танзим намуда, вазифаҳои субъектҳои пешгирикунандаи зӯроварӣ дар оиларо доир ба ошкор, пешгирӣ ва бартарафсозии сабаб ва шароитҳои ба он мусоидаткунандаро муайян менамоянд.

Дар назди бахш, ҳамчунин маркази иттилоотию машваратӣ амал карда, барои ҳалли муаммоҳои ҳалталаб маслиҳати ройгон медиҳад. Барои пешгирии ҳодисаҳои номатлуб бошад, дар ноҳия курсҳои кӯтоҳмуддати касбомӯзӣ бо ҳамкории шуғли аҳолӣ ва меҳнат байни ҷавондухтарон таъсис дода шудааст, ки дар он ҷо метавонанд, ҳунарҳои қолинбофӣ, сӯзанидӯзӣ, сабадбофӣ, ресандагӣ, адрасу атласбофӣ, бофандагӣ ва кадбонугиро азхуд намоянд. Маҳфилҳои доимамали «Фардои дурахшон», «Мактаби хушдоман» ва «Шӯрои муросо», ки бо мақсади тарбия, ҳимояи ҳуқуқу манфиатҳои занону духтарон, маърифати оиладорӣ, кам кардани сатҳи бекоршавии ақди никоҳ, ҷиноятсодиркунии занон, тарғиби либоси миллӣ, пешгирии падидаҳои номатлуб ва ба роҳ мондани корҳои тарғиботию ташвиқотӣ ҷиҳати баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ, худшиносиву худогоҳии миллӣ таъсис дода шудааст, барои мустаҳкам гардидани оилаҳои аз зӯроварӣ ва хушунат зарардида ёрии амалӣ мерасонад.

Мутаассифона, бо вуҷуди пешгирии ҳама гуна зӯроварӣ нисбат ба занону духтарон Хиромони понздаҳсола, Парвинаи нуздаҳсола, Паймонаи шонздаҳсола, Фотимаи бисту ҳафтсола, Раҷаббии шасту ҳафтсола ва Руқияи бисту яксола ба ҷони худ қасд карда, бо зиндагии рангин падруд гуфтаанд. Мудири шуъбаи кор бо занон ва оилаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия Обода Каримӣ иброз медорад, ки бо вуҷуди андешидани чораҳои мухталиф ҷудо шудани оилаҳо дар ноҳия ба назар расида, теъдоди барҳамхӯрии оилаҳо дар ҷамоатҳои Понғоз, Шайдон ва Ошоба нисбат ба дигар ҷамоатҳои ноҳия зиёд мебошад. Таҳлилҳо нишон доданд, ки сабабҳои асосии вайроншавии оилаҳо ин рост наомадани хулқу атвори ҳамсарон ба якдигар, дахолати бевоситаи волидон ва хешовандони наздики ҳамсарон ба оилаи онҳо, тайёр набудани ҳамсарон ба зиндагии мустақилона ва вазъи номусоиди шароити зиндагонии онҳо, ҳамчунин хиёнати ҳамсарон мебошад.

- Агар дар оиладорӣ, пеш аз ҳама, якдигарфаҳмӣ, меҳру муҳаббат ва садоқати ҳамсарон дида шавад, оила пойдору устувор хоҳад монд. Пешбурди ҳаёти оилавӣ бошад, вобаста ба ақлу заковат ва маърифате, ки ин ду ҷавон дар бисот доранд, сарчашма мегирад. Фарзандон дар оила аз муносибатҳои волидайн баҳра бардошта, барои худ сабақ мегиранд. Агар дар оила байни зану шавҳар самимият, меҳру муҳаббат, эҳтирому эътиқод, муомилаи хушу рафторҳои оқилона вуҷуд дошта бошад, фарзандон аз хурдӣ дар замирашон чунин хислатҳоро ҷой дода, ба воя мерасанд.

Ин аст, ки аз Ҷамоати шаҳраки Шайдон оилаҳои Мӯъминҷон Воҳидов, Озода Ашӯрова, Анвар Дадоҷонов ва Бунафша Иззатуллоева дар маҳфили вилоятии Рӯзи байналмилалии оила иштирок намуда, қадрдонӣ шуданд, - иброз дошт Обода Каримӣ.

Шоира САЛИМОВА,
«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее