November 2020

26 November 2020

Ахборком ва пушаймонии бесуд

Хабари қатъи фаъолияти сомонаи “Ахборсом” чанде аз асрори пушидаи дастандаркори онро ошкор намуд. Аввал ин ки ҳадафи аслии чунин сомонаҳои иғвоангез бо паҳну нашри ҳар гуна хабарҳои ихтилофангезие беш набуд, чун ҳамагӣ хостори эҷоди халал ба фазои орому суботи кишвар буданд.

Махсусан, дар соле, ки дар кишвари мо ду интихобот баргузор гардид ва хушбахтона онҳо, ки яке аз ҳадафҳояшон ба пахши чунин мавод таъсиргузорӣ ба андешаву афкори ҷомеа буд, ба мақсади худ нарасиданд. Чун мардуми тоҷик ҳамакнун бо гузашти наздик ба 30 сол таҷрибаҳои нодире аз воқеоти таърих андухтаанд ва мехоҳанд, ки дигар он рӯзҳо барнагарданд ва кишвар орому осуда бошад.

Ҳоло ки “Ахборком” чун ба мақсади худ нарасид, натавонист худро дар назди маблағгузоронаш сапед гуфта ва он ҷониб ҳам дигар барои ин сомонае, ки ҳадафашонро пиёда карда натавонист, маблағе сарф намекунад.  Албатта, сомонае, ки ҳадафҳои гуруҳҳои террористиро тарғиб мекунад, дар кишвари мо бояд манъ шавад, чун барои чунин гуруҳҳое, ки оромишу суботро дар ҷомеа намехоҳанд, дар мамлакати мо ва дар тамоми кишварҳои олам ҷой нест.

Аз назари дигар, ҷомеаи Тоҷикистон ҳам зимнан ҳақиқати фаъолияти ин сомонаро шинохт, зеро аксаран хабарҳои иғвогаронаро пахш мекунад. Имрӯз эҳсос мешавад, ки ӯ аз кардааш пушаймон аст, аммо ин пушаймонӣ акнун суде ҳам надорад.

Равшан Давлатов,
устоди ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Читать далее

Фаъолияти хоинонаи Кабирӣ

Бояд қайд кард, ки Муҳиддин Кабирӣ – раиси «Паймони миллӣ» то имрӯз нисбати давлати мо  ҳисси бадбинӣ дорад.

Ӯ мехоҳад бо гапҳои бардурӯғ байни мардум тафриқаангезӣ намояд. Кабирӣ мақсад ва ниятҳои нопок дорад, ӯ мехоҳад вазъи кишвари мо ноором бошад. Мо, мардуми тоҷик бо хоҳиш ва иродаи худ сиёсати давлат ва ҳукуматро дастгирӣ менамоем. Мо шукри  сулҳ пойдор, ваҳдату ягонагӣ, рӯзгори орому осоишта мекунем.

Аз таърихи навини тоҷикон ҳар як фарди тоҷик хуб огаҳӣ дорад, ки солҳои 90 – ум баъди пош хӯрдани Иттиҳодияи Шӯравӣ Тоҷикистон дар кадом ҳолат қарор дошт. Дар ҳамон давраҳо Муҳиддин Кабирӣ дар куҷо буд? Агар нисбати мардуми тоҷик бетараф намебуд, дар ҳамон лаҳзаҳои душворӣ ёрии худро мерасонид. Аз ин ҷо савол ба миён меояд, ки барои чӣ имрӯз Муҳиддин Кабирӣ нисбати мардуми тоҷик бо суханҳои дурӯғаш ғамхории худро изҳор карда истодааст. Агар ғамхор мебуд, маълумотҳои бардурӯғи фитнаангезро аз давлати хориҷа истода паҳн намекард ва барои пешравии Тоҷикистон саҳмгузор мешуд. Ӯ бо дигар давлатҳои хориҷа якҷоя амал карда ба давлати худ хиёнат карда истодааст.

Барои чӣ давлати хориҷа ба Муҳиддин Кабирӣ паноҳгоҳи сиёсӣ додааст, зеро ӯ хоини кишвар аст ва ба он хоҷагони хориҷиаш хизмат мекунад. Ӯ бояд аз давлати хориҷа ба Тоҷикистон баргардонида шавад ва дар асоси қонуни ҷиноятии амалкунандаи кишвар таҳти ҷавобгарии ҷиноятӣ қарор дода шавад. Бояд пеши роҳи хиёнаткори давлат Муҳиддин Кабирӣ гирифта шавад, зеро ӯ бо гапҳои бардурӯғаш обрӯю нуфузи миллати тоҷикро дар арсаи байналмиллалӣ паст карда истодааст.

Бобоҷонова М.М. – сармуалимаи
кафедраи забони англисии ДДҲБСТ

Читать далее

ТЕРРОРИЗМ БО ИСЛОМ ИРТИБОТЕ НАДОРАД

Дар ин айём аз номи дини мубини Ислом сӯиистифода мешавад, ки ҳам аз назари шариат ва ҳам аз назари ақли солим қобили қабул нест. Гоҳо баъзеҳо фикр мекунанд  , ки ин ҳама аз рӯи Қуръону ҳадис бошад. Бар замми ин, роҳбарони ДОИШ, ТТЭ ҲНИ ва «Ихвон-ул-муслимин» талқин мекунанд, ки ислом ин ҷиҳод аст, ва бо фатвоҳои ғайришаръии худ  дигаронро фиреб намуда, ба гумроҳӣ мебаранд.  Дар асл бошад  Қуръони карим, аҳодиси набавӣ ва мазҳаби Имоми Аъзам маҷмӯи ахлоқи покиза, ботаҳаммулӣ аст.

Ҳар, ки хуни касеро бегуноҳ бирезад, пас мисли он аст, ки тамоми мардуми оламро якҷо кушта бошад, гуфта шудааст дар сураи Моида, ояти 32)

Ва ҳар ки муъминеро ба қасд бикушад, пас ҷазои ӯ дӯзах аст, дар он абадӣ боқӣ мемонад ва Худо бар ӯ хашм гирифтааст ва ӯро лаънат кардааст ва азоби бузург барои ӯ омода сохтааст. (Сураи Нисо, ояти 93.

Аз ин ҳадис ва оятҳои Қуръон бармеояд, ки рехтани хуни ноҳақ дар назди Парвардигор ҳаром аст. Маълум мешавад, ки ҳама шиору даъватҳои ифротиён ва террористон дурӯг буда, бо таълимоти Қуръони карим заррае ҳам мувофиқат намекунанд. Онҳое ки худро ҳомии дини ислом муаррифӣ мекунанд, дар асл душманони дини ислом мебошанд.

