January 2021

22 January 2021

Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бинои хобгоҳи рақами 8-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро мавриди истифода қарор доданд

22 январ Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ бинои хобгоҳи рақами 8-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро мавриди истифода қарор дода, бо шароити дар он фароҳамгардида шинос шуданд.

Иншоот дар доираи сохтмони навбати 2-юми бинои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бунёд гардида, аз таҳхона, 12 ошёна ва 207 ҳуҷраи хоб барои донишҷӯён иборат буда, дар маҷмӯъ барои бештар аз ҳазор нафар донишҷӯ пешбинӣ гардидааст.

Читать далее

Ифтитоҳи Осорхонаи Пешвои миллат дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бо иштироки Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар бинои таълимии факултетҳои иқтисодӣ ва молиявии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Осорхонаи Пешвои миллатро, ки ба овони донишҷӯӣ ва саҳми Сарвари давлат дар рушди минбаъдаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида шудааст, мавриди истифода қарор доданд.

Осорхонаи мазкур бахшида ба 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бунёд гардидааст. Мақсад аз он тарбияи наслҳои имрӯз дар рӯҳияи худшиносӣ, арҷгузорӣ ба рукнҳои давлатдории миллӣ ва ошноӣ бо хизматҳои шоёни Пешвои муаззами миллат дар роҳи эъмори ҷомеаи муосири Тоҷикистон, саҳми шахсии Роҳбари давлат дар инкишофи соҳаҳои гуногуни илму маориф, алалхусус дар пешрафти чашмраси бонуфузтарин муассисаи олии таълимии кишвар – Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад.

Читать далее

Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон бинои нави таълимии факултети иқтисодӣ ва молиявии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро мавриди истифода қарор доданд

22 январи соли 2021 Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар мавзеи “Шаҳраки донишҷӯён” бо бардоштани парда аз рӯйи лавҳаи рамзӣ бинои нави таълимии факултети иқтисодӣ ва молиявии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро мавриди истифода қарор доданд.

Таъкид кардан ба маврид аст, ки Донишгоҳи миллии Тоҷикистон яке аз муассисаҳои бонуфузи олии таълимии мамлакат ба шумор меравад.

Читать далее

Шиносоии Раиси вилоят бо ҷараёни васлу насби таҷҳизот дар корхонаи коркарди ғаллаи ҶДММ “Хубҷамъ”

21 январ Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров бо ҷараёни васлу насби таҷҳизот дар корхонаи коркарди ғалла, ки аз ҷониби ҶДММ “Хубҷамъ” бунёд шуда истодааст, шинос гардид.

Тибқи иттилои масъулин корхонаи коркарди ғалла имкон дорад, ки  як шабонарӯз то 500 тонна гандумро коркард намояд. Айни замон ҷараёни насби таҷҳизот дар арафаи анҷомёбӣ қарор дошта, корхона ба таври озмоишӣ фаъолияти худро ба роҳ мондааст.

Читать далее

Боздиди Раиси вилоят аз намоиши асарҳои ҳунарманду наққош ва рассоми номӣ Зиёвиддин Мирзоев

21 январ дар Арт-галереяи “Сомониён”-и маркази вилоят намоиши асарҳои ҳунарманду наққош ва рассоми номӣ Зиёвиддин Мирзоев доир шуд.

Дар намоиш асарҳои рассом бо номҳои “Тирамоҳи кӯча”, “Нақши аввалин”, “Гавазн”, “Нурафшон”, “Садбарг”, “Фарҳанг”, ”Шӯхоб”, “Рӯди куҳӣ”, “Роҳи Аглук”, “Ҷӯи мӯлиён”, “Гулдаста”, “Санги лағжон”, “Маликаи Саразм”, “Меҳргон”, “Зарафшон”, “Баландкуҳ”, “Ангур”, “Кӯли диёр”, “Пулча”, дар маҷмуъ 59 номгӯй пешниҳоди тамошобинон гардонида шуд.

Читать далее

РИСОЛАТИ ҲИФЗИ БЕҲДОШТӢ: КАСБИЯТ ВА МАСЪУЛИЯТ

Мусоҳиби ман – директори Маркази назорати давлатии санитарию эпидемилогии шаҳри Хуҷанд, ки аз таърихи августи соли дуҳазору бист ба ин вазифа таъин шудааст, духтури эпидемиолог Усмонова Таҳмина Ҳасановна. Номбурда факултаи санитарию профилактикии филиали Хуҷандии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷкистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро соли 2005 –ум бо дипломи сурх хатм кардааст.

То ин муддат ӯ дар Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологии вилояти Суғд ҳамчун духтури эпидемиологи сироятҳои бениҳоят хавфнок, чанд муддат дар ҳамин муассисаи фаъолияташ хеле муҳим ҳамчун духтури санитарии озмоишгоҳи санитарӣ, мудири ташхисгоҳи санитарию гигиенӣ, мудири шуъбаи коммуналӣ, мудири шуъбаи санитарӣ, муовини директор оид ба корҳои эпидемиологии ҳамин марказ, давоми шаш сол – аз соли 2014 то 2020 дар вазифаи мудири шуъбаи эпидемиологии ҳамин ниҳод кору фаъолият намудааст.

Оиладор, соҳиби ду фарзанд.

- Таҳмина Ҳасановна, Шумо ҳамчун духтури ихтисосманди беҳдоштӣ беҳдорӣ ва вогиршинос, таъсир ва паҳншавии умуман бемориҳои сироятиро чигуна тафсир медиҳед. Ва дар ин робита донистан мехостам, ки вазъи эпидемиологии шаҳри Хуҷанд дар кадом сатҳ қарор дорад?

- Умуман бемориҳои сироятӣ, ки бештарини онҳо асоси вирусӣ доранд, барои солимии шахс ва ҷомеа ташвишовар буда, онро танҳо дастаҷамъона дар меҳвари риояи қоидаҳои бехатарӣ, беҳдоштӣ ва санитарӣ пешгирӣ кардан ниҳоят муҳим ва зарурист. Ва чунон ки мегӯянд, саломатии ҳар кас дар дасти худи ӯст. Вале муҳимияти ҳифз он аст, ки бояд мардум, ҳар шахс худ ва атрофиёнашро эҳтиёт ва муҳофизат намояд. Махсусан, дар шароити имрӯза эҳтиёт намудани бемориҳои вирусӣ: ба мисли касалиҳои шадиди рӯдаю меъда, зардпарвинҳо, барангезандагони зардпарвин, бемории сил, газидани ҳайвонот, хориш, бемории трихофатия. Вазъи эпидемиологии сироятёбии аҳолии шаҳр ба бемориҳои илтиҳоби шадиди шуш ва коронавируси навъи – COVID- 19 ба эътидол омада истода бошад ҳам, ҳолати пандемии давлатҳои дунё ташвишовар боқӣ мондааст.

Аз ин рӯ, фаъолияти муассисаҳои тандурустӣ дар сатҳи кӯмаки аввалияи тиббию санитарӣ ва бистарикунонии беморон мувофиқ ба талаботи Ситоди ҷумҳуриявӣ ва Вазорати тандурустӣ дар ҳолати пандемикӣ ба роҳ монда шуда, аз саршавии ин беморӣ то инҷониб тамоми тадбирҳои ҳадафманди раванди тандурустӣ ва табобат амалӣ шудаанд. Имрӯз низ корҳои беҳдоштӣ муназзам идома доранд.

- Воқеан аз расонаҳои хабарӣ ва аз ҳолати беморхонаҳои ба ифодаи мутахассисон «минтақаи сурх» қарордошта медонем, ки онҳо ба кори муқаррарии ҳаррӯзаи худ идома бахшидаанд.

- Дуруст зикр намудед, имрӯз Беморхонаи клиникавии вилоятии ба номи С.Қутфиддинов, Беморхонаи сироятии шаҳри Хуҷанд ва шуъбаву утоқҳои махсуси беморхонаҳои марказии шаҳриву ноҳиявии қаламравии вилоят ба фаъолияти низоми муқаррарии кори худ идома дода истодаанд. Ин хушбахтиву хушҳолии мардуми вилоят ва ҳам духтурон ва дар умум тамоми кормандони ҳифзи сиҳатии оммаи вилоят ба ҳисоб меравад.

Дар ин самт ҳарчанд такрор шавад ҳам, боз таъкид кардан зарур аст, ки идомаи корҳои безараргардонӣ ва муҳофизативу беҳдоштӣ ниҳоятан муҳим мебошад. Ниҳоди мо, яъне Маркази назорати давлатии санитарию эпидемологии шаҳри Хуҷанд дар ҳамаи манбаъҳо корҳои безараркунӣ ва истифода аз маҳлули гипохлариди натрийи якфоизаро то ба имрӯз ба роҳ мондааст. Маводҳои безараргардонӣ харида ва захира шудааст.

Барои безараргардонӣ ҷиҳозҳои зарурӣ – корҷома, айнак, респиратор, ниқоб, дастпӯшакҳои резинӣ ва мӯзаҳо харида, ба корҳои мақсаднок истифода гардида истодаанд. Масалан, барои безараргардонии муҳити шаҳри Хуҷанд, ки вориди одамон дар қиёс бо дигар шаҳру ноҳияҳои зиёд мебошад, кӯчаву хиёбонҳо, ҳудуди биноҳои баландошёна, боғҳо, маҳаллаҳо, бозорҳо ва дигар мавзеъҳои сераҳолӣ бо дастгирии мақомоти иҷрояи ҳокимияти давлатии шаҳр аз тарафи идораи «Хуҷандобуканал», дар давоми пандемия 25 тонна гипохлариди натрий ҷудо гардида, масраф шудааст.

Ҳангоми гузаронидани муоинаҳои эпидемиологии манбаъҳои сироят маълум гардид, ки дар бисту ҳашт фоизи бақайдгириҳои беморҳо касалии худро ба маъракаҳои азодорӣ ва тӯй вобаста намудаанд. Дар марҳалаи ҳозира ягона роҳи пешгирии гузариши сирояти COVID- 19 ин риояи қоидаҳои беҳдоштӣ, яъне фосилаи иҷтимоӣ, истифода бурдан аз ниқобҳои тиббӣ - муҳофизатӣ, маҳлулҳои антисептикӣ, иштирок накардан дар ҷойҳои серодам буда, ин тадбиру кор исботи худро ёфтаанд. Биноан, мо бояд дар самти коҳиш додани хатари паҳншавии коронавирус – COVID- 19 пурмасъулият бошем, ки ин тақозои вазъи имрӯза мебошад.

Айни замон Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологии шаҳр тадбирҳоро бобати эмин доштан аз хатари паҳншавии ин бемории вирусӣ андешида, назорати қатъӣ мебарад: таҳсил дар мактабҳо бо риояи қоидаҳои санитарӣ, вазъи хатсайрҳои нақлиётӣмусофиркашонӣ, вобаста намудани мутахассисон ба марказҳои саломатӣ, оид ба гузаронидани чорабиниҳои пешгирикунанда дар байни донишҷӯён, манъи оши ҳарифона дар чойхонаҳо, риояи беҳдоштӣ дар тӯйхонаву тарабхонаҳо, ба роҳ мондани хабарномаҳои фаврӣ аз муассисаҳои табобатӣ - профилактикӣ, новобаста аз шакли моликият, ҳангоми дарёфти бемориҳои роҳи нафас, корҳои тарғиботиву ташвиқотӣ дар самти пешгирии хатари паҳншавии сироятёбии COVID- 19, манъи фаъолияти марказҳои дилхушӣ то ба эътидол омадани вазъи эпидемиологӣ аз ҷумлаи чораҷӯиҳои мушаххасанд ва барои ҳама муҳим мебошад. Табибон, кормандони тиб, мутахассисони соҳаи беҳдоштӣ дар умум посбонон – ҳабибони сиҳатмандии мардуманд. Онҳо, ба гуфтаи ҳакиме «кори гиреҳкушо нашавад дар замон банд» ҳастанду мебошанд.

- Ба андешаи Шумо, кор ва фаъолияти мутахассисону дар умум Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологии шаҳр чӣ мазмуну муҳтавое дорад?

- Мутахассиси ин соҳаи муҳиму доманадори тандурустӣ ва беҳдоштӣ, ки ҳастам, вобаста ба талаботи замон чунин посух медиҳам: -Маркази назорати давлатии санитарию эпидемиологии шаҳр дар асоси Кодекси тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон – таъмини амнияти санитариву эпидемологӣ, қонунҳои кишвар дар бораи санҷиши фаъолияти субъектҳои хоҷагидор, дар бораи низоми иҷозатдиҳӣ, дар бораи бехатарии маҳсулоти хӯрокворӣ ва дигар санаду меъёрҳои хуқуқӣ вобаста ба соҳа, фаъолият мебарад. Бояд бигӯям, ки дар назорати марказ 2190 муассиса ва корхона, аз он ҷумла муассисаҳои маориф, тандурустӣ, фарҳанг, хизматрасонии маишӣ, савдо, хӯроки умумӣ, саноати хӯрока, хоҷагии коммуналӣ, нақлиёт ва ғайраҳо тааллуқ дорад.

Дар давоми сол аз тарафи шуъбаҳои марказ фаъолияти иншоот ва муассисаҳо аз санҷиш гузаронида, баҳри бартараф намудани камбудиҳои ҷойдошта чораҳои мушаххас андешида шуданд. Доираи фаъолияти корбариву назорат басо фароханд, он аз кормандони мо масъулият ва рисолати касбиро талаб менамояд. Меҳвари кору фаъолияти мо пойдории сиҳатии омма, пешгирии паҳншавии бемориҳои вирусӣ, сироятӣ, устувор нигоҳ доштани қоидаҳои беҳдоштӣ мебошад. Мутахассисон – духтурони марказ ва шуъбаҳои марбутаи он, аз ҷумла шуъбаҳои гигиенаи хӯрока, гигиенаи коммуналӣ, гигиенаи кӯдакон ва наврасон, гигиенаи меҳнат, ҳамчунин дигар самтҳои кору фаъолияти ин ниҳоди тандурустӣ - иҷтимоӣ ҳамеша дар иҷрои вазифа, самти кори сохторӣ масъулият ва эҳсосу суботи касбии хешро баланд бардошта, дар масири муносибат, муошират ва муомила бо мардум эҳтирому ҳамдигарфаҳмиро авло медонанд, манфиати ҷомеа ва давлатро ҳифз менамоянд.

Ҳамчун мутахассис худи ман низ дар иҷрои вазифа чунин равандро риоя менамоям ва инро аз кормандон талаб мекунам. Дар ҷомеаи касбиву меҳнатии марказ суханони пурмазмуни мутафаккире «Рӯзгори маънии нағзаш бифаҳмем, ки чист» дар қалбҳо, корҳову амалҳо ва тадбирҳо гул мекунанд. Мутахассисони шуъбаҳои марказ дар иҷрои вазифаи худ садоқатмандӣ нишон медиҳанд. Аз ҷумла шуъбаи гигиенаи хӯрока санҷишҳоро шаффоф гузаронида, барои ислоҳи камбудиҳо пешниҳодҳои мушаххас медиҳад. Ғизои хубу солиму безарар асоси сиҳатмандӣ аст ва бояд ба талаботи санитарӣ ҷавобгӯ бошад. Дар назорати шуъбаи гигиенаи коммуналӣ 582 иншоот қарор дорад Миқдори беҳдошти иншоот дар соли 2020 ҳашт адад буда, шумораи кормандони аз кор барканор кардашуда 94 нафарро ташкил дод.

Ҳамин тавр, дар назорати шуъбаи гигиенаи меҳнат 195 иншоот қарор дорад, ки фаъолияти онҳо аз ҷиҳати талаботи санитарӣ таҳти назорати гигиенӣ қарор мегирад. Мо ҳамеша дар маркази диққат ва раванди фаъолият вазъи эпидемиологии шаҳрро мавриди назар қарор медиҳем. Дар ин самт баҳри иҷрои Қарори Раиси вилоят «Дар бораи табдирҳои беҳтар намудани вазъи эпидемологию эпизоотии бемории ҳорӣ дар вилояти Суғд» нақшаи чорабиниҳо тартиб дода, фаъолиятро ба роҳ мемонем, чорабиниҳои пешгирикунанда пурзӯр мешавад.

- Мегӯянд, ки таърихи зинда ва ҳаёти ҳаррӯзаи инсонӣ давом дорад…

- Бале, дуруст ифода кардед. Яъне, ки ҳарчанд дар соли 2020 ҳодисаҳои ба бемориҳои сирояткунандаи ҷудогона гирифтор шудани аҳолӣ ба қайд гирифта шудааст, табибони муассисаҳои тиббиву табобатӣ, ҳамчунин мутахассисони мо низ дар миқёси вилоят барои пешгириву паҳн нагардидани бемориҳои ниҳоят хавфнок, ба монанди вабо, тоун, ҳорӣ, домана ҳушёриву зиракии касбии худро устувор нигоҳ медоранд. Ва хушбахтона, чунин ҳодисаҳои беморӣ дар қаламрави маркази вилоят ба қайд гирифта нашудааст. Мо рисолати касбиву инсонии худро, албатта, гиромӣ медорем, зеро бе ирода, бе эътиқод умуман ҳаёт гузаронидан номумкин аст.

Маънии кору зиндагӣ, иҷрои вазифа, хизмати мардумро софдилона ба ҷо овардан нишони одамият аст. Агар ҳаётро ба мизон-тарозу ташбеҳ диҳем, табибон дар як паллаи он бошанд, саломатии мардум дар паллаи дигари он қарор дошта, муназзам нигоҳ доштани сиҳатии ҷомеа, сокинони кишвари соҳибистиқлоламон шарафу суботи касбии хилъати сафедпӯшон – табибон, ҷумла кормандони тиб мебошад!

- Ташаккур барои суҳбати самимӣ!

Маъмурахон САМАДОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

ОИЛАИ СОЛИМ - АСОСИ ҶОМЕАИ СОЛИМ

Бунёди оила аз бастани ақди никоҳ оғоз мегардад ва тақдири минбаъдаи он ба дасти ду нафар зан ва марде, ки бо ҳам аҳд баста, оила бунёд намудаанд вогузор мешавад. Пешбурди ҳаёти оилавӣ бошад, вобаста аст ба ақлу заковат ва маърифате, ки ин ду ҷавони оиладор шуда дар бисот доранд. Бунёди маънавии шахс асосан аз оила ибтидо мегирад. Фарзандон дар оила аз муносибатҳои падару модари худ барои худ дарси сабақ мегиранд. Агар дар оила байни зану шавҳар самимият, меҳру муҳаббат, эҳтирому эътиқод, муомилаи хушу рафторҳои оқилона вуҷуд дошта бошад, фарзандон аз хурдӣ дар зеҳни худ чунин хислатҳоро ҷой дода ба воя мерасанд.

Сардори шуъбаи Раёсати асноди ҳолати шаҳрвандӣ дар вилояти Суғд Лолахон Файззода иброз дошт, ки дар ҳаёти шахсии ҳар як инсон воқеа ва амалҳое, ба вуқӯъ мепайвандад, ки ба давлат ва ҷамъият аҳамияти махсус дошта, барои онҳо бақайдгирии давлатӣ ҳатмӣ муқаррар шудааст, ки муҳимтарин онҳо асноди ҳолати шаҳрвандӣ мебошад. Бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ дар асоси қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ» ба танзим дароварда мешавад.

Тибқи моддаи 3-юми қонуни мазкур «асноди ҳолати шаҳрвандӣ амали шаҳрванд ё ҳодисаест, ки боиси ба вуҷуд омадан ва қатъ гардидани ҳуқуқу ӯҳдадориҳо гардида, ҳолати ҳуқуқии шаҳрвандонро муайян менамояд. Ба монанди таваллуд, вафот, ақди никоҳ, бекор кардани ақди никоҳ, фарзандхонӣ, муқаррар кардани падарӣ, иваз кардани насаб, ном ва номи падарист, яъне ин ҳафт намуди амалиёт тибқи қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ ба қайди давлатӣ гирифта мешавад. Бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ бо мақсади ҳифзи ҳуқуқҳои молу мулкӣ ва шахсии ғайримулкии шаҳрвандон ва манфиати давлат ва ҷамъият, аз ҷумла бо мақсади ҷамъ намудани маълумоти омории пурра дуруст ва саривақтӣ оид ба ҳолати шаҳрвандӣ муқаррар мешавад.

Бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ аз тарафи мақомоти сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ бо воситаи тартиб додани сабти дахлдори асноди ҳолати шаҳрвандие, ки дар асоси он шаҳодатнома дар бораи бақайдгирии асноди ҳолати шаҳрвандӣ дода мешавад, сурат мегирад. Бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ ҳамчун асоси муҳими муқаррар намудани ҳуқуқ ва имтиёзҳои шаҳрвандон имконият медиҳад, ки дар ҳолати ба миён омадани баҳсҳои мухталиф, ҳифзи қонунии манфиатҳои шаҳрвандон таъмин мешавад. Бақайдгирии давлатии ақди никоҳ дар хонаҳои ақди никоҳ гузаронида мешавад.

Дар асоси аризаи шаҳрвандон, дар бораи сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ шаҳодатномаи бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ дода мешавад. Дар ҳолати гум шудан ё корношоям шудани шаҳодатнома тариқи такрории ба қайдгирӣ дар асоси аризаи воридгардида аз рӯи китоби сабт дода мешавад. Дар соли 2020-ум дар вилоят 111529 адад сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ ба қайд гирифта шудааст, ки аз онҳо 63 724 адад сабти таваллуд, 13 932 адад сабти вафот, 18 469 адад сабти ақди никоҳ, 3 577 адад сабти бекор кардани ақди никоҳ, 280 фарзандхонӣ, 4 339 адад сабти иваз намудани насаб, ном ва номи падарӣ, 3 831 сабти таваллуди кӯдаки аз 1 сола боло ва 239 адад сабти вафоти аз муҳлаташ гузашта мебошад.

Қайд кардан ба маврид аст, сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ нисбат ба соли 2019-ум 5471 адад кам ба қайд гирифта шуда, сабти таваллуд ба 1033 адад расидааст. Ақди никоҳ бошад 3 135 адад ва бекор кардани ақди никоҳ 697 адад кам ба қайд гирифта шудааст. Шуъбаи Раёсати асноди ҳолати шаҳрвандӣ дар вилоят минбаъд ҳам фаъолияти худро тибқи талаботи қонун ва қарорҳои амалкунанда ба роҳ монда, оид ба амалӣ гардонидани нишондодҳои Сарвари давлат, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят, баҳри устувору мустаҳкамсозии оила ва ҳифзи ҳуқуқҳои молумулкӣ ва шахсии ғайримолумулкии онҳо ба манфиати давлат ва ҷамъият баҳри иҷроиши нақшаи кории худ чораҳои мушаххас меандешад, - зикр дошт зимни суҳбат Лолахон Файззода

Бояд бадбиниро аз худ дур созем зеро, ҳиссиёти бадбинӣ монеаи асосии инсон дар талоши ӯ барои хушбахтӣ аст. Вақте, ки ин ҳиссиёт шахсро фаро мегирад, он оромӣ ва ҳаёти осоиштаамонро пурра барҳам мезанад. Ба ғайр аз ин, кас дар ин ҳолат метавонад рафтори ғайриинсоние содир намуда, вазъиятро бештар муташанниҷ месозад. Баъди паҳн гаштани сироятии Ковид-19 дар ҷаҳон тамоми мардумро тарсу ваҳм фаро гирифт, яъне аз ҳаёти наздикону пайвандон дар ташвиш монданд. Вале аз як ҷиҳат ин беморӣ барои тарбияи одамон саҳми беандоза гузошт. Ҳурмату эҳтиром ва дӯстдориву қадр намудани ҳамдигар зиёд шуд.

Таҳлилҳо нишон дод, ки дар соли 2020-ум нисбат ба соли 2019-ум 697 адад ҷудошавии оила кам гардидааст, ки ин тақозои гуфтаҳои болоист.

Шаҳноза ҲОМИДОВА,

"Ҳақиқати Суғд"

Читать далее

МАСТЧОҲ: ВАЗЪИ ЗИМИСТОНГУЗАРОНӢ ЧӢ ГУНА АСТ?

Зимистони навбатӣ нисбат ба зимистони солҳои гузашта барвақт омад. Ҳамчунин ин фасли сол ба диёри офтобии мо, ки солҳои пеш чунин хунукӣ надошт, хеле сард омад. Ба мавсими зимистонгузаронӣ дар муассисаҳои таълимӣ баҳри таълими доимии муҳассилин тайёрии ҳамаҷониба мебинанд.

Омодагиҳои муассисаҳои маорифи ноҳияи Мастчоҳ ба зимистонгузаронӣ дар кадом вазъ қарор доранд. Онҳо то кадом андоза ба ин мавсим омода гардиданд? Ба ин суол муовини мудири шуъбаи маорифи ноҳия Қудратбек Сафаров ҷавобҳои мушаххас дод. Мавсуф зикр намуд, ки барои мунтазам ва самаранок гузаронидани давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2020-2021 корҳои зиёде ба сомон расонида шудаанд.

Дар ноҳия 42 мактаби миёнаи умумӣ, 1 литсей, 3 муассисаи таҳсилоти миёнаи асосӣ 11 кӯдакистон фаъолият дорад. Барои бо гармӣ таъмин намудани ин муассисаҳои таълимӣ дар ноҳия 18 дегхонаи хурду калон амал менамояд. Дар муассисаҳои таълимии ноҳия 671 адад печи бухорӣ, 214 адад гармкунакҳои барқӣ мавҷуд буда, соҳаи маорифи ноҳия 582 187 килограм ангишт захира шудааст, ки он аз иҷрои пурраи нақшаи солона дарак медиҳад. Ҳамзамон, мавсуф изҳор кард, ки ҳамаи маводҳои сӯхт дар анборҳои муассисаҳои таълимӣ захира шудааст. Захираи ҳезум бошад зиёда аз 230 м3-ро дарбар мегирад, ки он низ 100 фоизи иҷрои нақшаро бозгӯ мекунад. Бояд изҳор дошт, ки дабистону кӯдакистонҳои ноҳия 97 метри куб оинабандӣ карда шуда, якқабата салафанпеч шудаанд.

Тамоми муассисаҳои маорифи ноҳия бо сӯзишворӣ ба миқдори 150 литр таъмин гардидаанд. Бояд зикр намуд, ки дар муассисаҳои таълимии №№36, 7 -уми Ҷамоати деҳоти Оббурдон, МТМУ №41, МТМУ №39, Ҷамоати деҳоти Мастчоҳ Ҷамоати деҳоти Навбаҳор мактаби №13, дегхонаи махсус дошта, ба таври марказонидашуда гарм карда мешаванд. МТМУ №22-и Ҷамоати деҳоти Мастчоҳ ва МТМУ №12 низ дегхонаҳои хурди худро доранд, ки бо ин усул гарм карда мешаванд. Маводҳои сӯхт дар анборҳои муассисаҳои таълимӣ хуб нигоҳдорӣ мешаванд. Инчунин, дар ҳамаи муассисаҳои таълимӣ шахсони масъул ба техникаи бехатарии зидди сӯхтор шинос карда шуда, аловмонӣ дар сатҳи зарурӣ ба роҳ монда шудааст.

Шуъбаи маориф дар якҷоягӣ бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия назоратро барои дар сатҳи зарурӣ гузаронидани мавсими зимистонгузаронии имсола хуб ба роҳ монда, кӯшиш менамоянд, ки давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2020-2021 хуб ҷамъбаст гардад.

Гулҷаҳон МАҲКАМОВА,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

21 January 2021

ҒИЗО БАРОИ ПАРАНДАГОН ВА ҲАЙВОНҲОИ ВАҲШӢ

Баробари фаро расидани фасли сармо ва барфпӯш гардидани кӯҳҳо ҳайвонҳои ваҳшӣ ва парандаҳои нодир барои  дарёфти ғизо танқисӣ мекашанд. Гуруснагии онҳо метавонад боиси ба ҳалокат расидан ва ё ба ҳавлии истиқоматии одамон ворид шуданашон мегардад. Барои бо чунин муаммо рӯ ба рӯ нашудан масъулини хоҷагии ҷангали вилоят ҳамасола чораҳои мушаххас меандешанд.

Муассисаи давлатии хоҷагии ҷангали вилоят баҳри ҳифзи парандагони нодиру ҳайвонҳои ваҳшӣ чӣ чораҷӯӣ карда истодаанд? Барои ба ин суол посух гирифтан мо ба шаҳраки Адрасмони шаҳри Гулистон равон шудем.

То ба шаҳраки Адрасмон расидан наздик 1,5 соат роҳро тай кардем, зеро роҳҳои ноободи таъмирталаб имкон надод, ки нақлиёти сабукрав бо суръати дилхоҳ пеш равад. Пас аз роҳҳои каҷу килебро паси сар кардан ба шаҳрак ворид шудем. Хурсандиовар он буд, ки роҳҳои шаҳрак асфалтпӯшу аз барфҳои борида тоза карда шуда буданд. Акнун моро дар пеш кӯҳҳои барфпӯши минтақаи сеюми Қаромазор ва масъулини хоҷагии ҷангал интизор буданд.

Маводи ғизоӣ барои даррандагону парандагон омода буд. Дар халтаҳои калон миқдори зиёди хӯрокворӣ, аз ҷумла зиёда аз 800 кило ғизои худрӯйи ҷангал ва 40 банд хошок ҷой карда, онро дар нақлиёти боркашон гузоштанд.

Бино ба гуфти масъулини хоҷагии ҷангал дар вилоят беш аз 570 ҳазор гектар ҷангал мавҷуд буда, беш аз сад ҳазор парандаву ҳайвони ваҳшӣ ба қайд гирифта шудааст.

 - Ҳифзи парандаҳо ва ҳайвонҳои ваҳшӣ яке аз вазифаҳои асосии мутахассисони соҳаи ҷангал мебошад. Захираҳои мазкур барои нигоҳ доштани парандаву ҳайвоноти ваҳшӣ ва аз гуруснагиву сардӣ нобуд нагардаидани онҳо пешбинӣ шудааст. Баробари сард шудани ҳаво аз ҷониби ҷангалбонон дар минтақаҳои кӯҳӣ корҳои биотехникӣ гузаронида мешавад ва бо ин мақсад дар баландкӯҳҳо ғизои гуногун мегузорем, то парандаву ҳайвонҳо аз он баҳра бигиранд, - гуфт сарҷангалпарвар, муовини директори Муассисаи давлатии хоҷагии ҷангали вилояти Суғд Тоҷиддин Насриддинов.

Гардишгоҳи сеюми минтақаи Қаромазор дар баландии зиёда аз 2700 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар он ҷо бештар кабк, кабӯтар, харгӯш, хирс, хуки ёбоӣ ва дигар намуди ҳайвонҳои ваҳшӣ ба назар мерасанд. Маҳсулоти ғизоӣ ба монанди резаи гандум, хошок, зардолуву ноки хушккардашуда, хуч ва амсоли ин ба болои барф пошида шуд. Сабаби ба болои барф пошидани ғизоро ҷангалбон Нарзиқул Умаров чунин шарҳ дод:

- Азбаски дар кӯҳҳо барф боридааст, аз зери он дарёфти ғизо барои ҳайвонҳо мушкил аст. Ба болои барфи сафед ғизоро мепошем ва танҳо ба ин васила ҳайвонот метавонанд хӯрокро аз баландӣ бинанд.

Тавре масъулин иттилоъ доданд, моҳе ду маротиба дар фасли сармо барои пешгирӣ аз нобудшавӣ корҳои биотехникӣ гузаронида мешавад.

- Имрӯз дар ҳама муассисаҳои давлатии хоҷагии ҷангали шаҳру ноҳияҳои вилоят гузаронидани корҳои биотехникӣ барои аз нобудшавӣ нигоҳ доштани ҳайвоноте, ки дар ҷангалзор сукунат доранд, ба роҳ монда шудааст. Ҷангалбон Нарзиқул Умаров парандаҳоро аз шикори ғайриқонунӣ пешгирӣ мекунад, зеро ба гуфти ӯ шикори парандаҳову ҳайвонот дар ин мавзеъ манъ гардидааст.

