March 2021

31 March 2021

КАДБОНУҲОИ БЕҲТАРИН ҚАДРДОНӢ ШУДАНД

Дар тарабхонаи «Суғдиён» - и шаҳри Хуҷанд бахшида ба солҳои 2019 – 2021 «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» озмуни вилоятии «Кадбонуи беҳтарин» баргузор гардид. Он бо мақсади ҳавасмандгардонӣ, ҷалби занони ҳунарманд, кадбонуҳои соҳибзавқ, эҳёи таомҳои милливу маҳаллии азбайнрафта, ривоҷ додани пухтупази таомҳои миллӣ дар тарабхонаву ошхонаҳо, баланд бардоштани маърифати хонадорӣ, омода намудани духтарон ба ҳаёти мустақилона, тарбияи худшиносӣ ва меҳнатдӯстӣ доир шуд.   

Дар озмун намояндагони шаҳру навоҳии вилоят ҳунари волои кадбонугии худ, аз ҷумла таомҳои миллии оши палаву шавла, шӯрбову омоч, кичириву угро, туппаву манту, самбӯсаву атола ва шириниву нӯшокиҳои гуногунро  ба маърази тамошо гузошта буданд. Ҳар як шаҳру навоҳӣ вобаста ба урфу одат ва расму оини маҳалли худ дастархон ороста буданд. Боиси қайд аст, ки дар озмун кадбонуҳое, ки дар даври шаҳриву ноҳиявӣ ғолибият ба даст оварда буданд, иштирок карданд.  

Хайати ҳакамон бо сарварии раиси ҳакамон муовини Раиси вилоят Зайнура Азимӣ, сардори Раёсати кор бо занон ва оилаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят Хуршедахон Хоҷазода ба иштирокчиёни озмун аз рӯи шаш номинатсия баҳогузорӣ карданд.

Зайнура Азимӣ аз дастоварду ҳунарҳои бонувону занони чирадаст изҳори қаноатмандӣ намуда, иброз дошт, ки ҳамасола бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода чорабиниву озмунҳои мухталиф баҳри дастгирии ҳунари пазандагии занону бонувон озмунҳои гуногун баргузор мегардад.

Ҳамчунин Зайнура Азимӣ аз он изҳори қаноатмандӣ кард, ки таомҳои омодашуда аз маҳсулоти заминҳои наздиҳавлигӣ ва захираҳои омодакардаи онҳо истифода шуда, аз маҳорати баланди занону бонувони тоҷик шаҳодатгар аст.

Аз рӯи номинатсияи ороиши дастархон ва доштани малакаи дурусти истифода, гузоштани зарф ва ашёи болои миз ҷойи аввал насиби Фаридахон Самадова аз ноҳияи Ҷаббор Расулов гардид. Аз рӯи номинатсияи омода ва пешниҳоди дурусти таомҳои субҳона, чоштгоҳ ва шом ҷойи аввал ба Шаҳноза Зоҳирова аз шаҳри Хуҷанд, аз рӯи номинатсияи пешниҳоди маълумот оид ба номи дурусти таом, ғизонокӣ ва таркиби таом бо навиштаҷот дар лавҳаҳо ҷойи аввал ба Азизахон Холматова аз ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, аз рӯи номинатсияи маҳорати омода намудани хӯрокҳои маҳаллӣ, миллӣ ва муосир ҷойи аввал насиби Бозорова Гулҷаҳон аз шаҳри Конибодом гардид. Аз рӯи номинатсияи маҳорати омода намудани хуришҳо ҷойи аввалро Муқаддас Усмонова аз шаҳри Истиқлол ишғол кард. Аз рӯи номинатсияи малакаи омода намудани намудҳои гуногуни маҳсулоти ордӣ ва нон Нигора Замониён аз шаҳри Панҷакент ба гирифтани ҷойи аввал сазовор шуд.  

Ҳамаи иштирокчиёни озмуни вилоятӣ бо Ифтихорнома ва тӯҳфаҳои хотиравӣ қадрдонӣ шуданд.

Шаҳбону ОЛИМОВА,
«Ҳақиқати Суғд» 

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Покистон Маҳдум Шоҳ Маҳмуд Қурейшӣ мулоқот намуданд

31 март Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ҳошияи 9-умин Конфронси “Қалби Осиё-Раванди Истамбул” Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Покистон Маҳдум Шоҳ Маҳмуд Қурейширо ба ҳузур пазируфтанд.

Дар ҷараёни мулоқот масоили рушду густариши ҳамкории дуҷониба дар соҳаҳои сиёсӣ, тиҷорату иқтисод, илму маориф, фарҳанг, амният ва натиҷаҳои конфронси Душанбегии “Қалби Осиё-Раванди Истамбул” мавриди баррасӣ қарор дода шуд.

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Ҳиндустон Субрахманиям Ҷайшанкар мулоқот намуданд

30 март Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Ҳиндустон Субрахманиям Ҷайшанкарро, ки бо мақсади иштирок дар 9-умин Конфронси “Қалби Осиё-Раванди Истамбул” дар Тоҷикистон қарор дорад, ба ҳузур пазируфтанд.

Дар мулоқот вазъи кунунӣ ва дурнамои муносибатҳои ҳамкории Тоҷикистону Ҳиндустон дар соҳаҳои барои ҳар ду ҷониб судманди сиёсӣ, иқтисодиву тиҷоратӣ, фарҳангиву гуманитарӣ ва дигар арсаҳо мавриди баррасӣ қарор дода шуд.

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар нуҳумин Конфронси вазирони «Қалби Осиё — Раванди Истанбул» иштирок ва суханронӣ намуданд

30 март Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар нуҳумин Конфронси вазирони «Қалби Осиё — Раванди Истанбул» зери унвони “Тақвияти ҷомеа барои сулҳ ва рушд” иштирок ва суханронӣ карданд.

Дар кори ҳамоиши сатҳи баланд Президенти Ҷумҳурии Исломии Афғонистон муҳтарам Муҳаммад Ашраф Ғанӣ, вазирони корҳои хориҷӣ ва намояндагони 15 кишвари ширкаткунанда дар шакли ҳузурӣ, аз ҷумла Ҷумҳурии Тоҷикистон, Афғонистон, Эрон, Туркия, Озарбойҷон, Покистон, Қатар, Қазоқистон, Ҳиндустон, Ӯзбекистон, Амороти Муттаҳидаи Араб, Чин, Россия, 16 кишвари мададрасон, роҳбарони 16 созмони минтақавию байналмилалӣ дар шакли маҷозӣ, ширкат доштанд.

Читать далее

Земля Воруха – территория Таджикистана навсегда

 

 

 

На днях я прочитал выступление Камчыбека Ташиева, главы делегации Киргизии на пресс-конференции по итогам первого раунда переговоров Таджикистана и Киргизии по вопросам размежевания госграницы. На мой взгляд – полный бред. Так кто же он такой – Камчыбек Ташиев?

Читать далее

30 March 2021

ЗАБОНОМӮЗӢ ИМКОНИЯТ БАРОИ ФАРДОИ ДУРАХШОН

Дар соҳаи маориф баҳри беҳтар намудани сатҳи таълиму тадрис барномаҳои мухталиф қабул шудаанд. Талабот нисбат ба таҳсилоти миёнаи умумии хусусӣ сол то сол меафзояд. Моҳи сентябри соли 2014 Барномаи рушди таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумии хусусӣ барои солҳои 2014 - 2020 ба тасвиб расида буд.  

Дар доираи он дар вилоят таъсиси 135 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии ғайридавлатӣ пешбинӣ гардидааст. Бино ба иттилои Раёсати маорифи вилоят дар муҳлати амали Барномаи рушди муассисаҳои хусусӣ дар умум 30 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии хусусӣ таъсис ва фаъолият намуда истодаанд.

Чанде пеш дар шаҳри Хуҷанд ҶДММ “Гимназияи эҳёи маънавият” дар маҳаллаи 12-ум барои 540 нафар хонанда ва Институти ибтидоии “Аркон”, воқеъ дар маҳаллаи Сирдарё барои 500 нафар хонанда мавриди истифода қарор гирифт.

Боиси қайд аст, ки баробари пеш рафтани технология ва торафт баланд гардидани сатҳи ҷаҳонбинии хонандагон орзуи таҳсил дар хориҷи кишвар зиёд гардида мегардад. Баробари ин талабот нисбат ба муассисаҳои таҳсилоти умумӣ беш гардида, падару модарон мекӯшанд, то фарзандашон дониши худро ҳамаҷиҳата сайқал диҳанд, зеро дар мактабҳои хусусӣ омӯзиши забонҳои хориҷӣ аз синфи якум шуруъ мешавад.

Мактаби хусусии «Ганҷ» соли 2006 ташкил шуда, дар он 36 нафар омӯзгор ба 350 нафар хонанда таълим медиҳанд. Дар ин боргоҳи илм аз синфи якум оғоз карда, дарсҳои технологияи информатсионӣ (омӯзиши компютер), забонҳои англисиву русӣ ба роҳ монда шудааст. Аз синфи сеюм бошад, хонандагон ба омӯзиши фанни забони олмонӣ шурӯъ мекунанд.

Яке аз хонандагони фаъоли муассисаи мазкур, хонандаи синфи 11 Назирҷон Исмоилҷонов барои гирифтани гранти омӯзишӣ ба маблағи 223 ҳазор доллари амрикоӣ аз ҷониби компуси осиёии донишгоҳи Дюка мушарраф гардид. 

Ӯ дар суҳбат гуфт, ки аз синфи 5 – ум бо омӯзиши забони хориҷӣ мустақилона шурӯъ карда буд. Дар синфи 9 – ум донишашро дар ташкилоти ҷамъиятии Tajқғpt дар самти омӯзиши иқтисодиёти ҷаҳонӣ бо забони хориҷӣ сайқал дода, барои дохил шудан ба донишгоҳҳои бузурги хориҷ донишу нерӯи худро сафарбар карда буд. 

- Барои ба донишгоҳҳои хориҷ шомил гардидан дар оғози синфи 11 – ум бояд донишгоҳро ҷустуҷӯ ва интихоб кунем. Дар донишгоҳҳои Амрико таҳсил кардан маблағи зиёдеро талаб мекунад ва на ҳар кас шароити пардохтани онро дорад, зеро як соли таҳсил дар хориҷ тақрибан 50 ҳазор доллари амрикоиро ташкил медиҳад. Дар ин замина дар баъзе донишгоҳу донишкадаҳои хориҷ имконияти гирифтани стипендия мавҷуд аст, ки ман аз он самаранок истифода кардам. Вақте барои гирифтани стипендия ҳуҷҷат  пешниҳод мекунед, аз рӯи дониш онҳо довталабро ҳаматарафа месанҷанд. Дар ҳолати ба талабот ҷавобгӯ будан грант ҷудо карда мешавад, - гуфт Назирҷон Исмоилҷонов.

Ҳамчунин ӯ қайд кард, нафароне, ки дониши баланди забондонӣ ва иштироки фаъолона дар озмуну олимпиадаҳоро доранд, имконияти  ба даст овардани стипендияро пайдо мекунанд. Назирҷон Исмоилҷонов 4 сол дар донишгоҳи давлатии Чин аз рӯи ихтисоси технологияи информатсионӣ таҳсил хоҳад кард.

- Донишгоҳи интихобкардаам дар Ҷумҳурии Мардумии Чин дар шаҳри Куншан ҷойгир аст. Азбаски донишгоҳ ба давлати Амрико тааллуқ дорад, таҳсил бо забони англисӣ сурат мегирад. Баробари ин дар давоми 4 соли таҳсил ду сол дар донишгоҳ забони хитоӣ низ ба донишҷӯён омӯзонида мешавад, - гуфт Назирҷон Исмоилҷонов.

Баробари ин ӯ дар ҳунари навозандагии асбоби миллии ғиҷҷак санъати баланд дорад. Ҳанӯз аз овони наврасиаш барои омӯзиши санъати волои ғиҷҷакнавозӣ дар мактаби санъати ба номи Лоиқ Шералӣ ва Боймуҳаммад Ниёзӣ таҳсил кардааст.

- Назирҷон Исмоилҷонов яке аз хонандагони беҳтарини мактаб ба ҳисоб меравад, зеро дар ҳама чорабиниҳо фаъол буда, дар олимпиадаву озмунҳои вилоятиву ҷумҳуриявӣ иштирок мекунад. Соли равон дар Академияи ҷумҳуриявӣ ва дар олимпиадаи шаҳриву вилоятӣ аз фанни технологияи информатсионӣ ширкат варзида, сазовори ҷойҳои намоён шуд. Маҳз дониши андӯхтааш боис шуд, ки ӯ ба донишгоҳи амрикоӣ дохил гардад. Дар ин ҷода омӯзгорон низ саҳми беандоза доранд, зеро онҳо барои пешравӣ ва ғолибияти хонандаи худ кӯшиш ба харҷ медиҳанд. Барои ба дастоварди назаррас ноил гардидани Назирҷон саҳми омӯзгори фанни технологияи информатсионӣ Моҳира Икромова низ калон аст, - гуфт директори мактаби хусусии «Ганҷ» Фируза Файзизода.    