Агар мо ба ҳақиқати ҳол назар кунем, бояд мардум донанд, ки  дини ислом  одамонро ба раҳму шафқат, меҳрубонӣ, сабр ва бурдборӣ, бахшиш, садоқат, ростӣ ва дигар хислатҳои ҳамидаи инсонӣ ташвиқ намуда, одамонро аз ихтилофу тафриқа наҳӣ менамояд.

Аз Муъоз (р) ривоят аст, ки Паёмбар (с) фармуданд: Касоне, ки ба хотири Худо бо якдигар дӯстӣ менамояд, рӯзи Қиёмат дар сояи арши Худо осуда мебошанд.

Имрӯз  мардум бояд донанд,ки он корҳое, ки дар Ироқу Сурия, Либияву Яман ва дигар минтақаҳо аз номи Ислом анҷом дода мешаванд, ба Ислом заррае ҳам робита надоранд.

Имрӯз ҳар яки мо бояд  ёру дӯстон, хешу ақрабо, тамоми ҳамватанонро аз макри гурӯҳҳои террористӣ, ҳизбу ҳаракатҳои ба ном исломӣ ва хоинони миллат огоҳ созем.

Бояд иқрор шуд, ки  дигар касе наметавонад мардуми моро бо шиорҳои авомфиребона бо роҳи нодуруст барад ва бйни мардум тафриқа эҷод намояд.Дар охир таманно мекунам, ки  ватани моро аз тамоми офоту балоҳо ва миллатамонро сарҷамъ нигаҳ дорад.

Омин ё раббал-оламин

ҲОҶӢ ҲУСАЙН МӮСОЗОДА

раиси Шӯрои уламои дини вилоят

Читать далее

25 November 2020

Бознашри "Қатли Туғрал"

Китоби "Қатли Туғрал"-и Қутбӣ Киром, ки соли 1993 тавассути нашриёти «Сино» чоп шуда буд, бо ташаббуси Муассисаи фарҳангии ЭКО дар интишороти "Орван" - и шаҳри Теҳрон бо хати форсӣ мунташир шуд.

Чуноне Шоҳмансури Шоҳмирзо масъули бахши Тоҷикистонии Муассисаи фарҳангии ЭКО қайд мекунад, дар пешгуфтори китоби мазкур роҷеъ ба зиндагиномаи Туғрали Аҳрорӣ, ҷойгоҳи ӯ дар адабиёти тоҷик маълумоти мухтасаре омадааст.

Гузаштагони Туғрал самарқандӣ ва аз авлоди Хоҷа Аҳрори Валӣ буданд. Девони Туғрал бори аввал соли 1916 дар чопхонаи Когон мунташир шуда, осори боқимондаи ӯ, асосан, дар қолиби маснавӣ, қасида, мусаммат, рубоӣ ва фард эҷод шудааст. Маснавии "Лайлӣ ва Маҷнун" - и ӯ иборат аз дусаду нуздаҳ байт дар пайравӣ аз "Лайлӣ ва Маҷнун" - и Шамсиддини Шоҳин - аз шоирони муосири ӯ  суруда шудааст.

Туғрал дар пайравӣ аз Бедил "Соқинома" ҳам навиштааст. Манзумаи "Наврӯзнома" низ ба қалами ӯ тааллуқ дорад.

Қутбӣ Киром Шоири халқии Тоҷикистон ва барандаи Ҷоизаи  Рӯдакӣ дар асари мазкур фоҷеаи ба шаҳодат расидани ин шоири тавонову соҳибзавқро тасвир намудааст, ки бори аввал бо хати форсӣ мунташир мегардад.

Гуфтанист, ки соли 1993 «Қатли Туғрал» бо теъдоди чиҳил ҳазор нусха нашр шуда буд.

 Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Бознашри китоби "Чиҳил дарси Камол" дар Теҳрон

Муассисаи фарҳангии ЭКО ба ифтихори ҷашни 700 - солагии зодрӯзи Камоли Хуҷандӣ китоби "Чиҳил дарси Камол" –и Сурайё ҳасансултон - шоир ва рӯзноманигор, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистонро бо хати форсӣ, дар Теҳрон нашр намуд. Китоб фарогири чиҳил мухаммаси Сурайё ҳасансултон бар ашъори Камоли Хуҷандӣ буда,бо муқаддимаи Сарвар Бахтӣ - Раиси Муассисаи фарҳангии ЭКО зиннат ёфтааст. 

Сарвар Бахти қайд кардааст, ки: "ҳамчунонки Камол ба шоирони ҳамзамонаш таваҷҷуҳ дошт ва ба ашъори онон назира ё ҷавобия мегуфт, сухансароёни баъди Камол, аз ҷумла Абдураҳмони Ҷомӣ, Бадриддини ҳилолӣ, Назирии Нишобурӣ, Урфии Шерозӣ, Абдуллоҳи ҳотифӣ, Махфӣ, Фахрии ҳиравӣ, Шамсидини Шоҳин ва даҳҳо нафари дигар бар ашъори ин булбули боғи адабиёти форсӣ тазмину назира гуфтаанд ва ин гувоҳ бар иқболи беандоза аз ғазалҳои шаккарини Камол аст".

  Гуфтанист, ки чанде пеш Муассисаи фарҳангии ЭКО чанде пеш ба муносибати 700 - солагии Камол китоби "Рӯзгор ва осори Камоли Хуҷандӣ", асари доктор Бадриддин Мақсудзодаро низ бо хати форсӣ мунташир намуда буд.

Шаҳноза Ҳомидова,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Рустами Эмомалӣ бо Раиси Шӯрои Федератсияи Маҷлиси Федералии Россия Валентина Матвиенко мулоқот намуданд

Бегоҳии 24 ноябр дар шаҳри Москва мулоқотҳои хоссаи Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ ва Раиси Шӯрои Федератсияи Маҷлиси Федералии Федератсияи Россия муҳтарам Валентина  Матвиенко, инчунин ҳайатҳои расмии Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва Шӯрои Федератсияи Маҷлиси Федералии Федератсияи Россия дар қолаби васеъ доир гардиданд. Дар ин бора АМИТ «Ховар» бо истинод ба Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон хабар медиҳад.

Ёдовар мешавем, ки субҳи имрӯз Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ бо сафари расмӣ ба пойтахти Федератсияи Россия ташриф оварданд. Боздиди мазкур нахустин сафари хориҷии роҳбари мақомоти болоии Парлумони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кишвари хориҷӣ маҳсуб мешавад.

Читать далее

АЗ ЗАҲМАТИ ДЕҲҚОН ҲОСИЛ ГАРДАД ФАРОВОН

Имрӯз айёми ғунучини ҳосил ва ба даст овардани маҳсули дастони муъҷизаофари марди деҳқон аст. Мавсими корҳои саҳроӣ кишоварзони ноҳияи Мастчоҳро серкору серташвиш кардааст. Зеро бо истифода аз фурсати муносиб ва обу ҳавои мусоид ҷидду ҷаҳди онҳо баҳри ба даст овардани ҳосили дилхоҳ ва фаровон дар доираи омодагиҳо ба ҷашни таърихии соҳибистиқлолист.

Кишоварзони ноҳия баҳри дар амал татбиқ намудани сиёсати аграрии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар ин замина барои таъмини амнияти озуқаворӣ ҳиссагузорӣ доранд ва тадбирҳои муайянеро ба сомон расонидаанд. Бо ин мақсад давоми нӯҳ моҳи соли 2020 - ум 21 ҳазору 735 гектар замини кишоварзии ноҳия аз шудгори босифат бароварда шуд.

Бояд қайд намуд, ки ҷиҳати таъмини аҳолӣ бо ғизои хушсифат кишти 1610 гектар зироати ғалладона, 12400 гектар пахта, 4081 га зироати равғандор, 244 гектар сабзавоту картошка, 2300 гектар полезӣ ва 1100 гектар зироати хӯроки чорво пешбинӣ гардида, дар майдони 76,5 гектар картошкаи барвақтӣ, 147 гектар сабзавот, 2129 гектар полезӣ, 12008 гектар пахта ва 1786 гектар зироати хӯроки чорво кишт шуд.

Дар маҷмӯъ, барои ҳосили соли 2020 дар майдони 23082 гектар замин кишту парвариши зироатҳои кишоварзӣ ба роҳ монда шуд. Растанипарварӣ яке аз соҳаҳои зарурии хоҷагии қишлоқ аст, ки кишоварзони ноҳия барои ба даст овардани ҳосили хушсифат кӯшиш намуданд. Аз ин ҷост, ки дар ноҳия ғалла ба 100091,7, картошка 3250, сабзавот 11514,5, полезӣ 65805, меваҷот 953 ва хӯроки чорво дар ҳаҷми 31907 тонна воҳиди хӯрока истеҳсол гардид, ки вусъати афзоиш аз 127 то 169 фисадро ташкил медиҳад. - 130 гектар замини шолӣ дорем. Аз тарафи мутахассисон абрабатсия гузаронида шуда, ҳосилнокии интизориро аз як гектар ба 75 сентнер муқаррар карда буданд. Хушбахтона, то имрӯз ҷамъоварии шолиро дар 90 гектар замин ба охир расонда, 970 тонна ҳосил ба баст овардем.

Дар 40 гектари боқимонда бошад, айни замон ҳосилғундорӣ идома дорад. Метавон дар ин ҷода Хоҷагии деҳқонии «Муллоиброҳим» ва «Ҷумъа Одина»-ро ном бурд, ки дар қатори пешсафон ҷойгиранд. Пахтакорони хоҷагиҳои деҳқонии «Амакҷон», «Наврӯз», «Бешариқ», «Ғуфронҷон», «Сорбон», «Гули шодӣ», «Тӯрахон», «Бобоҷон» ва «Олимиён» бошанд, имрӯз бо истифода аз фурсати муносиб ва обу ҳавои мусоид чиниши «тиллои сафед»-ро идома дода истодаанд, то ягон пағаи маҳсули дасти деҳқон дар замин намонад.

Ин аст, ки то имрӯз 28 ҳазору 202 тонна пахта ҷамъоварӣ шуд, ки аз ҳар гектар замин ба 23 сентнерӣ рост меояд. Айни замон кишоварзони ноҳия ба кишти тирамоҳӣ машғуланд. То ин дам дар майдони 503 гектар гандуми тирамоҳӣ кишт шуда, кор дар ин самт тезутунд ҷараён дорад, - иброз дошт сардори Раёсати кишоварзии ноҳия Нарзулло Боймирзоев.

Алҳол айёми фарорасии фасли сармост, аммо кишоварзони ноҳия аз сардӣ ҳаросе надоранд. Дар 151 гармхонаи мавҷудбуда, ки нисбат ба соли гузашта 32 адад зиёданд, маҳсулоти сабзавотӣ кишт шудааст ва аҳолӣ аз он шукргузор ҳастанд, ки тамоми фасли зимистон аз неъматҳои табиат бархурдор хоҳанд буд. Ин аст, ки то ин давра истеҳсоли маҳсулоти сабзавотӣ аз гармхонаҳо ба 343 тонна баробар гардида, хоҷагиҳои деҳқонии «Алимаҳмад» ва «Сарҷамъ» пешсафанд. Сардори Хоҷагии деҳқонии «Сарҷамъ» Фазлиддин Ҳасанов бар он ақида аст, ки алҳол нашъунамои помидор дар гармхонаҳо хуб буда, аз оғози моҳи январ рӯи дастархони мардум ин намуди сабзавот гузошта хоҳад шуд.

ИҶРОИ ҚОНУН - ДАР АМАЛ

Тӯйхонаи «Бӯстон» яке аз иншоотест, ки ба истиқболи 30 – солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон мавриди истифода қарор гирифтааст. Ин бинои хуштарҳу замонавӣ мардуми ноҳияро ончунон шоду масрур гардонидааст, ки қалам дар тасвираш оҷиз аст. Зеро ба шарофати соҳибистиқлолӣ, бунёди биноҳои замонавӣ, ободиву тозакорӣ мардум илҳом гирифта, бо дасту дили гарм ба оянда назар медӯзанд.

Татбиқи иҷрои қонунҳои доимамал бошад, пешаи ҳамарӯзаи мастчоҳиён аст. Яке аз самтҳои муҳими фаъолияти мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Мастчоҳ назорати рафти татбиқи ҳамаҷонибаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» аст.