- Дар вилоят ҳайвонҳое, ки ба “Китоби сурх” дохил шудаанд, дар мавзеъҳои кӯҳӣ умр ба сар мебаранд. Аз ҷумла хирси малла, фазани сирдарёгӣ ва зарафшонӣ, хуки ёбоӣ, гурги ваҳшӣ ва оҳу мавҷуд аст. Соли равон ба ноҳияи Шаҳристон ҳайвони нодир - нуфлони аврупоӣ оварда шуд, ки барои нигоҳубини он шахсони масъул вобаста шудаанд ва имконияти зиёд кардани он ба назар гирифта шудааст, - изҳор кард ӯ.

Боиси қайд аст, ки дар қаторкӯҳҳо ба парандаву ҳайвонҳо барои нӯшидани об кӯлҳо мавҷуд аст, ки онҳо мунтазам аз ҷониби масъулин тоза карда мешавад. Даромади асосии сокинони шаҳрак аз боғдориву заминдорӣ ва нигоҳубини чорво мебошад. Аҳолӣ низ иқдоми пешгирифтаи хоҷагии ҷангалро дастгирӣ мекунанд, зеро дар ҳолати гурусна мондани ҳайвонҳои ваҳшӣ чорвои онҳо нобуд ва ҳаёти сокинон зери хатар мемонад. - Хушбахтона, дар соли сипаришуда, ҳолати ба сокинон ва чорвои онҳо ҳамла кардани ҳайвонҳои ваҳшӣ ба қайд гирифта нашудааст, - мегӯянд масъулин.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

"Ҳақиқати Суғд"

Читать далее

ЗАМИНИ НАЗДИҲАВЛИГӢ ВА ИСТИФОДАИ САМАРАНОКИ ОН

Дар ҳама фасли сол дар баъзе манотиқи вилоят сокинон заминҳои наздиҳавлигии худро самаранок истифода бурда, махсусан дар фасли зимистон ба сардиҳо нигоҳ накарда, дар зери плёнкаҳо ва гармхонаҳои хурд ҳама намуди сабзавотро кишт менамоянд. Онҳо ҳар ваҷаб заминро хуб ва самаранок истифода намуда, ба ин васила зиндагии худ ва бозорҳои вилоятро бо сабзавоти тару тозаи ватанӣ таъмин менамоянд.

Имрӯз сокинони меҳнатқарини Ҷамоати деҳоти Унҷии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров кӯшиш доранд, ки аз ҳар ваҷаб замини дар ихтиёрдоштаашон ду – се ва зиёда аз он ҳосили дилхоҳ ба даст оваранд. Онҳо мекӯшанд, ки ба ин роҳ даромади оилавии худро таъмин намуда, баҳри пешрафти рӯзгори худ ҳиссаи арзанда гузоранд.

Сокинони ин ҷамоат суханони Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон: «Мо бояд маданияти заминдориро ба таври қатъӣ баланд бардорем, яъне муносибати худро нисбат ба замин, об ва дигар захираҳои табиии кишварамон куллан тағйир диҳем, ба холӣ мондани заминҳои корам роҳ надиҳем, аз ҳар як ваҷаб замин, аз ҷумла, қитъаҳои замини наздиҳавлигӣ самаранок истифода карда, аз заминҳои обӣ гирифтани се ва ҳатто чор ҳосил, яъне кишти такрориро васеъ ҷорӣ кунем ва ҳарчи бештар маҳсулот истеҳсол намоем» - ро хуб дарк намуданд ва аз он истифода намуда истодаанд.

Сокини ин ҷамоат Дадоҷон Каримов дар замини наздиҳавлигии худ кишти ҳама гуна сабзавотро ба роҳ монда, дар 6 сотих замин кишти шалғамчаро ба роҳ мондааст, ки он нашъунамои хуб дорад. Ӯ пас аз пухта расидани он миқдори лозимаро барои худ нигоҳ дошта, боқимондаашро ба бозор мебарорад.

 Ҳангоми суҳбат бо ин марди деҳқон пай бурдем, ки баъди ғунучини шалғамча кишти помидору бодиринг, карам ва дигар анвои сабзавотро ба роҳ мемонад.

- Имрӯз мо бо чунин амали худ, дастрасии маҳсулотро дар ҳама фаслҳои сол ба бозорҳои шаҳру ноҳияҳои наздик таъмин менамоем. Барои ҳосили хуб ба даст овардан аз усулҳои агротехникӣ хуб истифода мебарем, - иброз медорад ӯ.

Иқдоми мазкур саривақтӣ буда, самаранок ва оқилона истифода бурдани заминро бозгӯ мекунад. Бо зиёд намудани масоҳати гармхонаҳои хурду миёнаи наздиҳавлигӣ дар фасли зимистон бозорҳои вилоят бо маҳсулоти аз ҷиҳати экологӣ тоза таъмин мегарданд. Инчунин, барои беҳтар намудани зисту зиндагии марди деҳқон шароити мусоид фароҳам меорад.

Истамҷони НАҶМИДДИН,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее