02 October 2020

Сафари кории Раиси вилоят ба ноҳияи Айнӣ

РУШДИ СОҲАИ МАОРИФ БОЗГӮИ ФАРДОИ НЕК

Дар асоси дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бахшида ба ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳру навоҳии вилоят, бахусус ноҳияи Айнӣ корҳои созандагиву бунёдкорӣ вусъат доранд. Дар ин раванд санаи 1 – уми октябри соли равон дар Ҷамоати деҳоти Айнии ноҳия бинои иловагии Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №1 - уми ноҳия ба фаъолият оғоз намуд, ки дар ифтитоҳи он Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода ширкат варзид.

Раиси вилоят пас аз буридани лентаи рамзӣ аз утоқҳои бинои таълимӣ дидан карда, бо ҷараёни гузариши дарс таваҷҷуҳ зоҳир намуд. Ӯ зимни суҳбат бо устодону хонандагони ин мактаб таъкид дошт, ки ба омӯзиши забони давлатӣ ва забонҳои хориҷӣ аҳамияти ҷиддӣ зоҳир намоянд.

Читать далее

Инкишофи қобилияти эҷодӣ ва зеҳнӣ

Озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» таҳти сарпарастии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2019 ба муносибати сазовор пешвоз гирифтани ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон эълон гардида, бо мақсади баланд бардоштани завқи чеҳраҳои нави суханвару сухандон, арҷгузорӣ ба арзишҳои миллию фарҳангӣ, инкишофи қобилияти эҷодӣ миёни қишрҳои мухталифи ҷомеа минбаъд ҳар сол доир карда мешавад.

Баъди ҷамъбасти озмун дар шаҳру навоҳӣ даври вилоятии он аз 23 то 25-уми сентябри соли равон дар Мактаби Президентии шаҳри Бӯстон баргузор гардид, ки дар он 388 довталаб аз рӯи 5 номинатсия бо ҳам қувваозмоӣ намуданд.

Дар номинатсияи «Хондан ва аз ëд кардани осори адибони классикии тоҷик» байни хонандагони муассисаҳои томактабӣ ва миëнаи умумӣ ҷойҳои якумро Рухшона Норова – хонандаи синфи 8, МТМУ №34-и шаҳри Панҷакент, байни донишҷӯëн, магистрантон, докторантон ва унвонҷуëн Фараҳноз Абдулқодирзода – донишҷӯи курси дуюми Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, байни омӯзгорон ва намояндагони касбу кори гуногун Осими Оқил – мудири кафедраи Донишгоҳи кӯҳӣ-металлургии шаҳри Бӯстон соҳиб гардиданд, ки онҳо аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят бо диплом ва 10 ҳазор сомонӣ мукофотпулӣ қадршиносӣ шуданд. Дар бахши мазкур дар умум 89 нафар довталаб иштирок намуданд.

Дар номинатсияи дуюми озмун – «Хондан ва аз ëд кардани осори адибони муосири тоҷик» байни категорияҳои номбурда ҷойҳои аввалро

Соҳибҷон Норов аз шаҳри Панҷакент, Хосияти Шаҳобиддин, Гулбаҳор Раҳимова аз ноҳияи Мастчоҳ гирифтанд, ки бо диплом ва 8 ҳазор сомонӣ ҷоиза мукофотонида шуда, дар умум 91 нафар довталаб ширкат варзиданд.

Дар «Хондан ва аз ëд кардани ашъори бачагона ва афсонаҳои халқи тоҷик» Муҳаммадсолеҳ Азизов аз шаҳри Хуҷанд, Нафиса Тӯйчиева аз ноҳияи Мастчоҳ, Саломат Фаттоева аз ноҳияи Спитамен ғолибият ба даст оварданд, ки бо диплом ва 8 ҳазор сомонӣ қадршиносӣ шуданд. Дар бахши мазкур 80 нафар довталаб қувваозмоӣ карданд.

Номинатсияи чорум – «Хондан ва аз ëд кардани осори адибони ҷаҳон» фаъолони озмун Раъно Насриддинова аз шаҳри Панҷакент, Шаҳзод Абдуллоев, Нӯшофарин Хидирова аз шаҳри Истиқлолро муаррифӣ сохт, ки ҷойҳои якумро соҳиб ва бо диплому 8 ҳазор сомонӣ ҷоиза қадршиносӣ шуданд. Дар ин бахш 85 нафар довталаб иштирок намуданд.

Дар номинатсияи охирон, яъне «Довталабони номинатсияи шоирӣ» ҷойи аввал насиби Мафтуна Нозирова аз шаҳри Панҷакент гардид, ки ӯ низ бо диплом ва 8 ҳазор сомонӣ ҷоиза қадрдонӣ шуда, дар байни 43 нафар довталаб ғолиб омад.

Ба ҷуз 39 нафар ғолиб 43 нафар фаъолон - гирандагони ҷойҳои ифтихорӣ ва беҳтаринҳо аз ҷониби ҳайати доварон аз 5 номинатсия муайян ва бо тавсияи аъзои ҳакамон ба тариқи истисно ҷиҳати иштирок ба даври ҷумҳуриявии озмун, ки моҳи декабр баргузор мегардад, пешниҳод шуданд.

Бояд иброз дошт, ки дар маросими қадршиносӣ раисони ҳайати озмун, яъне меҳмонон аз пойтахти кишвар Боймурод Шарифзода – директори Институти забон ва адабиëти ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакии Академияи миллии илмҳо, Муртазо Зайниддинзода – мудири кафедраи адабиëти навини форсии тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Ҷумъахон Файзализода – директори Китобхонаи миллӣ, Абдунабӣ Сатторзода – мудири кафедраи адабиëти классикии Академияи миллӣ ва Фарзонаи Хуҷандӣ – Шоири халқии Тоҷикистон аз баромади дӯстдорони китоб ба ваҷд омада, иброз доштанд, ки сол аз сол зиёд гардидани сафи чунин ашхос дар кишвар далели устувории сулҳу амонӣ ва осоиштагист.

Гулҷаҳон Турсунзода,

 «Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Паёми табрикии Раиси вилоят ба муносибати Рӯзи омӯзгорон

Устодон ва омӯзгорони гиромиқадр!

Шуморо бо фарорасии  Рӯзи омӯзгорон сидқан табрику муборакбод намуда, дар симои ҳар яки Шумо, ба кулли омўзгорони вилоят умри дароз, сарбаландӣ, хонаи обод ва дар иҷрои вазифа ва рисолати пуршарафи соҳибмаърифату соҳибкасб намудани насли ҷавону ояндасоз дастоварду муваффақиятҳои беназир таманно менамоям.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар робита ба мақому мавқеи омўзгор дар пешрафти ҷомеа чунин таъкид намуданд: «Ояндаи мамлакат аз фаъолияти омӯзгор ва рушди илму маориф вобастагии зиёд дорад. Дар хотир бояд дошт, ки танҳо миллати босавод метавонад насли соҳибмаърифату донишманд ва кадрҳои арзандаи давронро ба воя расонад, пеш равад ва дар ҷомеаи мутамаддин мақоми арзандаи худро пайдо намояд».

Читать далее

Бобоҷон Fафуров: МУСОИДАТ БА РУШДИ ИҚТИСОД

Зиндагии мардуми деҳот, асосан бо замин, бо корҳои кишоварзӣ марбут аст. Бинобар ин баробари фаро расидани баҳор деҳқон ба киштукори саҳро оғоз мекунад. Аз ин рӯ, деҳқонро рӯзирасони халқ мегӯянд.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми хеш чунин ёдовар шудаанд: «Сол аз сол аз ҳисоби самаранок истифода бурдани замин, ба гардиши кишоварзӣ ворид намудани заминҳои бекорхобида ва азхудкунии заминҳои нав, баланд бардоштани ҳосилнокии зироатҳо оид ба беҳтар намудани таъминоти бозори истеъмолӣ масоҳати замини кишоварзӣ васеъ гардида, номгӯи маҳсулоти кишоварзӣ ҳам зиёд, нарху навои он дар бозор паст гардида, содирот низ назаррас шудааст».

Дар ҳамин замина масоҳати замини пахта низ аз ҳисоби заминҳои бекорхобида меафзояд. Масалан, дар хоҷагиҳои деҳқонии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров агар соли 2017-ум дар майдони ҳафт ҳазору 201 гектар донаи умед пошида бошанд, соли 2018-ум масоҳати он ба ҳашт ҳазору се гектар ва ду соли охир масоҳати он ба ҳашт ҳазору чорсад гектар расидааст. Афзун гардидани майдони кишти пахта имкон медиҳад, ки миқдори маҳсулот низ зиёд гардад.

Қаблан аксар номгӯи маҳсулоти кишоварзӣ тариқи ашёи хом берун аз кишвар содирот мегардид, вале солҳои охир бо дастгирии Ҳукумати ҷумҳурӣ ва Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят соҳибкорони ватанӣ маҳсулоти хом, аз ҷумла “тиллои сафед”-ро дар дохили кишвар коркард намуда истодаанд. Чун солҳои пешин имсол ҳам хоҷагидорони ноҳия кишти пунбадонаро хуб ба роҳ монда, барои коркарди он дар дохили кишвар бо соҳибкорони ватанӣ шартнома бастаанд. Аз бозе ки хоҷагидорон ба ҷамъоварии “тиллои сафед” оғоз намуданд, аз ҳамон дам дастранҷи деҳқон ба заводҳои коркарди пахта ворид шуда истодааст.

Дар ҳамин бобат раиси Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди “Зафариён” Шавкат Масаидов тавассути телефон муҷда расонид, ки аллакай ба миқдори 700 тонна “тиллои сафед” ворид гардида, то санаи 22 сентябри соли равон 15 тоннаи он каркард карда шуда, 13 тонна кунҷора ва 1,5 тонна равған истеҳсол шуд. Коркарди пахта соли 2019 ба ҷои 4500 тоннаи нақша 5300 тонна иҷро гардид, имсол бошад, нақшаи дурнамо панҷ ҳазор тонна буда, кормандон азм доранд, боз ҳам пурсамар меҳнат намоянд. Дар коргоҳи номбурда дар асл 15 нафар фаъолият доранд ва дар мавсими корӣ бошад, то 70 нафар вазъи иқтисодии хонаводагии хешро беҳтар месозанд.

Дар ин давра кормандон дар ду баст фаъолият дошта, рӯзе ду маҳал – нисфирӯзӣ ва шом бо хӯроки гарм таъминанд. Сокинони ҷамоатҳои деҳаҳои Зарнисор, Хистеварз, Бобоҷон Ғафуров ва шаҳри Хуҷанд дар ин коргоҳ машғули меҳнат буда, нақлиёти мусофирбар ҳамеша дар хизмати онҳост.

- Воқеан, Пешвои муаззами миллат дар ҳар як вохӯрию суханрониашон дар бобати ворид сохтани таҷҳизоти муосир, дастгирии ҳамаҷонибаи соҳибкорони ватанӣ изҳори андеша менамоянд, - қайд кард Ш. Масаидов, - мо низ соли 2017 бо ҷонибдории мақомоти маҳаллӣ ду дастгоҳи замонавиро зери тамғаи “Лумус - 128”, ки истеҳсоли Амрико мебошад, ворид сохтем ва сифати кор низ беҳтар шудааст. Иқтидори солонаи коргоҳ коркарди то даҳ ҳазор тонна «тиллои сафед» буда, дар як шабонарӯз то шаст тонна пахтаи хом ва бист тонна нахи пахта аст.

Соли равон ҶДММ “Зафариён” бо сесад хоҷагии деҳқонии ноҳия шартнома баста, пахтаро бо арзиши ҳар килояш панҷ сомонӣ ворид месозад. Заҳмати чинакчиён низ сари вақт қадрдонӣ шуда, ба ҳар кило пахтаи чидашуда ҳафтод дирамӣ пардохт мешавад.

Сардори идораи кишоварзии ноҳия Ҳомидҷон Ҳакимбоев доир ба ҷамъоварии пахта ва коркарди он чунин гуфт: - Соли равон хоҷагидорони ноҳияи овозадори Бобоҷон Ғафуров кишти пунбадонаро хуб ба роҳ монда, барои коркарди он дар дохили кишвар деҳқонон бо соҳибкорон шартнома бастаанд. То санаи 22 – юми сентябр ба миқдори 2360 тонна пахта ҷамъоварӣ гардида, ба панҷ корхонаи коркарди пахтаи ноҳия ду ҳазору як саду дувоздаҳ тонна “тиллои сафед” ворид гардидааст.

Т.АЛИЗОДА,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

ҲАЛЛИ МУАММОИ ОБ МУСОИДАТ БА РУШД

Чанд сол инҷониб дар яке аз Ҷамоатҳои деҳоти дурдасти ноҳияи Бобоҷон Ғафуров Чашмасор муаммои об нигаронкунанда буд. Бинобар кам будани оби полезӣ кишоварзон ҳосили дилхоҳ ба даст оварда наметавонистанд. Оғози соли 2020 бо кӯмак ва дастгирии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят дар ҷамоат пойгоҳи обкашӣ таъмир ва як агрегати нав шинонида шуд. Ба гуфти сокинон, Чашмасор ном гирифтани ҷамоат ба он хотир аст, ки аҳолӣ аз чашмаҳои худҷории кӯҳҳо истифода мебаранд.

Боиси таъкид аст, ки даромади асосии бошандагон аз ҳисоби чорводорӣ, кишоварзӣ ва муҳоҷирати меҳнатӣ аст. Ҳоло шумораи аҳолии ҷамоат ба 12 300 нафар расидааст. Дар ҷамоат бештар пахта, чормағзи заминӣ, мош, гандум ва ҷав рӯёнида мешавад.

Раиси Ассотсиатсияи истифодабарандагони об Абдураҳмон Омиров гуфт, ки соли равон барои кишоварзон соли пурфайз аст, зеро фаровонии оби полезӣ боиси ба даст овардани ҳосили хуби кишоварзӣ гардидааст.

- Дар Ҷамоати деҳоти Чашмасор солиёни дароз масъалаи оби полезӣ ташвишовар боқӣ мемонд, кишоварзон наметавонистанд, заминҳои худро самаранок истифода баранд. Кам будани об барои иқтисодиёти оилаҳо таъсир мегузошт, аммо соли равон он ба пуррагӣ ҳал гардида, кишоварзон тавонистанд, ҳар ваҷаб қитъаи замини киштро ҳосилнок гардонанд, - гуфт Абдураҳмон Омиров. Ҳамзамон, таъкид кард, ки барои таъмини аҳолӣ бо оби нӯшокӣ аз мавзеи чашмаҳо то маркази ҷамоат қубурҳои махсус кашида шудааст.

Чиниши пахта аз Чашмасор оғоз шуд

Дар минтақаи «Дӯстлик»-и Ҷамоати деҳоти Чашмасор аз санаи 20 август чиниши пахта оғоз шуд. Бино ба гуфти раиси хоҷагии деҳқонӣ, ҳамасола аввалин шуда дар вилоят чиниши пахта дар ин мавзеъ оғоз мешавад. Сабаб дар он аст, ки кишоварзон тухми пахтаро барвақт мекоранд ва замини корам шағалзамин буда, барои нашъунамои пахта мусоидат мекунад. Алҳол дар ин мавзеъ дар 630 гектар замини кишт навъи пахтаи «Деҳқонбобо» парвариш шудааст. Пахтаи чидашуда асосан ба ҶДММ «Зафариён» ва ҶДММ «Хуҷанд Сидней» супорида мешавад.

- Соли равон аз кишти пахта ҳосили дилхоҳ ба даст овардем, зеро танҳо як агрегат бо об таъмин мекард, имсол бошад, дуюм агрегат ба кор даромад. Солҳои пешин ҳосилнокӣ на кам аз 10 сентнер буд, дар мавсими имсола 30 – 35 сентнер ҳосил ба даст оварданием. Солҳои қаблӣ 300 – 400 тонна аз 400 гектар замини корам пахта ҷамъоварӣ мешуд, имсол ният дорем, наздик 1500 ҳазор тонна пахта чида, ба хирмани давлат супорем. Алҳол дар як рӯз 10 – 15 тонна пахта чида истодаем, - гуфт А.Омиров.

Боиси таъкид аст, ки барои чиниши пахта бештар занону духтарони хонашин ҷалб карда шудаанд. Ҳоло дар чидани пахта 200 нафар занон заҳмат кашида истодаанд. Маблағи чиниш 50 дирам буда, ҳамарӯза пардохт мешавад.

Зани 50-сола Махфират Бойчаева 30 сол инҷониб бо чиниши пахта ризқу рӯзии худро ба даст меорад. Дар як рӯз 100 – 110 кило пахта чида, маблағи бадастовардаашро барои рӯзгор истифода мебарад.

- Ман бо ҳамроҳии келину писарам дар мавсими ғунучини пахта зиндагиамро пеш мебарам. Барои мо мавсими пахта имконият барои захира кардани ғизои зимистона аст. Дар як мавсим то 10 – 12 ҳазор сомонӣ маблағ ба даст меорем, - мегӯяд Махфират Бойчаева.

Зани ҷавон Гулҳаё Ризқулова чинакчии пешқадам буда, ҳамарӯза то 135 кило пахта меғундорад. Ӯ мегӯяд, ки баробари маблағи пахтаи чидаашро гирифтан боз хоҷагиҳои деҳқонӣ барои занон кӯмаки моддӣ, амсоли равған, биринҷ ва ҳезум дастрас мекунанд.

Парвариши чормағзи заминӣ ва содироти он

Дар ҷамоати мазкур соли равон бинобар таъминот бо оби полезӣ чормағзи заминӣ низ хуб нашъунамо ёфт. Соли равон кишоварзон дар 775 гектар замин кишти чормағзи заминиро ба роҳ монданд. Ҳосилнокии он аз як гектар на кам аз 3 тонна аст.

Бино ба гуфти мутахассисони соҳа, охири моҳи апрел то 10 май тухмии чормағзи заминӣ кишт шуда, моҳи октябр ғунучини ҳосил оғоз мегардад. Ҳосили бадастомада, асосан ба бозорҳои шаҳри Хуҷанд пешниҳод мешавад. Ҳамчунин, ҳамасола то ҳазор тонна чормағз ба Федератсияи Россия содирот мешавад.

Барои чидани ҳосил занону духтарони маҳаллӣ ҷалб мешаванд. Азбаски дар бозори дохилӣ сокинон бештар чормағзи зирбонидашударо мехаранд, он низ меҳнати алоҳидаро талаб мекунад.

Барои харидоргир кардани чормағз онро аввал такконида, хушк мекунанд, сониян, дар дегҳои махсус чанд муддат зирбонида, ба бозори дохилӣ бо нархи 6 сомонӣ фурӯхта мешавад. Чормағзи заминии содиротмешуда бошад, дар шакли хом, фурӯхта мешавад.

Боиси таъкид аст, ки аксар мардони ҷамоат ба муҳоҷирати меҳнатӣ рафтаанд, зеро гумон доранд, ки дар он ҷо маблағи хуберо ба даст меоранд. Вале кишоварз Мақсудалӣ Чуянов бар он ақида аст, ки агар кӯшиш намоянд, дар ҷамоат низ кори даромаднокро ёфтан мумкин аст.

- 4 сол қабл барои дарёфти маблағ ба муҳоҷирати меҳнатӣ ба Россия сафар мекардам. Ростӣ, дур аз кишвари худ будан бароям мақбул нест. Ниҳоят тасмим гирифтам, ки бо кишти чормағзи заминӣ машғул мешавам. Давоми 4 сол шароити иқтисодии оилаам беҳ гардидаасту ҳоло дӯстону хешовандонро низ ба ин намуди фаъолият ҷалб карда истодаам, - мегӯяд ӯ.

Боиси таъкид аст, ки баробари кишти чормағзи заминӣ Мақсудалӣ бо чорводорӣ низ машғул аст. Ӯ ҳамасола шумораи чорворо зиёд карда, фоидаи хубе ба даст меорад.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

ЗАФАРОБОД: САЪЮ ТАЛОШ БАҲРИ ОБОДИИ ФАРДО

- Ба ҳавза ва участкаҳои интихоботӣ ва раъйпурсии ноҳия нафарони зиёде бо суолу пурсишҳои худ доир ба маъракаи интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон меоянд. Дар 41 участкаи интихоботии ноҳияи Зафаробод навбатдорон доимо ба саволҳои бешумори сокинон посух мегӯянд ва то қадри имкон оид ба маъракаи муҳими сиёсӣ ва ҳозир шудан дар рӯзи интихобот ба участкаҳои интихоботӣ маълумоти муфассал медиҳанд, - гуфт зимни пурсиш раиси ҳавзаи интихоботии «Зафаробод», №38-и ноҳияи Зафаробод Шамсиддин Раҷабов.

Дар ҳамаи участкаҳои интихоботии ноҳия утоқҳои овоздиҳӣ, хонаи модару кӯдак, компутер бо тамоми лавозимоташ, телефон, миз барои мушоҳидони байналмилал, гӯшаи маълумотдиҳӣ омода шудааст. Дар ин масъала хосатан участкаҳои интихоботии рақамҳои 20 (роҳбараш Баҳром Қодиров), 17 (Ҳусейн Ҳомидов), 3 (Бозорбой Қудратов) ва 37 (Абдуманнон Холиқов) ҳамаҷониба омодагӣ дидаанд.

Дар ноҳия 47778 нафар овоздиҳанда буда, аз ин 558 нафар бори аввал овоз медиҳанд. Дар ҳар вохӯрӣ ва ё ҷаласае, ки доир мегардад, ба ҷавонон оид ба маъракаи сиёсии интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон маълумоти муфассал дода мешавад. Айни ҳол 263 нафар интихобкунандаи барҷомонда ба қайд гирифта шуда, нисбати онон низ чораҳо андешида, дар рӯзи интихобот масъулин, аъзоёни участкаҳои интихоботӣ бо қуттии сайёр ба хонаҳояшон ташриф меоранд. 3441 нафар овоздиҳанда дар муҳоҷирати меҳнатӣ берун аз кишвар қарор доранд.

Коршиноси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ Ҷаҳонгир Саидзода се маротиба ташриф оварда, бо раисон ва котибони участкаҳои интихоботӣ мулоқот ороста, корҳои фаҳмондадиҳӣ бурда шуд.

Алҳол аз Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ ба ҳамаи участкаҳои интихоботӣ маълумотнома, варақа ва барномаҳои номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дастрас гардида, инчунин даъватнома низ омода шуда истодааст.

Санаи бисту сеюми сентябр шахси боэътимоди номзад ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Ғаффорзода Абдухалил Давлаталӣ дар ҷамоатҳои деҳоти Меҳнатобод, Зафаробод ва ба номи Ҳамид Алиев бо интихобкунандагон мулоқот ороста, дар бораи номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва барномаи пешазинтихоботӣ маълумот дода, инчунин ба саволҳои аҳли нишаст посух гардонид. Дар ин мулоқотҳо раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон дар ноҳияи Зафаробод Тӯйғун Шарифзода оид ба баргузории маъракаи муҳими сиёсӣ ва чораҳои андешидашуда фикру андешаи хешро иброз дошт.

Панҷоҳ нафар ҷавонони ноҳия ихтиёран дар омодагӣ ба баргузории маъракаи сиёсӣ ширкат варзида, дар масъалаҳои барӯйхатгирии интихобкунандагон, паҳн намудани варақаҳои тарғиботӣ ва ҳамаи маълумотҳое, ки аз Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ дастрас мешаванд, саҳм гузошта истодаанд.

Тавҳида ҶӮРАЕВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

ИНТИХОБОТИ ОЗОД – АСОСИ ПЕШРАФТИ ҶОМЕА

Яке аз шаклҳои муҳими демократия интихоботи озод буда, дар ташкили мақомоти ҳокимияти давлатӣ нақши муҳим дорад.

Дар ҷаҳони муосир интихобот дар рушди давлатдории кишварҳои гуногун, аз ҷумла дар Ҷумҳурии Тоҷикистон марҳалаи хеле муҳим ба ҳисоб меравад. Тавассути интихобот қонунӣ будани ҳокимият эътироф мешавад. Аз ин нуқтаи назар, маҳз интихобот ҳастии ниҳоди намояндагии давлатиро хосияти қонунӣ медиҳад ва тамоми қувваҳои сиёсии дигарро водор месозад, ки қонунӣ будани онро эътироф намоянд. Вобаста ба ин, рушди босуботи ҷомеа таъмин гашта, мақомоти давлатӣ имконият пайдо мекунад, ки аз номи кулли мардум баромад намояд.

Дар урфият “майдон аз далер аст”, мегӯянд. Аз ин хотир, интихоби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқи истисноии интихобкунандагон мебошад. Ҳеҷ як ҳизбу созмон ё шахси мансабдор ҳақ надорад, ки ҳуқуқи конститутсионии шаҳрвандонро поймол намояд ва иродаи худро ба интихобкунандагон зӯран ё бо роҳҳои дигар таҳмил намояд.

Дар ташкил ва гузаронидани ин маъракаи сиёсии умумиҷумҳуриявӣ нақши Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ хеле назаррас мебошад. Аз ин рӯ, 19 июли соли 2019 ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон” як қатор тағйиру иловаҳо ворид карда шуд. Аз ҷумла, ба моҳият ва принсипҳои фаъолият, тартиби таъсис ва ҳайат, муҳлати ваколати узви он, қоидаҳои узвият, вазъи ҳуқуқии комиссия, раис, муовин, котиб ва узвияти он, фаъолияти меҳнатӣ ва тартиби бозхонди раис, муовини он, котиб ва аъзои он, ташкили фаъолияти комиссия, тартиби пешниҳоди муроҷиатҳо ба он, уҳдадории вазорату идораҳо ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Тоҷикистон дар ташкил ва баргузории интихобот ва раъйпурсӣ, ҳамкории байналмилалӣ ва тартиби фаъолияти дастгоҳи комиссия муқаррар шудааст.

Дар асоси моддаи 1 қонуни мазкур Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон мақоми давлатӣ буда, ҳангоми амалӣ намудани ваколатҳои худ мустақил мебошад, ба мақомоти ҳокимияти давлатӣ, мақомоти худидоракунии маҳаллӣ ва шахсони мансабдор ҳисоботдиҳанда нест. Принсипи мустақилият ва ҳисоботдиҳанда набудани комиссия ба мақомоти номбурдаи давлатӣ ва шахсони мансабдор омили муҳимест, ки ба амалӣ гаштани принсипҳои дигар, аз қабили шаффофият, беғаразӣ ва ошкорбаёнӣ дар фаъолияти Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ, мусоидат дар тартиби ташкили он низ дигаргуниҳои куллӣ ба миён омадааст. Агар то ин вақт аъзои Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо пешниҳоди ҳизбҳои сиёсӣ ба таври ҷамъиятӣ дар давраи интихобот фаъолият мекарданд, пас айни ҳол он аз ҳисоби шахсони беҳизб бо пешниҳоди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби Маҷлиси намояндагон ба муҳлати 5 сол тасдиқ мегардад. Комиссия ба таври доимӣ фаъолият намуда, аз буҷети ҷумҳуриявӣ маблағгузорӣ мешавад.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми худ ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон махсус қайд карданд, ки ҳама гуна дахолат ба фаъолияти комиссияҳои интихоботӣ манъ аст ва сохторҳои мақомоти марбута дар ин ҷараён бояд танҳо вазифаҳои тибқи қонун ба зиммаашон гузошташударо иҷро кунанд.

Интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси низоми маҷоритарии интихоботӣ амалӣ карда мешавад. Дар асоси моддаи 1 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон” интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз тарафи шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси ҳуқуқи интихоботии умумӣ, баробар ва мустақим бо овоздиҳии пинҳонӣ сурат мегирад.

Дар асоси қарори Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳоло дар ҳудуди ҷумҳурӣ 68 ҳавзаи интихоботӣ барои интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шудааст.

Боварии комил дорем, ки дар интихоботи навбатӣ бо дарки баланди масъулиятшиносӣ, ҳисси ватандӯстӣ дар тақдири ояндаи дурахшони Ватани азизамон бетараф набудани мардуми шарифи Тоҷикистон бори дигар исбот мегардад.

Темурҷон ОРИПОВ,

Анварбек БОБОЕВ,

устодони кафедраи ҳуқуқи конститутсионии

Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва

 сиёсати Тоҷикистон

Читать далее