Комиссияи доимамали ноҳиявӣ вобаста ба таъмини иҷрои талаботи қисми якуми моддаи панҷуми Қонуни мазкур бо таъсиси 7 комиссияи маҳаллӣ ва 61 комиссияи ҷамъиятӣ дар ҷамоатҳои шаҳраку деҳот оид ба талаботи қонунгузорӣ дар самти танзими анъана ва ҷашну маросим фаъолият мебаранд. Комиссияҳои мазкур ҳамарӯза бо мақсади таблиғу ташвиқ ва фаҳмондадиҳии моҳияти Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» мунтазам мулоқоту вохӯриро бо аҳолии ноҳия доир менамоянд. Аз маълумот бармеояд, ки давоми нӯҳ моҳи соли 2020 дар миқёси ноҳия 594 маърака баргузор гардидааст, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 34 адад кам аст. Шуъбаи сабти асноди ҳолати шаҳрвандии ноҳия 594 нафар навхонадорро аз қайди давлатӣ гузаронида, барояшон шаҳодатномаи ақди никоҳ додааст. Бо мақсади баланд бардоштани сатҳу сифати хизматрасонӣ ба аҳолӣ ва иҷрои талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ» дар тамоми ҷамоату шаҳракҳои ҳудуди ноҳия ёрии амалӣ ва дастурдиҳӣ гузаронида шуданд.

Дар рафти расонидани ёрии амлӣ ба мутасаддиёни ҷамоатҳо дар доираи вақти муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон баррасӣ намудани муроҷиати шаҳрвандон, риояи анъанаҳои номгузорӣ, дар муҳлати то 3 моҳ аз қайд намондани кӯдаки навзод, бо шаҳодатномаи таваллуд таъмин намудани онҳо, ба роҳ мондани ҳамкории зич бо кормандони соҳаи тиб дар ин самт, роҳ надодан ба никоҳи хешутаборӣ, ҳатмӣ будани муоинаи тиббии никоҳшавандагон, аҳамияти ҷиддӣ додан дар вақти пур кардани сабт ва дарҷи шаҳодатномаҳо, набаромадан аз доираи салоҳиятҳои худ ва даст назадан ба ҳолатҳои коррупсионӣ ва амсоли инҳо дастур дода шуд. Ин аст, ки давоми нӯҳ моҳ вобаста ба ҷашну маросим дар ноҳия ҳамагӣ панҷ ҳолати қонуншиканӣ ба қайд гирифта шуд, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта ду ҳолат кам аст.

ДАРС ДАР МАКТАБИ НАВ

Бахшида ба 30 – солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар доираи корҳои ободонию созандагӣ сохта, ба истифода супурдани муассисаи таълимии № 42 дар маҳаллаи Ганҷободи шаҳраки Суғдиён дар нақшаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия буд. Имрӯз муассисаи мазкур барои 1200 нафар хонанда дар ду баст фаъолият дорад. Муассиса ҳамчунин дорои 24 синфхонаи барҳавои таълимӣ, кабинетҳои фанҳои физика, математика, биология, табиатшиносӣ, кимиё ва озмоишгоҳҳои дорои шароити муосир, синфхонаи компютерӣ, китобхона ва дигар ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад.

- Бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар маҳаллаи Ганҷобод кушода шудани боз дари як маскани маърифату тарбия мо, маорифчиёнро басо хушнуд гардонид. Боиси тазаккур аст, ки Пешвои миллат дар ду соати таълимӣ - дарси забони русӣ ва технологияи информатсионӣ иштирок намуда, аз дониши толибилмону омӯзгорони муассиса баҳраманд гардиданд. Меҳмонон ҳамчунин, аз варзишгоҳи муассиса дидан намуда, ба маҳорати варзишгарон баҳои баланд доданд, - иброз дошт мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Мастчоҳ Нуриддин Боқиев.

Бале, рушди соҳаи маориф зери таваҷҷуҳи доимии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия қарор дорад. Дар ноҳия 47 муассисаи таълимӣ, аз ҷумла 42 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, 3 муассисаи таҳсилоти асосии умумӣ, 1 литсей ва 1 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии ғайридавлатӣ амал дошта, 26 553 нафар хонандаро бо таълиму тарбия фарогир аст. Санаи 14 - уми сентябри соли 2020 чаҳор иншооти муҳташами соҳаи маориф – муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 42 дар маҳаллаи навбунёди Ганҷобод, бинои маъмурии шуъбаи маориф, кӯдакистонҳои хусусии “Ваҳдат” ва “Насли ориё” бо иштироки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавриди истифода қарор дода шуданд.

Маорифчиёни ноҳия аз он изҳори шодмонӣ доранд, ки ба наздикӣ бинои иловагии назди муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 37, бинои филиали муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 19 дар деҳаи Оби шифои Ҷамоати деҳоти Навбаҳор, бинои нави таълимӣ барои 275 нафар дар назди муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии № 26 мавриди баҳрабардорӣ қарор хоҳанд гирифт ва толибилмон дар синфхонаҳои муҷаҳҳазонидашуда бо техникаи ҳозиразамон сабақ хоҳанд омӯхт. Татбиқи амалии “Барномаи давлатии такмил ва омӯзиши забони русӣ ва англисӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015-2020”, иҷрои Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои дақиқ, табиатшиносӣ ва риёзӣ эълон кардани солҳои 2020 - 2040” самти муҳими фаъолияти аҳли маориф буда, бо ин мақсад 120 нафар омӯзгори фанни забони англисӣ ва 150 нафар омӯзгори фанни забони русӣ ба шогирдон сабақ меомӯзанд. То кунун 180 нафар омӯзгори фанҳои забони русию англисӣ аз курсҳои такмили ихтисоси ноҳиявию вилоятӣ гузашта, савияи дониши худро баланд бардоштанд.

 Боиси тазаккур аст, ки чор нафар хонандаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии ноҳия аз фанҳои забон ва адабиёти тоҷик, забони англисӣ, биология дар даври ҷумҳуриявии олимпиадаи фаннӣ фаъолона иштирок карда, 1 нафар ба гирифтани ҷойи аввал, 1 нафар сазовори мақоми дувум ва 2 нафар соҳиби ҷойи сеюм гардиданд. Аз натиҷаи олимпиадаи фосилавии IMAS бошад, панҷ нафар хонанда барои иштирок ба даври ниҳоӣ аз фанни математика роҳхат гирифтанд.

 - Мо, маорифчиён дастуру супоришҳои Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро ҷиҳати баланд бардоштани сифати таҳсилот ва донишу маърифати фарзандон, азхудкунии донишҳои замонавӣ, технологияҳои муосир, омӯзиши амиқи фанҳои дақиқ, табиӣ ва риёзӣ, ҷорӣ намудани усулҳои фаъоли таълимро ба ҷон мепазирем ва барои иҷрои он тамоми кӯшишу ғайрати худро ба кор мебарем, то арзандаи боварии Президенти кишвар бошем, - гуфт Нуриддин Боқиев.

ЗАҲМАТИ ПУРМАШАҚҚАТИ ДУХТУРОН

Меҳнати суботкоронаву ҷонфидоии нафарони хилъати сафедпӯш – онҳоеро, ки имрӯз дар арсаи зиндагӣ ҷон ба каф гирифта, ба қасами худ содиқ мондаанд, бояд хоса зикр кард. Зеро баъди расман эълон шудани фарогирии бемории сироятии коронавирус дар тамоми ҷаҳон духтурону ҳамшираҳои шафқати беморхонаи ноҳиявӣ, марказҳои саломативу хонаи саломатӣ барои тахшису муолиҷаи гирифторони ин беморӣ заҳмати пурмашаққат кашиданд.

Духтурону кормандони соҳаи нигоҳдории тандурустии ноҳияро суханони таскинбахши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон: «Мо ҳама якҷо мушкилоти имрӯзаро низ бо сабру тамкин, иродаи мустаҳкам ва сарҷамъу аҳлона сипарӣ мекунем. Зиндагӣ мубориза аст ва дар ин мубориза касе дастболо мешавад, ки ақлу заковати худро ба кор мебарад, саъю талоши бештар ба харҷ медиҳад ва сабру тамкинро риоя менамояд», болу пар мебахшад. Дар ин раванд ба ҳифзи саломатии аҳолӣ пайваста таваҷҷуҳ зоҳир шуда, баҳри амалӣ намудани барномаҳои “Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010-2020”, “Консепсияи ислоҳоти соҳаи тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон”, “Ҳадафҳои рушди ҳазорсола дар бахши тандурустӣ” корҳои назаррасе ба анҷом расиданд. Боиси қайд аст, ки дар ноҳия 50 муассисаи тиббӣ, аз ҷумла беморхонаи марказии ноҳиявӣ дорои 275 кат, 4 беморхонаи минтақавӣ бо 310 кат, Маркази саломатии ноҳиявӣ, 11 маркази саломатии деҳот, 17 бунгоҳи саломатӣ, маркази ташаккули ҳаёти солим, 4 маркази махсусгардонидашуда дар заминаи Маркази саломатии ноҳиявӣ, Маркази назорати давлатӣ-санитарию эпидемиологӣ ва 7 муассисаи хусусӣ амал карда, дар муассисаҳои тиббӣ 55 табиб ва 345 корманди миёнаи тиббӣ фаъолият мебаранд.

Бо вуҷуди кӯшишу заҳмат ва меҳнати шабонарӯзии кормандони соҳаи нигаҳдории тандурустӣ онҳо ба табибони эҳё ва наҷот, рентгенолог, рӯҳшинос, саратоншинос ва сироятшинос эҳтиёҷ доранд. Соҳибкорони маҳаллии ноҳия заҳмату талошҳои духтуронро барои шифоёбии беморон ба назар гирифта, азм карданд, ки барои ободонии диёр ҳиссагузор бошанд.

Имрӯз сокинони Ҷамоатҳои деҳоти Оббурдон, Мастчоҳ, Палдорак ва Навбаҳор, ҳамчунин, табибону ҳамшираҳои шафқат ва дигар кормандони беморхонаҳои минтақавии ин ҷамоатҳо аз иқдоми пешгирифтаи соҳибкорони маҳаллӣ ҷиҳати таъмиру азнавсозии беморхонаҳои минтақавӣ изҳори шодмонӣ доранд. Бо дастгирии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия ва ташкилоти байналхалқии “Ҳилоли Аҳмар” дастгоҳҳои нафаскашӣ ва кондитсионер, ҳамчунин, дигар таҷҳизоти муосири тиббӣ дар беморхонаю марказҳои саломатӣ насб гардида, ба аҳолӣ хизмат расонда истодааст.

ҚАСРИ ФАРҲАНГ- ТУҲФАИ ҶАШНӢ

Мардуми ноҳия шод аз он ҳастанд, ки ҳанӯз соли 2016 баъди иштирок дар маросими пардабардорӣ аз муҷассамаи шоҳ Исмоили Сомонӣ симои ноҳия ранги дигар гирифта, дар ин замина, барои бунёди қасри бошукӯҳи фарҳанг заминагузор гардид.

Имрӯз Қасри фарҳанг барои 1000 ҷойи нишаст, ки сохтмони бинои он бо маблағгузории Дирексияи сохтмони иншооти ҳукуматии назди Дастгоҳи иҷроияи Президенти мамлакат 8-уми ноябри соли 2017 оғоз гардида буд, пурра ба анҷом расида, санаи 14 - уми сентябри соли 2020 бо иштироки бевоситаи Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт.

Муассисаҳои фарҳангии ноҳия фаъолияти хешро дар нӯҳ моҳи соли 2020 ба таъмини иҷрои талаботи сиёсати фарҳангии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, амру қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати фарҳанг, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия баҳри сазовор истиқбол гирифтани 27 - солагии таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Рӯзи Модар ва Наврӯзи байналмилалӣ, 75 - солагии Рӯзи Ғалаба, Рӯзи байналмилалии оила, Рӯзи ҷавонон, 23 - солагии Рӯзи Ваҳдати миллӣ, 29 - солагии Рӯзи Истиқлолияти давлатӣ, Рӯзи Рӯдакӣ, Рӯзи Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ дар ташкилу баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ, тарбияи маънавии шаҳрвандон, хизматрасонии маданӣ ба аҳолӣ, ташкили фароғати онҳо ҳиссаи намоён гузоштанд.

Дар ин давра ҳамзамон бо иштироки Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Боғи фарҳангию фароғатии “Тоҷикистон”, варзишгоҳи муосир барои 10 ҳазор ҷойи нишаст, Қасри варзишии “Паҳлавонони суғдӣ”, бинои маркази адлия, муҷассамаи рамзии “Пахтаи шукуфон” ва ғайраҳо ба истифода дода шуданд, ки боиси хурсандии фарҳангиёни ноҳия гардид. Имрӯз тибқи иҷрои “Барномаи давлатии рушди муассисаҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016-2020” сохтмони маркази ҷавонон дар деҳоти Палдораки ноҳия вусъат ёфта истодааст.

Айни замон дар тавозуни бахши фарҳанги ноҳия 2 Қасри фарҳанг ва Филармонияи халқӣ, хонаи фарҳанги шаҳрак, 4 хонаи фарҳанги деҳот, 2 клуб, 3 коллективи халқӣ, 1 мактаби бачагонаи санъат, китобхонаи марказӣ, китобхонаи бачагона, 17 филиал - китобхонаҳои деҳот ва боғи фарҳангу истироҳат амал мекунанд, ки дар ин муассисаҳо 153 нафар кору фаъолияти муназзам доранд.

 САЙЁҲӢ ВА ДАРЁФТИ ИСТЕЪДОДҲО САЙЁҲӢ ВА ДАРЁФТИ ИСТЕЪДОДҲО

 Эълон шудани солҳои 2019-2021 “Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” барои дарёфти истеъдодҳои нав мусоидат кард. Ҳарчанд ноҳия нисбатан навтаъсис буда, мавзеъҳои таърихӣ, кишваршиносӣ ва истироҳатии кам дошта бошад ҳам, вале соҳибкорони ноҳия дар бунёди инфрасохтори сайёҳӣ саҳми арзанда доранд. Соҳибкор Ниёз Султонов осоишгоҳ – маркази ташхисию табобатии “Сино” ва соҳибкор Ситорамо Акрамова осоишгоҳ – маркази ташхисию табобатии “Моҳрӯз” таъсис додаанд, ки дар ин муассисаҳо дар баробари сокинони ноҳия, сайёҳони дохилӣ ва хориҷӣ саломатии худро барқарор намуда истодаанд.

Дар ин раванд, агар соҳибкорон Сафия Ҳасанова тарабхонаи замонавӣ барои 50 ҷойи нишаст, Ботур Ҳокимов қаҳвахона барои 40 ҷойи нишаст, Наврӯз Аҳмадов ошхонаи таомҳои миллӣ барои 100 ҷойи нишаст, ки ҷавобгӯйи талаботи муосир мебошанд, бунёд намуда, ба истифода дода бошанд, дар шаҳраки Бӯстон сохтмони Осорхонаи таърихӣ - кишваршиносӣ аз тарафи соҳибкор Мирзо Шукурзода ва меҳмонхона барои 50 ҷой аз тарафи соҳибкор С.Сафаров оғоз гардидааст. Барои хизматрасонӣ ба сайёҳон дар гузаргоҳи сарҳадии Фотеҳобод, марказҳои хизматрасонии бонкӣ, алоқаи мобилии ТSLL, иншооти муосири сарироҳии беҳдоштию санитарӣ бо оби гарму хунук, як ҳуҷраи ҳаммом, нақлиёти мусофиркашонии таксӣ амал мекунад.

Дар шоҳроҳи байналмилалии Душанбе – Бӯстон - Чаноқ насби аломатҳо ва нишонаҳои сарироҳӣ бо забонҳои тоҷикӣ ва хориҷӣ ба роҳ монда шудаанд. Эълон гардидани солҳои 2019 - 2021 ҳамчун “Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” истеъдодҳои нав, соҳибкорони эҷодкорро пайдо намуд.

Дар давраи ҳисоботӣ 4 фестивал - озмунҳои ноҳиявии “Ҳунар беҳтар аз зар бувад” , “Атласу адрас”, “Дастархонороӣ”, “Чакомаи гесӯ” гузаронида шуда, ҳунармандони ноҳия дар фестивалҳои вилоятию ҷумҳуриявӣ фаъолона ширкат намуданд. - Ҳамаи ин шукуфоӣ, пешравию ободӣ, созандагию бунёдкорӣ аз пуштибониву дастгириҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва таваҷҷӯҳи он кас дар қатори дигар шаҳру навоҳии мамлакат ба ноҳияи Мастчоҳ аст. Зеро маҳз бо қудуми мубораки Сарвари давлат ҳар гӯшаву канори ноҳия обод ва мардумаш доимо шод ҳастанд.

Сокинони ноҳия ифтихорманданд, ки Пешвое чун Эмомалӣ Раҳмон доранд ва зери дастуру супориш, сиёсати хирадмандона ва дурандешонаи он кас тамоми кӯшишу ғайрат ва саъю талоши худро барои пешравию шукуфоии Ватан равона хоҳанд кард, - иброз дошт раиси ноҳия Тоҳир Азиззода.

Шоира КАРИМЗОДА,
“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

ЗИМИСТОН ДАР МЕКӮБАД

Бале, фасли поиз ба поён мерасаду зимистон дар мекӯбад. Бино ба маълумоти ҳавошиносон имсол зимистони сард моро интизор аст. Ба ин фасли сармо муассисаҳои маорифаи ноҳияи Ашт то кадом андоза омодаанд? Мудири маорифи ноҳия Муяссар Ҳайдарзода иттилоъ дод, ки шуъбаи маорифи мақомоти иҷрояи ҳокимияти давлатии ноҳияи Ашт баҳри иҷрои Қарори Ҳукумати Ҷумҳури Тоҷикистон, Раиси вилояти Суғд ва раиси ноҳия “Дар бораи сари вақт омода намудани соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти ноҳия барои фаъолияти мунтазам ва самарабахш дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2020- давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2020- 2021” як қатор корҳоро ба сомон расонидааст.

Мувофиқи ин қарор дар шуъбаи маорифи ноҳия қарор ба тасвиб расида, маорифи ноҳия қарор ба тасвиб расида, тибқи он ситод ташкил гардид. тибқи он ситод ташкил гардид. Аъзои ситод оид ба иҷроиши қарори мазкур назоратро пурзӯр намудаанд.

Айни ҳол дар ноҳияи Ашт 92 муассисаҳои таълимӣ, аз он ҷумла шасту шаш МТМУ, ду МТУА, як литсей, чор гимназия, як мактаби хусусии ”Нури Раҳмон” чордаҳ муассисаи давлатии таълимии томактабӣ, як муассисаи таълимии томактабии хусусӣ, ду интернати наздимактабӣ, ду МКТБ ва як Маркази таҳсилоти иловагӣ амал менамоянд. Дар бобати бо кадом усул гарм намудани синфхонаҳо Муяссар Ҳайдарзода изҳор намуд, ки 1472 адад печи аловӣ ва 5 нуқтаи ягонаи гармидиҳӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии №№13,15, 24, 36 ва МТИ барои гузаронидани мавсими тирамоҳу зимистони солҳои 2020-2021 омода гардиданд.

Бояд зикр намуд, ки эҳтиёҷоти муассисаҳои таълимии ноҳия ба нагишт, ҳезум ва сӯзишвории моеъгӣ тартиб дода шуда, дар умум 548 тонна ангиш, 882, 1 м3 ҳезум ва 335 литр сӯзишвории моегиро ташкил медиҳад. Ба санаи 30 – юми июни соли 2020 дар анборҳои муассисаҳои таълимӣ, бо назардошти захираи боқимонда аз мавсими тирамоҳу зимистони солҳои 2019- 2020 , ба миқдори 4,5 тонна ангишт, 185,6 м3 ҳезум боқӣ монда буд.

Санаи 28-уми сентябри соли 2020 барои харидории ангишт ба муассисаҳои таълимӣ ва томактабии ноҳия бо мувофиқаи Раёсати молияи ноҳия ба маблағи 463 ҳазор ( чорсаду шасту се) сомонӣ ба суратҳисоби корхонаи ангишти шаҳри Исфара гузаронида шуда, то имрӯз 564 тонна ангишт-103 фоиз, 908 м3 ҳезум 103 фоиз, 335 литр сӯзишвории моеъгӣ-100 фоиз захира гардидааст. Дар бораи шишабандии намудани тирезаҳои дабистон изҳор карданд, ки дар ноҳия имсол дар ноҳия 332 м2 шишабандӣ карда шудааст. Бояд зикр намуд, ки имрӯз дар дабистонҳои мактабҳои ноҳия барои зимистонгузаронӣ тамоми шароитҳо муҳаёст. Масалан мактаби №1-уми Ҷамоати деҳоти Ашт дар дар мавсими имсола мувофиқи нақша 8 тонна ангишт ва 10 тонна ҳезум бояд захира менамуд.

Дабистони мазкур пурра ба маводи сӯхт таъмин буда, имрӯз барои таҳсили хонандагон дар синфхонаи гарму барҳаво тамоми шароитҳо муҳаё гардидааст. Бояд иттилоъ дод, ки имсол дар тамоми мактабҳои ноҳияи Ашт, маҳсулот ба таври кофӣ захира шуда, ба зимистонгузаронӣ пурра омода ҳастанд.

Гулҷаҳон МАҲКАМОВА,
“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

ОЁ МО САРЧАШМАҲОИ СОЛИМИАМОНРО МЕДОНЕМ?

Чаро организми инсон бояд аз ҳар ҷиҳат тозагиро нигоҳ дорад? То чӣ андоза тозагии муҳити рӯзгор аз ҷиҳати экологӣ зарур аст? Оё мо меъёрҳои санитарӣ ва гигиениро риоя мекунем?

 Баҳри беҳдошти саломатӣ ба мо лозим аст, ки ба ин саволҳо посухҳои оқилона ёфта тавонем. Шахсоне ҳастанд, ки танашон комилан солим аст, онҳо аз ғулғулаву ташвишҳои шаҳрҳои калон дур зиндагӣ мекунанд, ҳар гуна нӯшокиҳои сунъии рангоранг, спиртӣ, қаҳва, шириниҳои гуногунро истеъмол намекунанд, тамоку намекашанд, балки танҳо ғизоҳои табииро истеъмол карда, ба рӯҳафтодагиву афсурдахотирӣ роҳ намедиҳанд. Аз ин лиҳоз, ҷисмашон бемориҳои хавфнокро қабул намекунад. Организми онҳо ба ҳар гуна беморӣ муқобил истода метавонад. Онҳо касонеанд, ки тарзи ҳаёти солимро пеш гирифтаанд.

Сокинони шаҳр, ки дар ҳуҷраҳои бисёрошёна зиндагӣ ба сар мебаранд, неъматҳо ва зебоии табиати зиндаро танҳо аз оинаи нилгун мебинанд ва аз муаммоҳои серпаҳлӯи муҳити зист аз бисёр ҷиҳат дар каноранд. Дар ин раванд як қатор муаммоҳо мавҷуданд, аз ҷумла, онҳо наметавонанд, аз ҳавои тоза, ки бо бӯи хуши гулҳо ва боғҳо, сабзазорҳои муаттар аст, ҳаловат баранд. Балки танҳо тирезаҳои хонаҳои бисёрошёнаро мекушоянду дар берун ҳавои тозаро эҳсос мекунанд, мебинанд, ки баҳор шукуфон аст ва ҳама бо чеҳраҳои хандон сайру гашт доранд. Муаммои дуюми сокинони шаҳрҳо оби нӯшиданӣ аст. Оби мо бӯи хлор дорад, ранги вай ҳам камтар зардчатоб аст, ки ин аз ҳисоби қубурҳои зангзадаи хати магистралӣ ва обанборҳо мебошад.

Нисбат ба таркиб ва меъёри хлор низ кафолат эътимодбахш нест. Магар обҳои рангае, ки барои истеъмол ба фурӯш мондаанд ва мактаббачагон байни танаффусҳо истеъмол мекунанд, инҳо афшураҳои меваи табиианд? Албатта, не! Ин низ аз омилест, ки ба саломатии инсон, бахусус тифлон зарар дорад. Муаммои дигар ҳавоест, ки мо нафас мекашем. Чунки маводҳои озуқаро мо ба ҳар ҳол метавонем, оқилона интихоб намоем, барои тозакунии оби нӯшокӣ мо метавонем обсофкунакҳо (филтр) истифода барем. Ғуборолудагии ҳаво ба чашми мо ноаён аст, аз ҳавои олуда бисёртар навзодон ва пиронсолон озор мебинанд, чунки имконияти пешгирии бемориҳои роҳи нафас ва шуши худро надоранд.

Дар бораи ғуборолудагии ҳаво, муҳити истеҳсолӣ ва кӯчаҳои сернақлиёти шаҳрамон, роҳҳои пешгирии он мо вақти андешаронӣ надорем. Аммо барои ақаллан паст кардани таъсири ин омилҳо бояд тадбир андешем. Масалан, шумораи автомобилҳо сол ба сол меафзояд, дар чоркӯчаҳо мошинҳои бешумор зам мешаванд, ин маънои онро дорад, ки садҳо автомобилҳои аввали асри ХХI аз муҳаррикҳои фарсуда газҳои токсикиро хориҷ мекунанд, ки барои саломатии инсон зарарнок аст. Чунин моддаҳои гази зараррасон дар тӯли шабонарӯз ба ҳавои кӯчаву хиёбонҳо чӣ қадарҳо хориҷ мегарданд? Тибқи иттилои Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ партовҳои автомобил ва сӯзиши партовҳои иҷтимоӣ (оксиди карбон, диоксин, чанги кӯмур ва сӯхтани партовҳои шаҳр), аз қабили омилҳои хатарнок ба саломатии инсон ҳисобида шудааст. Аммо илм исбот кардааст, ки барои саломатии инсон ғизои тоза, ҳавои тоза ва оби тоза зарур аст. Сокинони деҳот ба ҳар ҳол метавонанд, аз ин неъматҳо бархурдор бошанд. дастовардҳои тамаддуни ҷаҳонӣ дар ҳаёти имрӯзаи шаҳрҳо беҳамтост, аммо он паҳлӯҳои мусбӣ ва манфии худро дорад. Чӣ тавре ки мебинем ба саломатии мо бисёр омилҳои муҳити зист таъсири манфӣ мерасонанд. Ҳаётамонро аз ин таъсироти манфӣ эмин дорем. Масалан, мо ақаллан ба риояи тоза нигоҳ доштани манбаъҳои оби нӯшокии шаҳрамон, истеъмоли ғизоҳои аз ҷиҳати экологӣ тоза, кам кардани партовҳои автомобилӣ ва партовҳои шаҳрӣ, тозагии муҳити зистамон ҳиссагузор бошем, роҳҳои нигаҳдории саломатиамонро андеша намоем.

Имрӯз ҷаҳонишавӣ афзоиши босуръати «синтетикӣ»-шавии ҷамъияти муосирро ба миён овардааст. Масалан, витаминҳо гормонҳо, қолинҳо, рангҳо, хӯроквориҳо, консервантҳо, либосҳо, яхдонҳои пластикӣ, ҷои хоби синтетикӣ, зарфҳои синтетикӣ, ғуборолудии ҳавои бозорҳо ва мағозаҳо муаммои муҳити зистро ба миён овардааст. Агар гузаштагони мо навъҳои меваю сабзавотро бо усули интихоби сифат дар тӯли 8-10 сол дар шароитҳои табиӣ офарида бошанд, ҳоло навъҳои растаниҳои ғизоӣ ва техникӣ дар лабораторияҳо дар тӯли як сол офарида шуда, аллакай дар тӯли 2-3 сол дар истеҳсолот ҷорӣ мегардад. Ҳоло дар бозори ҷаҳонӣ ҳиссаи растаниҳои ирсияташон тағйирдодашуда 60 фоиз киштҳои ҷаворимакка, лӯбиёгӣ ва биринҷ ва зиёда аз 30-40 фоиз киштҳои пахтаро ташкил медиҳанд.

Таркиби озуқавории ирсияташон тағйирёфта манбаи омехтаҳои истеҳсоли тамоман нави кимиёвиро ташкил мекунанд. Ин омехтаҳо, масалан, туршиҳои махсуси равғанҳо, сафедаҳои фоиданоки дар таркибашон аминокислотаҳои ивазнашаванда, сафедаҳои зараровар ба монанди ингибиторҳои (вайронкунандаи) ферментҳои системаи узвҳои ҳозима, ваксинаҳои хӯрданибоб, антителаҳо, интерферонҳо, сафедаҳои «доругӣ», пайвастагиҳои пептидива бисёр дигар маводҳои кимиёвиро бо роҳи биотехнологӣ дар таркиби растаниҳои озуқаворӣ ва техникӣ пешакӣ ба нақша гирифта мешаванд. Пешвои муаззами миллат, барҳақ асоснок таъкид мекунанд, ки мардуми кишварро бо маҳсулоти истеҳсоли худӣ таъмин намоем.

Дар ҳақиқат, қаймоқи болаззати маҳаллӣ ё тухми парҳезии мурғҳои маҳаллӣ ҳаловати дигар доранд. Аммо бисёр сокинон аз лаззати маҳсулоти хонагӣ ва ё ватанӣ ошно нестанд. Аз мағозаҳои калони замонавӣ (супермаркетҳо) афшураҳои себ, шафтолу, анор, афлесун, ки аз меваҳои ирсияташон тағйирёфта истеҳсол карда шудааст ва барои муддати истифодабариашонро дароз намудан бо консервантҳои кимиёвии номаълум ба истеъмолкунандагон пешниҳод карда мешавад, истифода мебаранд. Дар баъзе ҳолатҳо яхдонҳо ва витринаҳо аз зери назорати стандарти соҳавӣ дур ҳастанд. Мисоли дигар, хокаҳои қаҳва, шоколад, маҳсулотҳои ширӣ, куи аз изолятҳои зироати соя бо консервантҳои кимиёвӣ истеҳсол мешаванд, аз растаниҳои ирсияташон тағйирдодашуда мебошанд. Истеҳсолкунанда манбаи трансгенӣ доштани маҳсулотро дар қуттиҳо қайд намекунад.

Бояд худи истеъмолкунанда донад ва ғизоро оқилона интихоб намояд. Дурудароз дар яхдон нигоҳ доштани ғизоҳоро, ки дар таркибашон консервантҳои кимиёвӣ, рангҳои сунъӣ, хушбӯйкунандаҳои кимиёвӣ, сафедаҳои пуркунандаи ғизо, витаминҳои синтетикӣ доранд, яке аз омилҳои зараровар ба ҷисми инсон ба ҳисоб меравад. Аз ҳамин сабаб ба мо лозим аст, ки нисбати ғизоҳоямон бефарқ, обҳои нӯшокии ранга, нӯшокиҳои спиртӣ, ҳавои ғуборолудаи атмосферӣ набошем ва маҳсулоти хосаи ватании аз ҷиҳати экологӣ тозаи худро истеҳсол намоем. Ҳар яки мо аз оби тоза, ҳавои тоза, ғизои солим истифода бароем ва аз хатари бемориҳои ғайричашмдошт эмин бошем. Ҳар як соҳибкор ва истеҳсолкунанда бояд бо назардошти нигаҳдории саломатии миллатамон маҳсулот ворид ва истеҳсол намояд. Ҳамкории Ассотсиатсияи соҳибкорони ватанӣ ва мутахассисони ташхисгари микробиологӣ, саратоншиносон ва табибони варзида метавонанд баҳри оқилона истифода намудани дастовардҳои замони муосир кӯмак кунанд.

Латиф РАҶАБОВ, номзади илмҳои биологӣ,
ходими калони илм, табибэпидемиологии
Беморхонаи марказии ноҳия,

М.ҚОСИМОВА, табиби дараҷаи олӣ,
сарвари шуъбаи Кӯмаки аввалияи тиббию санитарӣ,

Абдуалӣ ТӮРАБОЕВ, муовини сарвари
ШКАТС-и ноҳияи Бобоҷон Ғафуров

Читать далее

24 November 2020

Фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

ФАРМОНИ
ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

Дар бораи аз вазифаи муовини якуми раиси
суди шаҳри Конибодоми вилояти Суғд
озод намудани Абдуҷабборӣ А.А.

Мутобиқи моддаи 69 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон фармон медиҳам:
Абдуҷабборӣ Абдуфаёз Абдуҷаббор бо сабаби расидан ба синни ниҳоии дар вазифаи судя будан аз вазифаи муовини якуми раиси суди шаҳри Конибодоми вилояти Суғд озод карда шавад.

Читать далее