Ӯ қайд кард, ки омӯзгорон аз синфи 5 – ум берун аз дарс  хонандагонро барои иштирок дар олимпиадаҳои фаннӣ омода мекунанд, зеро маҳз иштирок дар олимпиада, омӯзиши забонҳои хориҷӣ боиси баланд гардидани савияи дониши хонандагон мегардад. Ҳамасола хонандагони муассисаи мазкур дар олимпиадҳо иштирок карда, сазовори ҷойҳои намоён мешаванд.

Боиси қайд аст, ки дар мактаб барои азхудкунии дониш ба хонандагон шароити хуби таҳсил ба роҳ монда шудааст. Хонандагон аз компютер, тахтаи электронӣ ва китобхона самаранок истифода мебаранд. Баробари ин дар ҳар як синф китобхонаи алоҳида мавҷуд аст, ки хонандагон дар вақти танаффус имконияти мутолиаи онро доранд.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

ТАФАККУРИ ИНТИҚОДИРО ДАРК КАРДАНД

Ба вуҷуд омадан ва бунёди як қатор ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва ассотсиатсияҳо як андоза ба манфиати ҷамъият ва аҳли ҷомеа буда, дар ҳар самт онҳоро дастгирӣ менамояд. Ташкилоти ҷамъиятӣ ва оммавӣ имрӯз вазифаи худ, яъне ҳифзи манфиатҳои иҷтимоию иқтисодӣ, ҳуқуқӣ, меҳнатӣ, иштироки фаъолона дар самти беҳбуд бахшидан ба ҳаёти ҷомеа, саломатии инсон ва аъзои оилаи ӯ ва ба ин монанд амалҳоро вобаста ба самти фаъолияташ иҷро менамояд.

Тавре хабар дода будем, Ташкилоти ҷамъиятии Ассотсиатсияи зиёиёни илмӣ-техникии Тоҷикистон (АЗИТ) аз моҳи сентябри соли 2020 бо дастгирии Сафорати ИМА дар Тоҷикистон лоиҳаи “Омӯзиш ва иштироки фаъолона дар ҳаёти ҷомеаҳо - роҳ ба сӯи сулҳофарӣ ва субот”-ро пеш бурда истодааст, ки то 14-уми сентябри 2021 дар минтақаҳои мақсаднок: Исфара (ҷамоатҳои деҳоти Сурх, Чоркӯҳ), ноҳияи Бобоҷон Ғафуров (Ҷамоати деҳоти Овчӣ-Қалъача), Истаравшан (ҷамоатҳои деҳоти Гули Сурх ва Савристон) давом меёбад.

Давраи ниҳоии тренингҳо дар доираи буҷети лоиҳаи мазкур охири соли гузашта дар мавзӯи “Тафаккури интиқодӣ” дар ҳар се минтақаи мақсаднок бомуваффақият гузаронида шуданд. Тренери варзида Малика Боймурадова тренингҳои якрӯзаро оид ба ин мавзӯъ дар Истаравшан бо иштироки 23 нафар, дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров бо иштироки 22 нафар, дар Ҷамоати деҳоти Чоркӯҳи Исфара бо иштироки 21 нафар иштирокчӣ гузаронид.

Тренингҳо барои фароҳам овардани шароит оид ба ташаккули малакаҳои тафаккури ҷавонон ва аз худ кардани усулҳои рушди тафаккури интиқодии онҳо мусоидат намуданд. Дар рафти тренинг назарияҳо, озмоишҳо, бозиҳо, машқҳо, таҳлили вазъият, азхудкунӣ ва коркарди малакаҳои мушаххас истифода бурда шуданд. Тренинг ба ташаккули маҳорати сохтани модели вазъият ва асоснокии қарорҳои қабулшуда мусоидат кард, то ки иштирокчиён на танҳо маълумоти заруриро гирифта тавонанд, инчунин онро аз нуқтаи назарҳои гуногун баррасӣ намоянд, дарк кунанд ва истифода баранд. Унсури интиқодӣ имкон медиҳад, ки ба ҳалли масъалаҳои мураккаб кӯшиши бештар равона шавад.

Мақсади асосии тренинги мазкур инкишоф додани малакаҳо, гирифтани маълумот аз манбаъҳои гуногун, ташаккули малакаҳои тафаккури интиқодӣ, баҳодиҳии тафаккури интиқодӣ буд, ки иштирокчиён ба он ноил шуданд, инчунин истифодабарии асбобҳои тафаккури интиқодиро ҳангоми таҳлили иттилоот омӯхтанд. Давоми баргузории тренинг пурсиши иштирокчиён гузаронида шуд, ки натиҷаҳои онҳо гуфтаҳои болоро тасдиқ мекунанд. Масалан, пеш аз оғози машғулиятҳо ба саволи “Тафаккури интиқодӣ чист?” дар Истаравшан ҳамаи 23 иштирокчӣ “намедонам” ҷавоб доданд, дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров 19 иштирокчӣ “намедонам”, 3 иштирокчӣ нодуруст, 3 нафар нопурра ҷавоб доданд, дар Исфара 20 иштирокчӣ “намедонам”, 1 нафар ҷавоби нопурра доданд.

Баъди тренинг ба ин савол дар Истаравшан 16 нафар дуруст, 6 нафар нодуруст, дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров 19 нафар дуруст, 4 нафар нопурра, дар Исфара 18 нафар дуруст, 3 нафар нодуруст ҷавоб доданд. Ё ба саволи “Воситаҳои тафаккури интиқодиро номбар кунед” дар Истаравшан 18 нафар “намедонам”, 5 нафар нодуруст, дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров 18 нафар “намедонам”, 4 нафар нодуруст, дар Исфара 16 нафар нодуруст, 4 нафар нопурра ҷавоб доданд. Баъди анҷоми тренинг натиҷаҳо чунин буданд: Истаравшан - 18 дуруст, 4 нодуруст, ноҳияи Бобоҷон Ғафуров 18 дуруст, 4 нопурра, Исфара - 19 дуруст, 2 нопурра. Тавре мебинем, баъди анҷоми тренинг аксарияти мутлақ моҳияти тафаккури интиқодиро дуруст дарк кардаанд. Боиси хурсандист, ки иштирокчиён ин ва дигар тренингҳои дар доираи лоиҳа баргузоргардидаро самарбахш ва саривақтӣ меҳисобанд ва қаноатмандии худро изҳор мекунанд.

Аз ҷумла, иштирокчӣ аз Ҷамоати деҳоти Чоркӯҳи шаҳри Исфара Н.Муҳиддинов мегӯяд, ки масъалаҳои дар тренингҳо бардошта, хеле муҳим буда, тасаввуроти ӯро дар бораи табиати низоъҳо ва роҳҳои ҳалли онҳо тамоман тағйир доданд. Ӯ зикр кард, ки бисёр муноқишаҳо бо ҳамсояҳои қирғиз доштанд, ки оқибатҳои нохуш меоварданд. “Баъди иштирок дар машғулиятҳо ман дарк кардам, ки ҳар гуна низоъро бо роҳи гуфтушунид ё миёнаравӣ ҳал кардан мумкин аст”.

Иштирокчӣ аз Ҷамоати деҳоти Сурхи шаҳри Исфара З.Сангинова чунин изҳори назар кард: “Ман борҳо дар бораи таҳаммулпазирӣ шунида будам, аммо дар ин масъала тасаввуроти аниқ надоштам. Дар тренингҳо дар ин бора маълумоти хеле зиёд гирифтам, ки акнун онҳоро ба дигарон ҳам мерасонам”. Баргузории чунин тренингҳо як андоза ба ҳалли масъалаҳои муҳими байни ҷомеа, махсусан ҷавонон ва ҷиҳати ба амал баровардани мақсади ягонаи мусбат кӯмак мерасонад.

Маъмурахон САМАДОВА,

“Ҳақиқати Суғд”

 

Читать далее

ҚОСИДИ СУЛҲУ ДӮСТӢ

Мирзо Турсунзода натанҳо ҳамчун шоири шаҳир, балки ба сифати арбоби бузурги давлатӣ ва ҷамъиятию сиёсӣ, ба ҳайси раиси Кумитаи якдилии мамлакатҳои Осиё ва Африқо дар тамоми олами мутамаддин шӯҳрат дошт. Ӯ ба ин ташкилоти ҷамъиятии байналмилалӣ бист сол оқилона сарварӣ карда, дар таҳкими пайванди дӯстӣ ва робитаҳои адабии мардумони ду қитъаи муборизи сайёра - Осиё ва Африқо хизматҳои шоиста ба ҷо овард.

Ӯ ба сифати муборизи ростини роҳи сулҳ ва дӯстии халқҳо ба бисёр мамлакатҳои ҷаҳон сафар карда, аз минбарҳои баланди байналмилалӣ сухан мегуфт, Тоҷикистон ва халқи тоҷикро чун миллати сулҳпарвар, башардӯст ва фарҳангию хирадманд ба тамоми дунё машҳур сохт. Дар яке аз нигоштаҳои Мирзо Турсунзода соли 1953 чунин дарҷ гардидааст: “Дар мамлакатҳои мустамликавӣ ва номустақил 150 миллион оила хона надорад.

Дар Эфиопия, Либерия, Нигерия ва Сомолии Британия барои ҳар 50 ҳазор одам як нафар духтур рост меомад. Дар Тунис 65 фисади аҳолӣ ба дарди сил гирифтор аст. Дар ин мамлакатҳо аз ҳар се нафар кӯдак сеюмаш аз гуруснагию беморӣ мемирад. Дар Япония дар солҳои пас аз ҷанги истилои амрикоиҳо савдои аз ҳама тараққикарда хариду фурӯши кӯдакон аст”. Ин гирудорҳои нобасомони рӯзгор шоири сулҳпарварро бетафовут нагузошт.

Пайкори ӯ дар ин масир сухани нависандаи Рими Қадим – Торентсийро ба ёд меорад, ки гуфта буд: “Ман инсонам ва ҳар чизи барои одамизод қобили қабул барои ман бегона нест”. Вақте ки силсилаи асарҳои Мирзо Турсунзода “Қиссаи Ҳиндустон” ва “Ман аз Шарқи озод” паси ҳамдигар интишор ёфтанд, онҳо дар адабиёти асри ХХ ҷаҳон як рӯйдоди муҳим гардиданд. Зеро то ин дам ягон шоир ё нависанда Шарқи хориҷиро аз лиҳози бадеӣ чунин ҳақиқатнигорона кашф накарда буд. Аз ин рӯ, онҳо зуд ба забони русӣ ва дигар забонҳои ҷаҳон тарҷума шуда, дар олами мутамаддин машҳур гардиданд.

Зеро дар ин асарҳо Мирзо Турсунзода бо ҳамдардӣ ва ҳиссиёти бузурги башардӯстӣ тарзи зиндагонии халқҳои Шарқ, қабл аз ҳама Ҳиндустонро бо тасвирҳои пурзӯри романтикӣ баён карда, барои хушбахтию саодати одамони оддӣ мубориза бурд ва сиёсати мустамликадоронро сахт маҳкум намуд. Мирзо Турсунзода моҳи марти соли 1947 ба Ҳиндустон сафар намуд. Ӯ дар мавриди ин сафар чунин менависад: “Дар ҳамин сол ба ман хушбахтие пеш омад, ки дар ҳайати делегатсияи советӣ ба Ҳиндустон, ба Конференсияи якуми мамлакатҳои Осиё рахти сафар бандам. Аз ҳамон вақт мавзӯи Шарқи бедоршаванда моҳияти асосии эҷодиёти ман гардид”. Дар Ҳиндустон низоъҳои тундутез мавҷуд буд. Дар ҳар қадам тафовути ҳайратангези байни боигарӣ ва гадоӣ, серӣ ва гуруснагӣ ба чашм вомехӯрд.

Мирзо Турсунзода ҳар қадар ки шоири миллӣ бошад, ба ҳамон андоза тарғибгари дӯстии халқҳои дунё аст. Ин фазилат натанҳо дар фаровонии мавзӯъҳои байналмилалӣ дар эҷодиёти ӯ, балки дар фикру андешаҳои умумиинсонӣ ва ғояҳои оддии умумибашарии шоир зуҳур мекунад. Мавзӯи озодии инсон дар маркази тамоми эҷодиёти пурбаракат ва арзишноки Мирзо Турсунзода қарор гирифтааст. Тараннуми озодии шахсият ва ҷомеа, истиқлолияти комили давлатии ҳамаи кишварҳо рисолати одии ҷамъиятии шоир буд.

Воқеан, Мирзо Турсунзода аз ҷумлаи суханваронест, ки барояшон ҳунар ва сиёсат муродифи якдигаранд. Мирзо Турсунзода бо як маҳорати баланд лирикаро бо сиёсати давлат ва ниёзмандиҳои он ҳамоҳанг сохта буд. Мирзо Турсунзода тафаккури фарогири кураи замин ва дили дардошное дошт ва шеъри ин шоири нобиға шеъри миллат ва шеър барои инсоният аст. Ашъори оташбори ин вассофи сулҳу дӯстӣ, бародарӣ ва ҳамдилии мардуми олам ба 60 забони халқҳои дунё тарҷума шудааст. Шоири бузурги рус Николай Тихонов дар мавриди ашъори Мирзо Турсунзода чунин гуфтааст: “Ашъори Мирзо Турсунзода ба сони мурғи афсонавӣ аз рӯи қуллаҳои баланду дарёҳои паҳновар гузашта, бо ҳаққоният, самимият ва пардози зебои шоиронаи худ ақлу дили ҳамзамононро тасхир кардааст”.

Далели ин гуфтаҳои шоири рус ва таъсири қиссаи “Ҳиндустон”-и Мирзо Турсунзода аст, ки адиби дигари рус Сергей Михалков ба ваҷд омада, чунин иброз медорад: “Мирзо Турсунзода дар наздикшавии кишварҳои Осиё ва Африқо, муборизаи мардуми ин қитъаҳо алайҳи мустамликадорӣ, расидан ба истиқлолу озодӣ саҳми бузурге гузоштааст”.

Фаридуншоҳ АБДУЛЛОЕВ,

мутахассиси шуъбаи рушди иҷтимоӣ ва робита

бо ҷомеаи дастгоҳои раиси шаҳри Гулистон

Читать далее

ОМӮЗИШИ ЗАБОНҲОИ ХОРИҶӢ - ТАЛАБИ ЗАМОН

Ҳанӯз соли 2003 – ум Фармони Президенти кишвар дар бораи такмили таълим ва омӯзиши забонҳои русиву англисӣ қабул шуда буд. Вале таҳлилҳо нишон доданд, ки натиҷаҳо дар ин масъала чандон қонеъкунанда нестанд.

Аз ин лиҳоз, ба Ҳукумати мамлакат, вазоратҳои маориф ва илм, рушди иқтисод ва савдо, Академияи илмҳо супориш дода шуд, ки дар нимсолаи аввали соли 2019 барномаи нави такмили таълими забонҳои русӣ ва англисиро барои давраи то соли 2030 таҳия ва пешниҳод намоянд.

Вобаста ба ин дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз ҷумла дар вилояти Суғд марказҳо ва курсҳои омӯзиши забони хориҷӣ зиёд шуда, дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ ва донишкадаву донишгоҳҳои олӣ нисбат ба омӯзиши забони хориҷӣ диққати махсус дода шуд.

Боиси қайд аст, ки талабот ба омӯзиши забони хориҷӣ сол то сол меафзояду хонандагону донишҷӯён баҳри аз худ намудани он мекӯшанд. Ин аст, ки солҳои охир сафи хонандагону донишҷӯёне, ки дар озмунҳои мухталифи байналмилалӣ иштирок карда, сазовори ҷойҳои намоён мегарданд, зиёд шуда истодаанд.

Абдувоҳид Раҳматов сокини ноҳияи Бобоҷон Ғафуров:

- Ҷавонони асри навин ба азхудкунии технологияи муосир ва омӯзиш дар хориҷи кишварро бештар интихоб мекунанд. Фарзандам тӯли 11 сол дар мактаби хусусии Гёте, ки бештар забони олмониро меомӯзонанд, бо таҳсил фаро гирифта шуд. Имрӯз ӯ дар Ҷумҳурии Олмон забони олмониро пурра аз худ карда истодааст. Умед дорам, ки дар оянда донишҳои азхудкарда ва таҷрибаи гирифтаашро дар кишвари худ баҳри пешрафти забони хориҷӣ истифода хоҳад кард.

Доир ба талаботи имрӯзаи омӯзиши забони хориҷӣ корманди Ташкилоти Ҷамъиятии «Гурдофарид», омӯзгори забони англисӣ Робия Маҷидова гуфт, ки дар ҷомеаи кунунӣ нисбат ба омӯзиши забонҳои хориҷӣ рӯз ба рӯз талабот зиёд шуда истодааст. Имрӯз хонандагони муассисаҳои таълимоти умумӣ ва донишҷӯёни донишгоҳҳои олӣ дар хориҷи кишвар таҳсили илм мекунанду сатҳи забономӯзиашонро баланд мебардоранд. - Дар асоси забони давлатии худ омӯзиши забони хориҷӣ осон мегардаду ҷаҳонбиниро васеъ ва имкониятҳои навро мекушояд.

Ҳар як оила, падару модар ва ҳатто худи фарзандон дарк кардаанд, ки ба омӯзиши забони хориҷӣ, аз ҷумла забонҳои англисӣ, русӣ ва олмонӣ аҳамият медиҳанд. Омӯзиши забон барои инсоне, ки мехоҳад ҷаҳонбиниашро васеъ гардонад, муҳим аст. Имрӯз барои нафароне, ки мехоҳанд забонро ба пуррагӣ аз худ кунанду аз рӯйдодҳои навин бохабар гарданд, имконият зиёданд. Аз ҷумла таҳсилоти фосилавӣ дар коллеҷу донишгоҳҳои бузурги давлатҳои хориҷ ва онлайн - омӯзишҳо барои азхуд кардани забони хориҷӣ зиёд шудааст. Соли 2012 дар назди Ташкилоти ҷамъиятии «Гурдофарид» Маркази омӯзиши забонҳо таъсис ёфта буд.

Аввал марказ дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба фаъолият оғоз кард, сониян бинобар зиёд гардидани талабот соли 2017 дар шаҳри Гулистон ташкил шуд. Ташкилоти мазкур лоиҳаеро пешниҳод кард, ки дар асоси он хонандагоне, ки аз оилаҳои камбизоат ҳастанд, омӯзиши забони хориҷӣ ройгон ба роҳ монда шуд. Лоиҳаи мазкур аз тарафи Сафорати Амрико дар Тоҷикистон дастгирӣ шудааст ва амаликунандаи лоиҳа Ташкилоти ҷамъиятии «Гурдофарид» мебошад.

Яке аз нафароне, ки курси мазкурро хатм кардааст, Рухшона Ҳотамӣ мебошад. Ӯ мегӯяд, ки омӯзиши забони хориҷӣ барояш имкониятҳои зиёдеро дар бобати омӯзиш ва саёҳат дар хориҷи кишвар пеш овардааст. Барои насли нав ва ҷавононе, ки мехоҳанд ҷаҳонбиниашонро васеъ кунанду дар кишварҳои ҷаҳон барои сайқал додани дониши худ таҳсил кунанд, азхуд кардани забон ҳатмист, зеро донистани забон барои ояндаи неки онҳо муфид аст.

- Марказ лоиҳаи дигаре низ дорад, ки дар он 30 нафар рӯзноманигори вилоят ройгон забони англисиро аз худ мекунанд. Лоиҳаи мазкур аз соли 2016 ба роҳ монда шуда, давоми панҷ сол якчанд гурӯҳҳои журналистон ин курсро ба пуррагӣ омӯхта, соҳиби сертификат гардиданд. Ин барои тақвият ва ташаккул додани сатҳи забондонии онҳо муфид аст, - гуфт Робия Маҷидова. Соли равон низ 30 нафар журналисти вилоят курси яксолаи омӯзиши забони хориҷиро хатм карданд. Хатмкунандаи лоиҳа, рӯзноманигор Ӯғулой Раҷабова гуфт, ки омӯзиши забони хориҷӣ барояш хеле кӯмакрасон шуд, зеро бо лоиҳаҳои мухталиф сарукор дораду пеш аз омӯзиши забони англисӣ дар хондану тарҷума кардани онҳо мушкилиҳои зиёде пеш меомад.

Аммо имрӯз ӯ аллакай метавонад, озодона бо забони англисӣ гуфтугӯ ва матнҳоро тарҷума намояд ва ният дорад, дар соли дуввуми лоиҳаи Ташкилоти ҷамъиятии “Гурдофарид” низ таҳсилоти худро идома диҳад.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Эрон Муҳаммад Ҷавод Зариф мулоқот намуданд

29 март дар Қасри миллат Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Эрон Муҳаммад Ҷавод Зарифро, ки барои иштирок дар Конфронси “Қалби Осиё-Раванди Истамбул” ба Тоҷикистон ташриф овардааст, ба ҳузур пазируфтанд.

Дар мулоқот ҷонибҳо масъалаҳои ҳамкории ду кишвар дар соҳаҳои гуногуни иқтисодӣ ва фарҳангиву башарӣ, аз ҷумла тиҷорат, энергетика, саноат, нақлиёт, маориф, илм ва фарҳангро мавриди баррасӣ қарор доданд.

Читать далее