Танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллӣ – омилиинкишофи ҷомеаи солим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон

Таърих гувоҳ аст, ки миллати тоҷик ҳамчун миллати фарҳангӣ ва тамаддунофар натанҳо бо қадршиносиву эҳтироми илму маърифат, балки бо ташаккул ва инкишофи анъанаву расму оинҳояш дар таърих ҳастии худро ҳифз намудааст.

Маълум аст, ки миллат бе расму оин ва ҷашну маросим буда наметавонад, бо гузашти давр дар замони соҳибистиқлол як қатор анъана ва ҷашну маросимҳо аз нав эҳё гардиданд. Баробари шукӯҳу зебоӣ ва мақбулияти зиёд доштани онҳо дар ҷомеа, рақобат дар анҷоми русум ва ҷашну маросимҳо аз тарафи мардум ба зиёдравӣ ва исрофи беҳуда оварда расонд. Гарчанд, ки анъанаҳо гуногун бошад ҳам, барои табақаҳои ҷомеа арзишу аҳамияти муҳими ҳаётӣ пайдо намуд.

 Боиси хушнудист, ки бо ибтикор ва сарварии Пешвои миллат ва ҳамрайии мардум санаи 11 июли соли 2007 ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон” қабул гардид.

Дар баромади худ бо асоси далелҳо Пешвои миллат изҳор намуданд,ки харҷу масрафи зиёд дар ҷашну маъракаҳо оқибат ба вайроншавии оила, паст шудани сатҳи зиндагӣ оварда расониданаш мумкин аст. ҳатто дар асоси таълимоти исломӣ дуруст набудани онро зикр кардаанд. Бо амалишавии қонуни мазкур тӯли даҳ сол он барои мардуми кишвар аҳамияти иҷтимоиву иқтисодӣ пайдо намуд. Дар ин давр тарзи гузаронидани ҷашну марсимҳо дар амал санҷида назару андешаҳо барои беҳтар намудан, зарурати тағйиру иловаҳо ба қонуни мазкур ба вуҷуд омаданд. Ин аст, ки ин тағйиру илова барои ҳимояи манфиатҳои аҳолӣ равона карда шуданд, аз он ҷумла: роҳ надодан ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ- оростани дастурхони маънавии хоксорона, дар доираи оила ва бе иштироки хизматрасонии санъаткорон гузаронидани хатнасур, дар муассисаҳои тиббии дахлдор ба таври ройгон бо тартиби муқаррар намудаи мақоми ваколатдори давлатӣ дар соҳаи тандурустӣ гузаронида шудан, дода шудани ҳуқуқ ба падару модарон ва шахсони ивазкунандаи онҳо то расидан ба синни балоғат дар бонкҳо кушодани суръатҳисобҳо, инчунин ба шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки имконияти молиявӣ доранд бо риояи тартиби муқарраршуда ва иштироки комиссияҳои доимии маҳаллӣ гузаронидани хатнасури хайриявии оилаҳои камбизоат.

Хусусан тағйироти дар моддаи 10 Қонуни амалкунанда оид ба танзим даровардани тӯи домодию арӯсӣ меъёре пешбинӣ карда шудааст, ки бо маслиҳати тарафайн ба ҷойи додани оши тӯй маблағи онро баҳри беҳтар гардонидани шароити зиндагии навхонадорон сарф карда мешавад.

Танзим намудани марсими дафну азодорӣ мувофиқи пешниҳодҳо ҷамъи маросими мазкур бе забҳи чорво ва бе гусустани дастархон гузаронида шуда, тартиби гузаронида шудани он аз ҷониби мақоми ваколатдор муайян карда мешавад, ки дар моддаи 11-ум Қонуни амалкунанда оварда шудааст.

Бо назардошти дархостҳои аҳли ҷомеаи Ҷумҳурии Тоҷикистон манъ карда шудани маъракаи “ ҳоҷизиёрат” ва тартиби сафари шаҳрвандон барои адои ҳаҷ ва умра, ки ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян кардааст, ки дар моддаи 12-и қонуни мазкур тағйиротҳо пешниҳод карда шудааст.

Тағйироте, ки дар моддаи 14-и Қонун пешниҳод карда шудааст, тартиби баргузории ҷашну маросимро ба танзим дароварда, дар ин модда масъул будани маъмурияти ҷои баргузории ҷашну маросим дар баробари соҳибони маърака нисбати вақти баргузорӣ, шумораи даъватшудагон мавқеи муҳимро ишғол намудааст.

Қобили зикр аст, ки таваҷҷӯҳи Пешвои миллат ба ворид намудани меъёрҳо оид ба манъи дар муассисаҳои таълимӣ бо идоракунии воситаҳои нақлиёт омадани сабақгирандагон пешниҳод карда шуда, ҳангоми риоя накардани ин меъёрҳо беҳуқуқи барқарор кардан, хориҷ намудани сабақгирандагон асос мегирад.

Ҳадаф аз қабули Қонуни мазкур ва мулоқоти Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо фаъолон, аҳли ҷамеаи кишвар яке аз рӯйдоди муҳим дар таърихи навини Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта баҳри беҳтар намудани сатҳу сифати зиндагии аҳолии кишвар, пайдо намудани раванди тоза дар самти таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ, пос доштани арзишҳои миллӣ ва решаҳои таърихии он, таъмини ҳифзи пайомадҳои номатлуб ва таҳдиду хатарҳои манфии раванди ҷаҳонишавӣ равона карда шудаааст.

Мо аҳли ҷомеаи бонувони факултети геоэкология ба тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷонибдорӣ намуда, баҳри амалӣ гардидани он саҳми худро мегузорем.

Ф.ОЧИЛОВА,
омӯзгори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд
ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Add comment


Security code
Refresh