12 October 2021

ВЕШАБУ НУСРАТИ ШАМСУ НАФАСИ ТАБРЕЗ АСТ....

Соли 2010 дар ҷараёни сафари кории хеш ба ноҳияи Айнӣ, ҳангоми зиёрати мазори мубораки Мавлоно Шамсиддин ибни Алӣ ибни Маликдоди Табрезӣ  дар деҳаи Вешаб Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханронии пурмуҳтавои хеш таъкид дошта буданд, ки: “Олимони моро зарур аст, ки дар муаррифӣ ва нашри осори гаронқадри ин бузургони миллат камари ҳиммат баста, осори пандомӯзу ибратбахши онҳоро дастраси мардум намоянд.

 

Албатта, бе таҳқиқи ҷиддии илмӣ дар бораи зодгоҳу оромгоҳи бузургону орифони пешин ҳукми қотеъона баровардан душвор аст, вале эътиқоду иродат ва муҳаббати самимонаи мардум, бегумон киштии умеду ормонҳост, ки дар баҳри туфонхези  рӯзгор онро ба соҳили мурод ва дарки ҳақиқат мерасонад”.

 

Воқеан, ҳамин иродату эътиқоди самимонаи мардум аз дергоҳи таърих аст, ки мазори мубораки ин рустои дурдасти кӯҳистонро ба Шамсиддини Табрезӣ нисбат медиҳад ва ҳамеша ба таъбири Пешвои миллат: “асрҳост, ки дармондагону ниёзмандон ин остони муқаддасро кӯи арзу ниёз ва макони ибодату зиёрат қарор додаанд”. 

 

Ҳидоят ва раҳнамоиҳои Пешвои миллат дар ин суханрониву мулоқоти самимонаи хеш бо мардуми деҳаи Вешаб дар соли 2010 ба таъбири муриди ин хуршеди қаламрави ирфон - Мавлонои Балхӣ “оташе дар бешаи андешаҳо” афканд, то дар роҳи таҳқиқи бештари таърихи куҳани ин сарзамин ва талошу кӯшиш дар самти пешрафти корҳои ободониву созандагӣ иқдом намоянд. Эълони солҳои 2019-2021 ҳамчун «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» аз ҷониби Пешвои миллат барои суръат бахшидани корҳои ободонӣ, созандагӣ дар ин рустои дурдасти кишвари азизамон такони ҷиддӣ бахшид.  Дар муддати бештар аз даҳ соли сафари кории Пешвои миллат ба рустои хушобуҳаво ва зебоманзари Вешаб тадбирҳои мушаххасе дар амри ривоҷи бунёдкориву созандагӣ афзун гардид, ки дар амри пиёда намудани чунин ҳадафҳои наҷиб ҳамеша Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд ва ноҳияи Айнӣ саҳми беандозаи хешро гузошта меоянд.  

 

Бо ҳадафи иҷрои ҳидоятҳои Пешвои миллат дар самти ривоҷи корҳои созандагиву ободкорӣ чанд сол қабл масъалаи бунёди  осорхона дар мавзеи мазори мубораки Шамси Табрезӣ ба миён гузошта шуд, ки ин ташаббус ҳамовозии гарме миёни сокинони деҳа ва парвардагони мактаби таҳсилоти умуми  рақами 13-и деҳаи Вешаб, ки дар гӯшаву канори кишвар ва берун аз он фаъолият доранд, пайдо намуд. Дар ҷараёни сафари кории худ Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода ба рафти корҳои ободониву созандагӣ дар деҳа, хоса дар мавзеи мазори мубораки Шамси Табрезӣ ошно гардида, баробари манзури дастуру раҳнамоиҳо ташаббусҳои мардуми деҳаро дар ин ҷода самимона истиқбол карда, барои пешрафти корҳои мазкур мусоидат намуданд.

 

Роҳбарияти мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия низ иқдоми мазкурро амри муҳим дар самти татбиқи барномаҳои бузурги давлатӣ ва раҳнамоиҳои Пешвои миллат ба муносибати эълони солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ арзёбӣ намуда, бунёди осорхонаро туҳфаи арзанда ба ҷашни 30 - солагии Истиқлоли давлатии Тоҷикистон унвон карданд.

 

Дар муддати бештар аз як сол корҳои сохтмонӣ ва  бунёди осорхона ба анҷом расиданд. Дар навбати аввал бояд таъкид дошт, ки барои бунёди осорхона мавзее интихоб  гардид, ки дар он ҷо Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо мардуми деҳа ва  рустоҳои гирду атрофи он зимни сафари кории хеш мулоқоти самимона доир намуда, ҳидоят ва раҳнамоиҳои хешро манзур доштанд. Ҳамин тавр, дар остонаи таҷлили ҷашни 30 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бунёди осорхона ба поён расид, ки дар кори сохтмони он зодагони ҳамин деҳа, ки дар шаҳрҳои Душанбеву Хуҷанд, Бӯстон, ноҳияи Зафаробод кору фаъолият доранд, саҳм гирифтанд ва дар раванди корҳои сохтмонӣ сокинони деҳа ширкати фаъол доштанд.

 

Басо рамзист, ки маросими ифтитоҳи осорхона мутобиқ ба таҷлили рӯзи Мавлонои Балхӣ дар Тоҷикистон, ки ҳамасола 30 - сентябр сурат мегирад,  дар таърихи 1-уми октябри соли равон ҷараён гирифт. Дар маросими ифтитоҳи он намояндаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ ва  инчунин меҳмонони аз шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Бӯстон, ноҳияҳои Зафаробод, Кӯҳистони Мастчоҳ ширкат варзиданд. Дар осорхона маводи фаровоне роҷеъ ба таъриху фарҳанги деҳа, аз ҷумла катибаву сангнавиштаҳо, васиқаҳо, кӯзаҳои бозёфта аз қалъаи куҳани канори деҳа, либосҳои куҳани мардумӣ, инчунин аксҳои таърихӣ, хоса аксҳо аз ҷараёни сафари Пешвои муаззами миллат ҳангоми зиёрат аз мазори Шамси Табрезӣ ва мулоқот бо мардум, тасвирҳои чеҳраҳои барӯманди диёр, силсилаи асарҳои таҳқиқотӣ оид ба Мавлонои Балхӣ ва Шамсиддини Табрезӣ, хоса асарҳои Пешвои миллат “Чеҳраҳои мондагор”, “Мавлоно ва тамаддуни инсонӣ” ва монанди инҳо ба намоиш гузошта шуданд. Иштирокдорон изҳор доштанд, ки минбаъл барои боз ҳам такмил ёфтани маводи осорхона кӯмак хоҳанд намуд. Маҳфили илмиву адабӣ бахшида ба ифтитоҳи  осорхона дар сатҳи баланди сиёсиву фарҳангӣ ва ташкилӣ доир гардида, иштирокдорон иброз доштанд, ки ифтитоҳи осорхона як тадбири наҷиб ва туҳфаи бузург ба ҷашни 30 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, барои ошноии бештари сокинону боздидкунандагон ва зоирин ба таъриху фарҳанги қадимаи деҳа, аз ҷумла, зиндагиномаи шигифтангези Мавлоно Шамсиддин Муҳаммад ибни Алӣ ибни Маликдоди Табрезӣ ва шогирди бузургашон Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ ва мероси маънавии ин ду қутби олами ирфон ва монанди ин  нақши муассир мегузорад.   

 

Нуралӣ НУРЗОД,
доктори илмҳои филологӣ, профессори
Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Читать далее

ШОИРИ ПАРАНДАҲОИ МАХМАЛӢ

Дар арафаи ҷашни бошукӯҳи миллӣ- 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон шоири маъруфу маҳбуби мо Гулноз Тоҳириён  бо мукофоти давлатӣ- медал «Барои хизматҳои шоиста» қадрдонӣ шуданд. Мо, аҳли қалами рӯзномаи вилоятии «ҳақиқати Суғд», бонуи шеъри тоҷикро бо ин дастоварди шоиста таҳният мегӯем.  Бо баҳонаи шодбошӣ, сӯҳбате доштем  бо Гулноз Тоҳириён, ки фишурдаи онро манзури хонандагони рӯзнома месозем.  

- Дуруд Гулнозбонуи азиз. Дастоварди навбатӣ муборак бод. Аз сазовор шуданатон ба мукофоти давлатӣ хушҳол шудем.

-Ташаккур азизам, сарбаланд бошед!

-Сӣ соли Истиқлолият ба адабиёти тоҷик, ба виҷа, ба шеъри муосири мо чӣ дод?

-  Фароянди  Истиқлолияти давлатӣ ва расидан ба ваҳдати комил  барои рушди ҷомеаи кунунӣ имконияти фарох офарид. Мо ба зиндагии муосиру шоиста расидем.  Яъне, ин навъи сиёсат собитгари он аст, ки тамаддуни як сарзамин на дар густурдагии масоҳату қудратмандӣ,  балки дар ҷилои ҷеҳраҳои мондагори миллат барои ояндаҳои дур зоҳир мешавад. Ибтикорҳои пайвастаи фарҳангӣ, ки  мақсади меҳварии  он аҷр гузоштани осори бузургони аҷдодон ва намоде аз сиёсати инсонпарваронаи Пешвои муаззами миллати мост, дар тақвияти асолати худогоҳӣ, таъмини амнияти рӯҳӣ, фосила гирифтан аз ҳар гуна равияҳои номатлуб,  эҳтироми забону адаби тоҷикӣ ва огоҳона нигоҳ кардан ба Ватан, заминаи густурдае фароҳам овард. Ин иқдоми  ростин, ки бархостае аз як рӯҳи муқтадир аст, бархостае аз рӯҳи як шахсияти мунҳасир ба фард аст, руҷуе ба таълимоти башардӯстонаву адабгоҳи мондагор ва шаҳодати вофир аз арҷгузории шахсиятҳоест, ки бо бузургии таълимоту тариқат ва растагории ҷовид дар замони худ ва дар тамоми асрҳо бо камоли иродату эътиқод истиқбол гардидаанд. Вале, ҳамчунон ки Сарвари кишвар мукарраран иброз медоранд, ин истеъдоди нодир, ҳунари таҳрихнигорӣ, андешаҳои баланди фалсафӣ ва ҳикмати инсонсози бузургони моро танҳо эҳсоси ватандӯстӣ ва қадр кардани инсон комил кардааст.

Дар ин рӯзгори муосиру шоистаи пур аз имкон адибони муосири тоҷик бо такя ба эҳсоси ватандӯстонаи  хеш бештар аз  дигар табақаҳои ҷомеа ин муқаддасоти маънавӣ- Истиқлолияти давлатиро бо тамомияти тафаккури адабии худ дарк карда, дар меҳвари андешаҳои худ гузоштаанд. Дигар мавзӯъҳо перомуни ин меҳвари абадӣ чарх задаву асар мешаванд. Инъикоси рӯшани дастовардҳои даврони Истиқлолият, ки натиҷаи шаклгирифтаи ормони миллии бузургони гузаштаи мо ва фурсати  ба ҳақиқат мубаддал шудани орзуҳои як миллати мутамаддин аст, бегумон боиси ифтихор ва таоруфу таҷассум аст. Истиқлолият барои мо ҷуброни замони ба истилоҳ носозгориҳо ва подоше ба хуни шаҳидон  аст.

   Адибон имрӯз ҳамеша дар мазраи таваҷҷуҳи Сарвари кишвар қарор доранд. ҳеҷ як адиб аз ин мазраи садоқату лутф канор намондааст. Густурдагии имкониятҳои иҷтимоиву фарҳангӣ ва, умуман, ҳамин шакли зиндагии кунунӣ   барои офаридани асарҳову дигар фаъолиятҳои адабӣ хеле мусоидат мекунад, ба он шарт, ки зиндагии Шоирро Шеър мудирият кунад.

- Шоири муосир кист?

Вақте ки ба маърифати ашъори шоире мепардозем, замони зиндагии ӯ, сохти давлатдорӣ ва сиёсати ҳамон замон ҳатман ба инобат гирифта мешавад. Замоне буд, ки  шарти нахустини ғазал сӯз буд, зеро рӯҳияи мардум ҳаминро тақозо мекарду ниёзҳои  маънавиро  бартараф мекард. Имрӯз ҳам адабиёт инро талаб мекунад, аммо  на дар ҳама маврид. Шоири ин замони муҳташам бояд руҳи ин замонро дошта бошад ва шеър наҷвои муназзами  боварсоз, шеъри инсонсоз гардад. Шоир ба андешаи Муҳаммад Иқболи Лоҳурӣ чашми бинои миллат аст, чашме, ки миллат метавонад ба дуртарин ва хилваттарин гӯшаҳои дунё нигоҳ кунад, ба тамоми таърих, ба тамоми замон нигоҳ кунад  - –ба замони ибтидо, ҳатто қабл аз ибтидо, имрӯзу интиҳо ва баъд аз интиҳо низ. Дар ин байт куллияи маънии «Шоир» маърифат шудааст:

Миллат ар ҷисм аст, шоир чашми ӯст,

Ҷисмро аз чашми бино обрӯст. 

Барои Шоир низ ворид шудан ба марҳалаи нави таърихӣ пайвастан ба афкори дунявӣ ва зиндагии муосир, бо баробари авҷ гирифтани ҳисси худшиносии миллӣ эҳсоси башардӯстонаро низ дар худ тақвият бахшидан, дар радифи муосиру мутамаддин будан, арҷ гузоштани бузургони гузаштаи миллат ва муқаддас  донистани фарҳанги қадим аст. Истиқлоли рӯҳии Шоир заминае барои ба мувозинат овардани фазилати шахсӣ ва рисолати адабист.

Шеър асрор аст. Дунё низ пур аз асрор аст. Сарзамини тоҷикон, ки ҷуғрофиёи тақдиршудаи мост, табиати афсонавӣ ва асрори нуҳуфтаву номакшуфе дар ниҳоди худ дорад.  Дар аҳди худ ориёиҳо бар он андеша буданд, ки ин марзу бум (Хуросон) макони тулӯи Офтоб аст, сапедадами  дунёст. Дар аҳди мо ҳар нафаре, ки дар ин сарзамини асрорҳо сайр мекунад, аз ин ҷо берун нарафта орзуи дубора баргаштан дар дилаш фаввора мезанад. Чӣ сон бо дидани пилтаи чароғи моҳ дар рӯи Роғун бар он бовар накунем, ки Тоҷикистон манбаи нурҳои дунёст? Маърифати зуҳури Саразм дар ин марз паёмест, ки аз ибтидои таърих то асри кунун тамаддуни тоҷиконро арзёбӣ карда, моро тариқи ин шаҳр ба оғози офариниш мебарад. Ниҳодҳои моддии пайдогардида дар бисоти ин марз аз рушди тафаккур, муносибати самимии инсон бо табиат, шуруи фаъолиятҳои маҳсуловаранда, дар маҷмуъ, таҳияи рӯзгоре  фаротар ва муқаддас донистани замин чун маводи ризқофаранда дарак медиҳад. Дар маҷмуъ, ин марзи асрорҳо шоирон-шахсиятҳои фавқуллода, огоҳу озоду асрорбинеро ба арсаи вуҷуд овардааст, ки дар тамоми замонҳо хубу хуш  истиқбол шудаанд.

Кашфиёти шоиронаи ин ашхос сафару ҷустуҷӯе бе заҳмати пой аст, аммо натиҷааш дар ифодаи зеботарин шакли баёни сухан -–Шеър хулоса мешавад. Шоири муосир идомаи зиндагии ин бузургон, рӯҳи саргашта ва ниҳоят дар ҷисми дилхоҳе маскангирифта ё такрори зебоест бо андешаи муосир.

-  Дар замони Истиқлолият ба масъалаи тарҷумаи асарҳо таваҷҷуҳи бештар зоҳир шуд. Шумо аз мутарҷим чӣ интизориҳо доред?

Муносибати мутарҷим ба шеър бисёр ҷиддӣ ва дар айни замон хеле нозук аст. Ба дигар шакл ин маъниро ифода кунем, сухан аз муносибат ба тақдири истеъдодҳост. Он чизе, ки ин ҷониб аз мутарҷими ашъорам мунтазирам, он аст, ки ҳар сатр бо ҳамон маънои асли (нахустин)-аш тарҷума шавад, ба он ҳадде ки меъёри забони мутарҷим имконият медиҳад. Дар кадом қолаби шеърӣ рехтани тарҷума  аслан муҳим нест. Мутарҷим набояд аз шеъри сустниҳод шеъри баланде созад ва ба ин восита шоирро гунаҳкор кунад. Ё баръакс - аз шеъри пурмоя шеъри сатҳи мутавассит бисозад ва худ гунаҳкор гардад. Балки тарозуи муносибати шоир ва мутарҷим бояд ҳамеша дар ҳолати мувозинат нигоҳ дошта шавад. Лозим аст, ки мутарҷим дар рафти тарҷума, на танҳо барои осон кардани кори худ, балки барои тарҷумаи комил сабаб, замон ва ҳолати руҳии шоирро дар эҷоди шеър мавриди назар қарор диҳад.          

 -Кай ишқи шеър дар дили Шумо пайдо шуд, яъне кай дарк намудед, ки эҷод кардан маънии зиндагии Шумост?

-Дар синни чаҳордаҳсолагиам маро ҳамчун хонандаи пешсаф ба шаҳри Қрим, соҳили баҳри Сиёҳ - лагери пионерии «Артек» фиристоданд. То он замон ҳам дар андешаам шеъргунаҳое чарх мезаданду боз пароканда мешуданд. Нахустин бор онро навиштам. Гӯё шеър буд. Аз ин лаҳза зиндагии ман ба ду қисм ҷудо шуд: то шеър ва бо шеър.

 -Лутфан бигӯед, ки чӣ тавр эҷод мекунед? Ба Шумо чӣ илҳом мебахшад? Раванди эҷод чӣ гуна ҷараён мегирад? Мехоҳем бидонем, ки чӣ калимаҳо, тасвирҳо, қофияҳое ҳастанд, ки  ҳеҷ гоҳ дар эҷодиёти Шумо ҷой нахоҳанд гирифт?

    -  Дар мавриди чӣ будани илҳом борҳо аз инҷониб  суол кардаанд, аммо беҷавоб мондааст. Ин бор боҷуръатона мегӯям, ки зиндагӣ зебост ва ҳар ҷузъи он дар чашми шоир намоде аз илҳом аст, агар нигоҳи мо огоҳона бошад. Илҳом, яъне фароянди эҷоди шеър иртиботи шоир ба Офаридгор, ба  олами мавҷуду номавҷуд аст. Тааммулест дар худӣ, ки шоир фурӯ рафтаву аз дунёи саввум - шеър сар мезанад, аммо ин сарзамин ҳар бор ношинохтанист. Ин сарзамини ношинохтаҳост.

Илҳом мисли сафарест дар ҷустуҷӯи оби ҳаёт, фақат бе заҳмати пою чашм. ҳама ниҳоят ба он ғор ворид мешаванд, ҳама аз он менӯшанд, вале сухан ин ҷо аз гуногунии рӯҳҳо ва табиати инсонист, ки он об чӣ таъсире мегузорад.

Дар ин рӯзгоре, ки  дар вобастагии дирӯз, тасодуфҳои имрӯз ва биму тардиди фардо мегузарад, зиндагии шоиста доштан, шарти нахустини ҳастист. Зиндагии дурусту шоиста тақозо мекунад, ки тамоми ҳаракату рафтори инсон бар пояи адаб бошад, чӣ дар хона, чӣ дар издиҳоми ҷомеа, дар ҷои фаъолияти корӣ ва, умуман дар тамоми арсаи будан. ҳамчунин, дар шеър низ. Худи  шеър, ки  адаб аст, лутф аст, ҳарорати дили шоир аст. Мафҳуме чун ақл, дониш, илҳом ва эҳсос дар шеър ҷамъбаст мешавад. Ҷуръате, ки баъзан дар шеър намудор мешавад, дар зиндагии воқеии шоир вуҷуд надорад. Шеър наҷот аст, наҷоте аз носозгориҳо, беэътимодиҳо ва адами бовар. ҳатто андешаи бебақо будани зиндагиро низ шоирон мехоҳанд бо андешаи умедбахше ифода кунанд, вақте ки оқибат ва анҷоми кор фақат марг аст. Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ гуфтааст:

Кадом дона фурӯ рафт бар замину наруст,

Чаро ба донаи инсонат ин гумон бошад?

Муҳаммад Иқбол:

Гумон мабар, ки сириштанд дар азал гили мо,

Ки мо ҳанӯз  хаёлем дар замири вуҷуд,

ҳамин гуна шоирони бузурги мо маргро инкор кардаанду инсонро дар арсаи оғоз гузоштаанд. Отифаи илоҳие чун Шеър сазовори истифодаи зеботарин ва поктарину муқаддастарин воҷаҳову тасвирҳову породоксҳову маъниҳост. Метавон як ҳодисаи даҳшатборро бе истифодаи калимоти нозебову дурушт дар қолаби шеър овард, вале ончунон ки хонанда бе азият ба  дарку тасаввури  ин ҳодиса ва ба кунҳи матлаби шоир бирасад.   

 -Чӣ мавзӯъоте дар шеър бештар ба Шумо наздик аст?

-Дар меҳвари андешаҳои мо Ватан қарор дорад. Дигар мавзӯъот мавзӯъҳои ёридиҳанда ҳастанд. Аммо  мафҳуми  Ватан фарогири бовару ишқу зебоиҳост. Мавзуҳое ҳастанд, ки боз барои пайдо шудани мавзуи нав равзана месозанд. Яъне табаддулот, зуҳури  дастовардҳои иқтисодӣ, ҳодисаҳои табиӣ, ҳамеша бо таъсиргузорӣ ба шоир, боиси эҷоди мавзуҳои нав мешаванд. ҳароина, шоир нисбати тақдири башар бетараф нест ва инъикоси вазъи сиёсиву иҷтимоии кунунии ҷаҳон - руҳияи ошуфта аз бемориҳои сахт, муҳоҷирати ночор ва дар сарҳади кишварҳои дигар бо нигоҳи мултамисона интизори пазироӣ нишастан, ба шеър бидуни ихтиёри шоир ворид мешавад. Аммо арзиши шеърро на мавзӯъ, балки инъикосу таҷассуми он бо ҳунари баланди шоириву тафаккури муосир  муайян мекунад.

-Хонандаи аввалини шеърҳои Шумо?

-Нафароне ҳастанд, ки ба утоқи кори мо фақат ба хотири огоҳ шудан аз вазъи рӯҳиву ҷисмонии мо меоянд. Нафароне барои огоҳ шудан аз дастовардҳои адабии мо. Аммо нафароне ҳастанд, ки  бебаҳонаву беихтиёр,  танҳо барои нигоҳ кардан ба мо меоянд. ҳамин нафари сеюм метавонад, ки шоистаи  шунидани шеъри нав  бошад.

-Оё Шумо маслиҳати классикии «ҳар рӯз як сатр»- ро риоя мекунед?

-Боре дар як мусоҳибаи телевизионӣ гуфта будам, ки кӯшиши  ҳар  рӯз як шеър гуфтан мекунам. Ин даъво  аз ноогоҳии ман аз меҳнати эҷод кардан буд. Шеър гуфтан, меҳнати сангин аст, кори сахти танҳоист. Агар Фарҳоди Куҳкан мардумро ба ёрӣ даъват мекард, ҳама ба имдодаш мерасиданд. Аммо шоир касеро ба ёрӣ даъват карда наметавонад. Ин коре дар худист.

Шеър на андешаи андеша аст ва на амали амал, балки офаридаест, ки байни ин ду мафҳум қарор дорад, мисли он, ки онро дунёи саввум гуфта будем (дар мусоҳибаҳо), дунёе байни ду дунёи шинохта, ки бо тафовут аз дунёи воқеии мо пури пур аз имконҳост, дунёе, ки мутааллиқи шоир аст.

  ҳамин гуна ҳам шуда, ки байтеро шоир менависаду баъди чандин сол давом медиҳад. Албатта, ҳамеша дар фикри шеър бояд буд, аммо нузули он ба адиб вобаста нест.

 -Ба андешаи Шумо оё ҳама кас шеър навиштанро омӯхта метавонад?     

-На. Шоирӣ истеъдод  аст, на  касб.

-Шоири дӯстдоштаи Шумо?

-Ин суол лаҳзаеро аз фасли наврасии ман ба зеҳнам овард. ҳамон замоне ки дар соҳили баҳри Сиёҳ будам, бештар аз ҳама китоби Муҳаммад Иқбол «Пайғоми Шарқ»-ро пазмон шудам. Донистам, ки вақти сафар бояд китоби дӯстдошта ҳамроҳи кас бошад. Аз ин руҷӯи мо дар мусоҳибаамон мутмаинам, пай бурдед, ки шоири дӯстдоштаи ман Муҳаммад Иқболи Лоҳурист. Ин ҷо сухан танҳо аз як шоир нест, балки  сухан аз симои сиёсии ҷаҳонӣ ва дифоъ аз мардумони ситамдида, сухан аз марди озод аст. Як бонуи огоҳ аз ман пурсид, ки ту дар шеъри сапеде фармудаӣ: «Маро арғунчаки беранги лаҳза сӯи Ғарбу Шарқ меоварду мебурд». Ин иғроқ аст? Гуфтам: На, фаротар аз иғроқ. Ва як байти ин шоири озоди Шарқро овардам:

Гумон мабар, ки ҳамин хокдон нишемани мост,

Ки ҳар ситора ҷаҳонест ё ҷаҳон будаст.

Яъне, бояд андешаро маҳдуд накунем, аз имконҳои дунёи саввум-Шеър бе тарсу гумон , вале бомаврид истифода намоем.

Иқбол шоири мушкилписанд аст ва ин мушкилписандиву ҷасорати шоиронаи ӯ, ки  яке аз хусусиятҳои ашъори ӯст, ӯро пурҷилотарин чеҳраи Шарқ кард:

…Сафар ба Каъба накардам, ки роҳ бехатар аст.

-Мегӯянд, ки эҷодкорӣ ҳама дарҳоро мекушояд, ҳатто дари дилро. Шумо бо ин суханҳо розӣ ҳастед?

-ҳикояи хурдтарини «Мантиқ-ут-тайр»-и Шайх Аттори Нишопурӣ иборат аз чаҳор сатр аст:

Ғофиле мегуфт дар пеши Худой,

Эй Худой, охир даре бар ман кушой.

Робиа он ҷо магар биншаста буд,

Гуфт: Эй ғофил, кай он дар баста буд?

Тамоми дарҳо ҳамеша бозанд, чун  ҳамон дари азалӣ боз аст. Агар даре баста аст, пас бо сабаби адами бовар баста гардида.  Барои дари дилҳоро боз кардан инсондӯст будан мебояд ва бо такя ба ин эҳсос бештар дидор кардан:

Ту зи роҳи дидаи мо ба замири мо гузаштӣ,

Магар ончунон гзаштӣ, ки нигаҳ хабар надорад. (М.Иқбол)

Дил бо ин кучакӣ, бо ин масоҳати ғунчагӣ қодир аст, ки башарро дар худ ғунҷоиш диҳад.  Дари дил боз кардан иртиботи зебое бо ҷомеа доштан ва расидан ба саъодатҳову комгориҳост. ҳамин эҳсоси нодиру зебои инсондӯстист, ки муносибатҳоро осон ва зиндагиро зебо мекунад.

-Дар Амрикову Эрону Маскав китобҳоятон нашр шудаанд ва ҳаводорони зиёд ҳам дарёфтаанд. Барои шоири ҷаҳонӣ шудан шоир чӣ кор бояд анҷом диҳад, фақат эҷод кунад ё таблиғ ҳам муҳим аст?

 -Тамоми ранҷи инсонӣ подош дорад, тамоми нияти нек, ки зодаи дили пок аст, ба коиноти Худованд роҳ меёбад  ва ҳамин ранҷи шеърофарӣ низ. Аммо дар замони мо шоири асил будан аз шоири шинохта будан тафовут дорад. (Ин фазои маҷозӣ, ки омили  пайдоиши рахнаҳои забониву шаҳрвандӣ шуд,  ҳирси маъруф шуданро тақвият бахшид) Баъзан бо сабаби дигаре шоирон шинохта мешаванд ва ҳаводоронеро дар сатҳи шеъру шахсияти худ пайдо мекунанд. Ин ҳам саъодати ҳамон шоир аст. Аммо шоироне ҳастанд, ки дониши фаровон доранд, тамоми дунё барои тафаккури ин ашхос дастрас аст, шахсияти шоирона доранд ва буданашон ифтихори миллату Ватан гардида. Яъне, муҳим шеъри баланд гуфтан аст, ки  бидуни  ҳаракате барои таблиғ  ба шаш сӯ, ба уфуқҳо  мерасад.

-ҳунармандон орзуи Ҷоизаи Оскарро доранд, олимон орзуи Ҷоизаи Нобелро, шоирон чӣ орзу доранд ва Гулноз низ?

-Орзу ҳамеша ширин ва саъй ҳамеша талх аст. Лаъл дар санги сари раҳ ва гавҳар дар чашма нест. Агар шахсиятҳои огоҳ талоше дар зиндагӣ дошта бошанд, ин ҳамоно талоше барои камолоти маънавист. Камолоти  шоир дар тақдири як миллат метавонад нақши муҳим дошта бошад. ҳамин гуна ҳам шуда, ки як давлати мутамаддинро бо шарофати як шоир шиносанд. Аммо табиати шоири воқеӣ бо андак иктифо мекунад. Дороии зеҳнӣ сармояи нахустини шахсиятҳои эҷодкор аст.

Табиат ва қобилияти рӯҳии тамоми инсонҳо як аст (аз хулосаи рӯҳшиносон), вале на ҳама аз имкониятҳои маънавии худ огоҳанд. Тамоми инсонҳое, ки худро пайдо кардаанд ва ҳар шоире, ки шеъраш ҳикмати инсонсозӣ дорад, лоиқу қодири тақдири зебост.

-Шумо хостаҳои хонандаи шеъри худро чӣ гуна муайян мекунед? Он чӣ гуна худро зоҳир мекунад?

-Парасторони шеър дар тақдири шоири дӯстдоштаи худ ҷойгоҳи чашмгир доранд. ҳамон тарғибе, ки қаблан гуфта гузаштем, тариқи шеърдӯстон сурат мегирад. Тавассути  иртибот бо муриди хуб шоир худро мешиносад. Хосту хоҳиши парасторони шеър, нахуст бартараф кардани ниёзҳои рӯҳиву маънавии худ аст, ки ин шарти аввалини мондагории шеър ва дар ҳама давру замон аз ҷониби башарият хуш истиқбол шудани он аст. Хонанда дар шеър чанд паҳлӯҳоро барои худ муайян мекунад: таҷаллии рӯҳи замон, инъикоси муносибати шоир бо худ, бо тақдир, бо ҷомеа, бо табиат ва ниҳоят бо Худо. Муносибати парастори шеър бо шоир нозуктар аз арш аст. Баъзан чунин менамояд, дӯстдори воқеии шеър на барои худ, балки барои шоири дӯстдоштааш зиндагӣ мекунад. Чунин муносибати самимиву муаддабона ҳамеша боиси афзудани масъулияти шоир хоҳад гашт.    

-Чӣ паёме ба хонандагони хеш доред?

Саъдиё, дӣ рафту фардо ҳамчунон маълум нест,

Дар миёни ину он фурсат шумор имрӯзро. (Саъдии Шерозӣ)

 Суҳбаторо Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Ноиби Президенти Комиссияи Аврупо, Намояндаи олии Иттиҳоди Аврупо оид ба сиёсати хориҷӣ ва амният Ҷозеп Боррелл мулоқот намуданд

11 октябр дар шаҳри Брюссел Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Ноиби Президенти Комиссияи Аврупо, Намояндаи олии Иттиҳоди Аврупо оид ба сиёсати хориҷӣ ва амният Ҷозеп Боррелл мулоқот карданд.

Дар рафти вохӯрӣ масоили ҳамкории Тоҷикистон ва Иттиҳоди Аврупо мавриди баррасӣ қарор дода шуд.

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Палатаи намояндагони Парлумони Федеролии Белгия хонум Элиан Тилйе мулоқот намуданд

11 октябр дар шаҳри Брюссели Подшоҳии Белгия дар доираи сафари корӣ Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Палатаи намояндагони Парлумони Федеролии Белгия хонум Элиан Тилйе мулоқот карданд.

Дар мулоқот масоили ҳамкории сиёсию байнипарлумонии Тоҷикистону Белгия баррасӣ шуд.

Читать далее

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Шӯрои Иттиҳоди Аврупо Шарл Мишел мулоқот намуданд

11 октябр дар шаҳри Брюссели Подшоҳии Белгия Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Шӯрои Иттиҳоди Аврупо Шарл Мишел мулоқот карданд.

Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз пазироии самимӣ изҳори сипос карда, бо итминон изҳор доштанд, ки натиҷаҳои музокирот ба тавсеаи ҳамкории гуногунҷанбаи Тоҷикистон ва Иттиҳоди Аврупо такони ҷиддӣ мебахшанд.

Читать далее

Баҳри сариштаи саривақтии меваҳои шаҳдбор

Дар Паёми имсолаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олӣ қайд гардидааст, ки майдони боғу токзори кишвар ба 200 ҳазор гектар расонида шуда, он нисбат ба соли 1991 – ум 2,2 баробар зиёд мебошад. Дар замони соҳибистиқлолӣ дар кишвар беш аз 112 ҳазор гектар боғу токзори нав бунёд гардидааст. Бо мақсади дастгирии кишоварзон Сарвари давлат изҳор намуданд, ки дар соли 2021 – ум кишоварзон аз супоридани андози ягонаи замин озод карда шаванд.

Токпарварӣ яке аз соҳаҳои асосии комплекси агросаноатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Халқи тоҷик аз қадимулайём навъҳои хушсифату хушмаззаи ангурро офарида, аз насл ба насл боқӣ гузоштаанд. Он яке аз соҳаҳои сердаромад ба ҳисоб рафта, дар иқтисодиёти кишвар барои ғанӣ гардонидани буҷа мавқеи устуворро ишғол менамояд. Ангур ва маҳсулоти коркарди саноатии он баҳри ба даст овардани истиқлоли озуқавории кишвар нақши калонро мебозад. Дар вилоят дар доираи «Барномаи рушди соҳаи боғу токпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016 – 2020» боғпарварону токпарварон ба дастовардҳои назаррас ноил гардиданд. Дар ин давра дар шаҳру навоҳии вилоят наздик 4 ҳазору 362 гектар боғи нав бунёд шудааст, ки ин нишондод 170 дарсади нақшаро ташкил медиҳад.

Меваи ангур натанҳо дар намуди тару тоза, балки дар намуди хушконидашуда ва маҳсулоти коркарди саноатӣ низ истифода бурда мешавад. Хусусияти дигари ангур дар он аст, ки навъҳои онро дар сардхона ва биноҳои махсус дар муддати 6 – 7 моҳ (октябр – май) нигоҳ доштан мумкин аст ва ин барои бо маҳсулоти серғизо ва тару тоза таъмин намудани талаботи аҳолӣ мусоидат карда метавонад. Токпарварӣ асосан дар шаҳру навоҳии Панҷакент, Истаравшан, Деваштич ва Бобоҷон Ғафуров рушд ёфтааст. Бино ба маълумоти мутахассиси Сарраёсати кишоварзии вилоят Абдуҳаким Қаландаров, дар қаламрави вилоят 9627 гектар токзор мавҷуд аст, ки аз он 8151 гектараш ҳосилдиҳанда мебошад. Истеҳсоли ангур то моҳи сентябри соли равон 10 653 тонна буда, нисбат ба ҳамин давраи соли сипарӣ 731 тонна зиёд аст. Иттилоъ дода шуд, ки меваи ангур асосан ба Федератсияи Россия, Ҷумҳуриҳои Қазоқистону Ўзбекистон содирот мешавад ва то санаи якуми сентябри соли ҷорӣ 950 тонна ангур содирот шудааст, ки нисбат ба соли гузашта 780 тонна зиёд мебошад.

Бино ба маълумоти муовини сардори Раёсати кишоварзии шаҳри Истаравшан Ёқубҷон Ашўров, токпарварони таҷрибадори шаҳр аз як гектар бо усули бобоӣ 250 - 300 сентнерӣ ва аз ин ҳам зиёд ҳосил истеҳсол намуда, онро ҷамъоварӣ мекунанд. Азбаски шаҳр минтақаи камобтарин ба ҳисоб меравад, барои самаранок истифода бурдани об токзорро бо усули бобоӣ парвариш мекунанд.

- Дар шаҳри Истаравшан беш аз 50 – 60 намуди ангур парвариш шуда, маъмултарини он ангури кишмиши сиёҳу сафед, чиллагӣ, тоифию ҳусайнӣ, сарғ ва обак мебошад. Асосан токпарварони шаҳр ба парвариши ангури кишмиши сиёҳ машғул ҳастанд, ки онро мавиз карда, ба содирот мебароранд. Бояд тазаккур дод, ки дар шаҳри Истаравшан 3609 гектар майдони токзор мавҷуд буда, мувофиқи санҷиши мутахассисони соҳа дар назар дошта шудааст, ки 29 550 тонна ангури хушсифат истҳсол намоянд, - гуфт Ёқубҷон Ашўров. Иттилоъ дода шуд, ки токпарварон дар соли 2020 - ум 29530 тонна ангури хушсифати кишмиши сиёҳу сафед, тоифӣ, сарға, гулобӣ, нимранг, ғалаба ва миёна истеҳсол намуда, мавриди истифодаи умум қарор доданд.Шароити хоку иқлими Истаравшан ба токпарварӣ мутобиқ буда, 60 - 70 фоизи истеҳсоли ангури вилоятро ташкил медиҳад.

- Хоҷагиҳои деҳқонии Ҷўра саркор, Миразим – токпарвар, Боғдорӣ, Наврўз, Диловар ба парвариши ангур машғул буда, ин хоҷагиҳо аз 1 гектар то 300 сентнер ангур истеҳсол менамоянд. Инчунин ба парвариши ангури чиллагӣ ном баровардаанд, ки серғизотарин ангур маҳсуб меёбад. Асосан Ҷамоатҳои деҳоти Сабристон, Гули Сурх, Ниҷонӣ, Зарҳалол, Пошкент ба парвариши ангур машғул буда, мардум аз пушти ин зироат ризқу рӯзии худро меёбад, - гуфт номбурда.

Ҳамчунин, соли равон кишоварзони ноҳияи Бобоҷон Ғафуров низ ҳосили хубро ба даст овардаанд. Дар ҳудуди Ҷамоати деҳоти Дадобой Холматов Ассотсиатсияи хоҷагиҳои деҳқонии Абдулло Раҳимбоев, ки солҳои 2013 - 2014 ба Хоҷагиҳои деҳқонии инфиродӣ - шарикӣ ба миқдори 580 адад таъсис ёфта буданд, номи хоҷагии деҳқонии «Фароғат» - ро гирифтааст. Деҳқонону кишоварзон дар ин ҷо фаъолияти пурмаҳсул дошта, ба нишондиҳандаҳои баланд ноил гардидаанд. Маҳсулоти кишоварзии деҳқонон нисбат ба соли пешин бамаротиб афзудааст, зеро коркарди агротехникӣ сол ба сол беҳтар шуда истодааст.

- Соли равон деҳқонон ҳосили хубро ба даст овардаанд ва ин пеш аз ҳама бо таъминоти оби полезӣ алоқаманд аст. Солҳои пешин токзорҳо аз ҳисоби шабакаҳои обёрӣ бо об таъмин мешуданд, ҳоло бошад, хоҷагиҳои деҳқонӣ чоҳҳои амудӣ кофта, дар муҳлати муқарраргардида ба заминҳо об медиҳанд. Саҳмдорон мекўшанд, баҳри иҷрои «Барномаи давлатии амнияти озуқаворӣ» ба натиҷаҳои баланд соҳиб гарданд, - гуфт муҳандиси заминсози ҷамоат Ғуфрон Ғаффоров. Ҳамчунин ў қайд кард, ки асосан маҳсулоти кишварзии ҷамоат меваи ангур буда, барои содирот дар сардхонаҳо ҳосили ангур нигоҳ дошта мешавад. Баробари ин барои таъмини сокинон бо меваи серғизо дар фасли сармо дар сардхонаҳо миқдори муайяни ангур захира мешавад.

Раиси Хоҷагии деҳқонии «Фароғат» Аъзамҷон Ҳайдаров соли равон ҳосили хуби ангури бегоҳии навъи тоифиро ба даст овардааст. Бино ба гуфти ў, дар хоҷагии мазкур дар 12 гектар замин 18 нафар саҳмдор фаъолият мебаранд, ки дар як мавсим 5 – 6 тонна ҳар як саҳмдор ҳосил ба даст меорад. Дар 3,5 гектар замин дарахтони биҳиву зардолу парвариш мешаванд. - Аз соли 2008 – ум заминҳои корам тақсим шудаанд ва аз ҳамон сол инҷониб токро пайванд карда, асосан навъи ангури тоифӣ парвариш мешавад. Барои сифати ангурро хуб кардану зуд нобуд нагардидан ба он дорувории лозима пошида, то охири мавсим 6 – 7 маротиба об дода мешавад. Боиси хушнудист, ки бо мақсади дастгирии кишоварзон Сарвари давлат, аз супоридани андози ягонаи замин озод кардаанд, ки чунин дастгирӣ барои деҳқонон саривақтӣ аст, - гуфт Аъзамҷон Ҳайдаров.

Боиси қайд аст, ки барои саривақт ғунучин кардани ҳосили пухтарасида бештар оилаҳои деҳқонон ҷалб мешаванд. Деҳқонзан Файзинисо Ҷўраева 40 сол инҷониб дар соҳаи токпарварӣ фаъолият мебарад. Тўли ин солҳо ў соҳаи токпарвариро ба пуррагӣ омўхтаасту роҳҳои ба даст овардани ҳосили фаровонро самаранок истифода мебарад. - Ҳосили имсоларо дида завқам меояд, зеро ҳосил фаровон шудаасту ҷамъоварӣ шуда истодааст. Ангури навъи тоифиро пас аз ҷамъоварӣ кардан ба сардхонаҳо месупорем. Барои ғунучини ҳосил аҳли оила заҳмат мекашанд. Аз оғози фасли баҳор меҳнат мекунему то фасли зимистон бо токбуриву токбандӣ анҷом меёбад.

Ҳамин тавр, ризқу рўзии худро аз ҳисоби деҳқонӣ меёбем, - гуфт деҳқонзан. Ҷоиз ба зикр аст, ки аз мева ва барги ток зиёда аз 100 намуди таом ва маҳсулоти саноатӣ истеҳсол менамояд. Дар саноати хўрокворӣ меваи ангур ҳамчун ашёи асосии афшура, нўшокӣ ва шарбатҳои гуногун истифода мешавад.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

ҲАДАФ - РОҲ ЁФТАН БА БОЗОРИ ҶАҲОНӢ

Моҳипарварӣ як ҷузъи муҳими хоҷагии халқи кишвар маҳсуб ёфта, дар таъмини бозорҳои дохилӣ, захираи он дар кӯлу обанборҳо ва ҳавзҳои сунъӣ саҳми беандоза дорад. Бо дастгирии Ҳукумати кишвар баҳри рушди соҳаи мазкур «Барномаи давлатии рушди соҳаи моҳипарварӣ» тасдиқ гардидааст, ки дар асоси он имрӯз хоҷагидорони вилоят барои парвариши моҳӣ машғул гардида, фаъолияти худро рӯз аз рӯз хубтар мегардонанд.

Дар ин замина имрӯз дар ноҳияи Ҷаббор Расулов баҳри иҷрои бандҳои барномаи давлатӣ ҳавзҳои моҳипарварӣ ташкил гардидаанд, ки барои пешрафти соҳаи мазкур мусоидат хоҳанд кард. Бино ба иттилои Раҳматулло Мамуров, директори филиали ҶДММ «корпоратсияи моҳии тоҷик» дар ноҳияи Ҷаббор Расулов, ҳавзҳои моҳипарварӣ аз ҷониби ҶДММ «корпоратсияи моҳии тоҷик» бунёд гардида, аз рӯи лоиҳа 3,2 гектар масоҳат доранд.

Айни ҳол дар майдони 0,60 гектар 21 ҳавзи моҳипарварии дарозиашон 30 - метра мавҷуд аст. Дар ин ҳавзҳо асосан гулмоҳӣ ва каме сазан парвариш меёбанд, ки онҳо дар бозорҳои дохилӣ ва хориҷӣ харидорони зиёд доранд. Аз гуфтаи масъулин бармеояд, ки аз Федератсияи Россия 70 ҳазор тухми моҳӣ ворид гардидааст, ки алҳол 60 ҳазори он хуб инкишоф ёфта, 35 - 40 - граммӣ вазн доранд. Ҳамчунин, мутахассисони соҳа Абдурасул Почоев ва Толибҷон Отабоев даҳ ҳазор моҳиро аз дохили кишвар дастрас ва парвариш намуда истодаанд, ки ҳар кадом то 600 грамм вазн доранд. Имрӯз барои хуб парвариш ёфтани моҳиҳо беш аз даҳ нафар корманд ҳамарӯза фаъолияти пурсамар доранд. Хӯроки моҳиҳо асосан аз кишварҳои Аврупо ва Эрон дастрас мешаванд. Бо дастгирии роҳбарияти ҶДММ «корпоратсияи моҳии тоҷик» аз Ҷумҳурии Ӯзбекистон моҳии навъи «Ассётра» ба миқдори 1,5 ҳазор ворид шуда, имрӯз инкишофи хуб доранд.

Номбурда қайд намуд, ки филиали мазкур метавонад, дар як сол то 50 тонна моҳиро истеҳсол ва ба бозорҳои дохиливу хориҷӣ ба фурӯш барорад. Дар сурати фаъолияти пурра метавон гуфт, ки соле то 200 тонна моҳӣ истеҳсол хоҳад шуд. Дар ин замина боз 30 нафаридигар метавонанд, бо ҷойи кори доимӣ таъмин гарданд. - Алҳол дар ҳафт ҳавз парвариши аз 8 то 10 ҳазор моҳӣ ба роҳ монда шудааст. Инчунин, барои инкишофи хуби моҳиҳо бо мутахассисони шаҳрҳои Душанбеву Ҳисор ва минтақаи Ромит, ҳамчунин бо шаҳри Тошканди Ҷумҳурии Ӯзбекистон ҳамкории худро ба роҳ мондаем. Барои истироҳати кормандон ва сокинону меҳмонони ноҳия дар назди филиал як чойхона таъсис дода шудааст, ки барои 100 нафар мизоҷ хизмат мерасонад, - мегӯяд Раҳматулло Мамуров.

Ҷоиз ба қайд аст, ки Филиали ҶДММ «корпоратсияи моҳии тоҷик» дар ноҳияи Ҷаббор Расулов аз ҷониби Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мавриди истифода қарор дода шуда буд. Сарвари давлат дар ин рӯз барои мо кормандон дастуру супориш доданд, ки барои зиёд намудани истеҳсоли моҳӣ ва роҳ ёфтан ба бозори ҷаҳонӣ аз тамоми имкониятҳои мавҷуда самаранок истифода намоем.

- Мо, аҳли кормандон имрӯз дар асоси дастуру супоришҳо ва роҳнамоии Сарвари давлат фаъолияти худро ба роҳ монда, кӯшиш ба харҷ медиҳем, ки дар таъмини бозори истеъмолии кишвар ва таъмини амнияти озуқавории мамлакат саҳми арзандаи худро гузорем, - мегӯяд мавсуф.

Истамҷони Наҷмиддин,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Макони нуру сафо хоҳад шуд

Баҳористон яке аз шаҳракҳоест, ки дар шаҳри Истаравшан, аниқтараш дар қад - қади роҳи Душанбе – Хуҷанд - Чаноқ, бунёд мегардад. Давоми 30 соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилоят чандин иншоотҳои ҷашнӣ, корхонаву муассисаҳои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи кишвар бунёд гардиданд, ки симои шаҳру деҳотро ба куллӣ тағйир доданд. Яке аз иншооти хеле муҳим ин бунёди шаҳраки Баҳористон аст, ки мардуми ноҳияи Деваштич ва шаҳри Истаравшанро ба оғӯш гирифт.

Санги асосро барои ояндаи неки мардуми ин сарзамин Асосгузорри сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба се иншооти ҳаётан муҳим – бинои бунгоҳи тиббӣ, мактаб ва боғчаи бачагона гузошта, ба бунёди ин шаҳраки азиму замонавӣ замина гузоштанд. Имрӯз бинои бунгоҳи тиббӣ пурра сохта шуда, муваққатан ҳамчун бинои Ҷамоати шаҳрак хизмат менамояд. Дигар корҳои ободкориву созандагӣ бомаром ҷараён дошта, дар давоми сӣ соли Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон шаҳракҳо бунёд гашта, нишон аз давлату давлатдорӣ ва сиёсати бунёдкорона ва созандаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро дорад.

Воқеан, баробари ворид шудан ба ин мавзеъ ниҳолони пайвандии навбар, току гулу гулбуттаҳо намудор мегарданд, ки аллакай аз ободии ин маҳал дарак медиҳанд. Баҳористон маконест, ки ояндаи хеле зебо дорад, зеро қад – қади роҳи калони мошингузар қомат афрохтани дарахтони зебову сарсабз далели гуфтаҳои болост. Аллакай роҳгузарон ба табиати рангину зебои ин маҳал бо ҳавас дида дӯхта, дар бораи ояндаи рангини он байни худ ҳарф мезананд. Воқеан, дар шаҳраки Баҳористон дарахтони мевадиҳанда, аз қабили шафтолу, олу, себу бодом ва нок рӯ ба нашъунамо овардаанд. Дар қад - қади роҳи мошингузар дар масофаи 2,5 километр ҳамчунин дарахтони ороишӣ шинонида шудаанд.

Дар ҳудуди шаҳрак сохтмон ва мумфаршкунии роҳҳои марказӣ дар масофаи 11 ҳазор метри мураббаъ, таъминоти барқ ва васли трансформатори 400 квт, чароғонкунӣ, навсозии пойгоҳи обкашӣ, кофтани ду чоҳи амудӣ ва хати оби нӯшокӣ дар масофаи 2400 метр аз ҷониби Идораи сохтмони асосии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят ба иҷро расонида шуданд. Бино ба гуфти сарвари Муассисаи давлатии иншоотҳои сохташавандаи Баҳористон Уткур Абдулхайров, то имрӯз дар ин минтақа 62 хонаи истиқоматӣ бомпӯш шуда, ба 95 хона таҳкурсӣ гузошта шудааст. Барои 139 хонаи истиқоматӣ қуму санг захира гардидаанд. Воқеан, имрӯз дар шаҳрак 27 оила хонаҳоихудробунёднамуда, дар ҳамин минтақа умр ба сар мебаранд. Мардум ҳам бо оби нӯшокӣ ва ҳам полезӣ таъминанд. Лозим ба ёдоварист, ки имсол, дар минтақаи мазкур 1000 бех ниҳол шинонида шуд. Дар он ҷое, ки об ҳаст, ободӣ ҳаст мегӯянд. Дар он ҷое, ки об ҳаст, файзу баракати зиндагӣ, сарсабзию хуррамӣ он ҷост.

Дар ҳақиқат, имрӯз минтақаи Баҳористон ба оби нӯшокӣтаъмин буда, ду ҳавзизахиравии минтақавиро самаранокистифода мебаранд.Онҳо ҳавзи захиравии обро бо кӯмаку дастгирии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят бо девори иҳотавӣ таъмин намуданд. Дар ҳудуди як гектар замин пиёз ва як гектар гандум коштанд. Мардуми маҳал низ дар хонаҳои худ ба обчакорӣ машғуланд. Ҳамзамон, бояд изҳор намуд, ки минтақаи Баҳористон меваи боғи Истиқлол буда, дар баробари шаҳрҳои дигари замонавӣ бунёд мегардад. Рӯз ба рӯз ободу зебо гардидани минтақаҳои кишвар аз тинҷию осоиштагӣ, бунёдкориву созандагии диёри ҷавони Тоҷикистон далолат медиҳад. зеро ҷавоне, ки дар даврони Истиқлолият ба дунё омад, имрӯз сӣ сол дорад.

Дар муддати 30 сол дар кишвари азизамон иншоотҳои бузург сохта, ба истифода дода шуданд, ки ҳар рӯзу ҳар соат симои худро дигаргун сохта, ба як макони диловез, ба маънои аслиаш чун номаш Баҳористон табдил меёбад. Бо боварии комил гуфта метавонам, ки баъди гузашти солҳо ин шаҳраки навбунёд ба як шаҳраки афсонавӣ, ба як макони ободу зебои кишвар, макони нуру сафо ва нусрату фараҳмандӣ табдил хоҳад ёфт.

Гулҷаҳон МАҲКАМОВА,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее