Ҳақиқати Суғд
  • Асосӣ
  • Бахшҳо
  • Аксҳои хотирмон
  • Тамос бо мо
  • Рӯзнома
  • Facebook
  • Telegram
  • Instagram
  • Собиқадорон
  1. Вы здесь:  
  2. Главная
  3. Бахшҳо
  4. Ҷомеа ва замон

Маводҳои охирон

  • Пайравони паймони худсохтаи наҳзат – пастфитрати иғвопеша
  • Пайравони паймони худсохтаи наҳзат мутаассибу бехираданд!
  • Нест бод терроризм!
  • Маърифати ҳуқуқӣ ва пешгирии падидаҳои номатлуб
  • Назаре ба масъалаҳои хурофот ва таассуб
  • Хатарҳои терроризм, экстремизм ва радикализм ба амният ва суботи ҷомеа
  • Нақши мубориза бо коррупсия дар таҳкими суботи ҷомеа
  • Муаммои глобалиро ҳал мебояд
  • Терроризмро маҳкум менамоем
  • Эмин аз таҳдидҳои замони муосир

Бахшҳо

  • Маводҳо барои сайт
  • Сиёсӣ
  • Иҷтимоӣ
  • Иқтисодӣ
  • Фарҳанг
  • Варзиш ва сайёҳӣ
  • Тандурустӣ
  • Кишоварзӣ
  • Илм ва маориф
  • Собиқадорон
  • Ҷомеа ва замон

Собиқадорон

ТӮЙЧИЗОДА ҲАДИЯТИЛЛО
ӮРИНБОЙ УСМОН (Усмонов)
МӮЪМИНОВА РАФОАТ (Рафоати Неъматдухт)
ИСМОИЛОВ ИСРОИЛ
ҶИЛО (Сайидамин Умаров)
МАҶИДОВ АБДУМУИН (А.Юсуфзод)
ШАРИФОВА МАВЛУДА
СОЛЕҲИ ЗАРИФЗОД (Солеҳбой Дадобоев, Солеҳи Маҳзун)
ФАРЗОНА (Хоҷаева Иноят Юнусовна)
КЕНҶАЕВА МАВЛУДА ҲОДИЕВНА

Ҷустучӯ

Пайравони паймони худсохтаи наҳзат – пастфитрати иғвопеша

Информация о материале
Опубликовано: 11 июня 2026
Просмотров: 59

Мо борҳо зимни мақолаҳои хеш вобаста ба рафтору гуфтори бадхоҳони миллат, аз ҷумла Муҳаммадиқболи Садриддин, ки яке аз пайравони фаъоли наҳзат- “Паймони милли..”, аниқтараш шогирди Муҳиддин Кабирӣ мебошад, андешаҳои худро иброз дошта будем. Вобаста ба баромади навбатиаш, ки санаи 17 ноябри соли равон, дар барномаи ифротии “Минбари муҳоҷир” баромад намудааст, ибрози ақида намуда, сараввал онро маҳкум намуда, ибрози андеша менамоем.

Бояд қайд кард, ки М.Садриддин зимни баромадаш боз бо ҷалби пайраваш афроде бо номи Тағоев Муҳаммад оид ба масоили муҳоҷирони меҳнатӣ, ки дар қаламрави Федератсияи Русия қарор доранд, сабти видеоӣ намоиш дода, ғайривоқеӣ арзёбӣ намуда, андешаи носолимашро баён сохт. Худро “раҳмдили миллат” шуморида, шаҳрвандонро ба мисли қазияи Абхазия ба ҳамоишу бесрарусомонӣ даъват карда, нисбати миллати тоҷик суханҳои ноҷоя гуфт. Мо хама хуб медонем, ки берун аз кишвар иқомат доштан муаммои худро дорад. Вале, обруи миллати тоҷикро тавассути минбари шабака бадном кардан, нашояд! Мо ин гуна ҳолатро аз ҷониби дигар миллатҳои кишварҳои ҷаҳон мушоҳида накардааем. Хуллас, ягон ташкилоту созмонҳо миллати хешро ошкоро таҳқиру масхараю ба объекти ханда табдил надодааст. Аммо, М.Садриддин ва шогирдону пайравонаш акси ин ҳол. Танҳо ба хотири эҷоди ҳисси норозигию эътирози шаҳрвандон ва ноором сохтани вазъияти Тоҷикистон дар ин масъала таблиғоти ғаразнокро пеша менамоянд.

Хулоса, М.Садриддин бо ҷалби думравонаш чун баромадҳои қаблиаш, боз барои паст задани мавқеи давлату миллати тоҷик дар миқёси байналмилалӣ ва минтақавӣ бештар интишори матлаби иғвоангез паҳн намуд. Ин қабил нафарони пастфитрати иғвопеша наметавонанд мафкура ва тафаккури мардуми бофарҳанги миллати тоҷикро дигаргун созанд. Чунки тамоми мардуми ҷаҳон, хусусан табақаи солимақлу соҳибфикр аз таҷрибаи сулҳи тоҷикон, пешбурди иқтисодиёт, муносибатҳои муваффақи дипломатӣ, иқдомҳои наҷибонаи табиатдӯстӣ дар истифодаи оқилона ва ҳифзи захираҳои об, таъмини истиқлолияти энергетикӣ, раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, амнияти озуқавории мамлакат ҳаёти орому осуда мегӯянду меомӯзанд.

Дар қисми хулосавӣ қайд менамоем, ки халқи тоҷик сулҳу ҳамдигарфаҳмиро ба ивази азияту заҳмати сахту сангин ва муҳимтар аз ҳама, ба баҳои ҷони даҳҳо ҳазор қурбониёни ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ ба даст овард ва имрӯз шукргузор аст, ки дар фазои неъмати бузурги суботи сиёсӣ ва оромии ҷомеа кору зиндагӣ дорад.

 Р.АНВАРӢ ,

устоди ДИС ДДТТ

Пайравони паймони худсохтаи наҳзат мутаассибу бехираданд!

Информация о материале
Опубликовано: 11 июня 2026
Просмотров: 60

Таҳлилҳо собит менамоянд, ки вақтҳои охир хоинони миллат, амиқтараш яке аз пайравони паймони худсохтаи наҳзат, афроди бешарафи беномуси иғвогар Муҳаммадиқболи Садриддин, бештар тавассути сомонаи ифротӣ бо номи “Ислоҳ.нет”,

дар барномаи “Минбари муҳоҷир” ровигӣ намуда, бо ҷалби шогирдону ҳаводоронаш бо суханҳои сафсатаи иғвогаронааш баромад менамояд. Дар иртибот ба ин, ибрози андеша намуда, қайд менамоем, ки М.Садриддин оқибат дур аз диёр ватангадо гашта, имруз бо раҳнамоии устодаш Кабирӣ ва пуштибонии хољагонаш дар яке аз кишаврҳои Аврупо иқомат дорад. Ин роҳгумзадаи ватангадо, баҳри иҷрои супоришҳои устоду ҳоҷаи хориҷиаш, алалхусу бо ҷалби шогирдаш бо номи Муҳаммадамин ва яке аз ҳаводораш Тағоев Муҳаммад  зимни баромадҳои беасоси иғвогаронаашон кӯшиш карда истодаанд, ки ҷомеаи моро ноором сохта, фарҳангу мазҳаби бегонаро ба сари мардуми мо таҳмил кунанд. М.Садриддин ва шогирдону ҳаводоронаш яке аз гуруҳаки ифротие ҳастанд, ки имрӯз аз шукуфоии Тоҷикистони соҳибистиқлол дар таҳлука афтодаанд. Бо ибораи дигар ба либоси М.Садриддин ва пайравонаш кайк даромадаасту имруз онҳоро ором гузошта наметавонад. Бадхоҳони миллат ба ѓайр аз тўҳмату амали иғвогариашон дигар коре надоранд. Ин гуруҳаки ифротӣ, умуман паймони худсохтаи наҳзат-“Паймони милли..”-хоинони миллат ба пешрафту тараққиёти кишвари мо, сулҳу суботи кишварамон назари нек надоранд ва барои манфиати шахсӣ ва устоду хоҷашон мақсад доранд, ки вазъияти кишварро таѓйир дода, дарёфти пулу сарватҳои муфтро ба даст оранд. Умуман, ҳаводиси зиёди айём ва пайомадҳои манфии роҳбарияту ҳаммаслакони наҳзат ба М.Садриддин ва шогирдону пайравонаш ҳеҷ дарси ибрат намешавад, гӯё чашми бино, гӯши шунаво надоранд, сахт мутаассибу бехираданд. Бо боварии комил таъкидан қайд менамоем, ки ин пайравони худсохтаи наҳзати аҳмақнамо ҳеҷ гоҳ ақидаи сиёсии мардуми сарбаланди Тоҷикистонро дигар карда наметавонанд!

Дар фарҷоми андешаамон хулосабарорӣ намуда, қайд менамоем, ки баромадҳои ифротӣ, ҳилаву дасисаи Муҳаммадиқболи Садриддин ва шогирдону ҳаводоронашро доимо шадидан маҳкум менамоем. Танҳо ҷавонони солимфикру бомаърифат қодир ҳастанд, ки дар шароити таҳаввулоти рӯзафзуни авзои сиёсии ҷаҳон ва вусъат гирифтани низоъҳои байнидавлативу байнимазҳабӣ ҳимояи марзу буми кишвар ва ҳифзи амнияти давлату миллатро дарк намуда, барои ҳифзи дастовардҳои бузурги Истиқлоли давлатии кишвари соҳибистиқлоламон талош варзанд.

 М. АХМЕДОВ,

устоди ДИС ДДТТ

Нест бод терроризм!

Информация о материале
Опубликовано: 11 июня 2026
Просмотров: 38

Замони мо, ки пур аз мушкилот ва ихтилофу зиддиятҳост, доир ба афзудан ва паҳн шудани экстремизм, терроризм, радикализм ва ҳизбу ҳаракатҳои динӣ – ифротгароӣ, созмонҳои террористӣ барои суботу амнияти ҷомеа хатарафзо зиёд ҳарф мезананд.Тибқи маълумоти коршиносон имрӯз дар ҷаҳон беш аз 500 ҳизбу ҳаракатҳои динию ифротгаро, созмонҳои террористию экстремистӣ ошкорову пинҳонӣ амал мекунанд. Ҳоло терроризм беш аз пеш хатари фаромиллӣ ва умумибашариро касб намудааст.

Агар ба таври дигар гӯем терроризм дар минтақаҳои алоҳида ва том ва умуман ба тамоми ҷаҳон доман паҳн карда истодааст. Дар истифодаи таҳдиду фишор, зӯроварӣ, бераҳмӣ, қатлу куштор ва дигар амалҳои ғайриинсонӣ террористон ҳама бо ҳам монанданд. Илова бар ин, террор ҳамчун воситаи амалӣ намудани мақсад, маром ва ниятҳои хатарноку нопок, тамаъҷӯӣ, манфиатҳои хеш, зуҳурот ё падидаи ниҳоят хатарнок, даҳшатовар барои ҷомеа, давлат ва амнияти мардум мебошад. Миёни мафҳуми террор ва терроризм тафовут вуҷуд дорад. Терроризм раванд ва равиши хоси зиндагист ва террор як руйдод аст. Ин раванд бо шиорҳои бофтаю сохтаи исломӣ мақсадҳои худро пардапӯш намуда, ба мушкили умумиҷаҳонӣ табдил ёфтааст. Ин дар ҳолест, ки дини мубини ислом ба терроризм ва ҳаракатҳои экстремистӣ ҳеҷ умумияте надошта, баръакс, таълимоташ зидди ин зуҳуроти хатарнок нигаронда шудааст. Иллат танҳо дар он аст, ки қувваҳои махсус барои амалӣ намудани манфиатҳои худ аз дини мубини Ислом сӯиистифода мекунанд. Роҳбарони пасипардагии терроризм мехоҳанд, харитаи иқтисодию сиёсии ҷаҳонро ба манфиатҳои худ мувофиқ созанд ва махфӣ нест, ки террористон барои пиёда гардондани хостаҳои пуштибононӣ ва бо нишондоди онҳо амал менамоянд. Ҳарчанд падидаҳои ҷойдошта мавҷуди ин аср нестанд, вале дар баробари асри нав симои навро ба худ гирифта, моҳияти онҳо шакли муташаккилтару мураккаби зоҳиршавиро пайдо кардааст.

Аз рӯи мақсаду маром, ғоя ва тарзу амалашон созмонҳои террористиро ба гурӯҳи зерин тақсим намудан мумкин аст:

-Терроризми миллатгаро ё террористони миллатчӣ худро муборизони роҳи озодии миллӣ ва зидди сиатми миллӣ эълон намуда, бар зидди намояндагони миллати дигар амалҳои террористиро содир мекунанд, одамонро мекушанд, таркиш ва дигар амалҳои зишту даҳшатоварро содир менамояд. Барои террористони миллатгаро- миллатчигӣ мақсаду маром ва далели амалҳои нопокашон мебошад;

-Терроризми динӣ, ки имрӯз бештар паҳн шудааст дар зери ниқоби дин амал намуда, худро муборизони роҳи дин, “роҳи ҳақ” эълон мекунанд. Худро мусалмон хонда “муҷоҳид” (аз калимаи “ҷиҳод”- ҷанг дар роҳи дин, дар роҳи ислом) ё ғозӣ (“ғазавот”- ҷанг дар роҳи дин бар зидди куфр) эълон менамоянд;

-Терроризми сепаратистӣ (ҷудоихоҳӣ, марказгурезӣ), террористони сепаратист худро муборизони муқобили асорату ғуломӣ эълон карда, бар зидди ягонагии давлат, якпорчагии он, барои аз байн бурдани он мубориза мебаранд.

Имрӯзҳо дар тамоми ҷаҳон терроризм ва экстремизм, ки ба марги одамони бегуноҳ оварда расонида, модаронро бефарзанд, одамиятро бесарпаноҳ, тифлонро беволидайн мегардонад, мавриди интиқоди шадид қарор гирифтааст. Пеши роҳи ин амали зишт ва ваҳшинаро нагирифтан, майдони фарох кушода додан ба густариши он, бахусус терроризм ва экстремизми динӣ, ифротгароии маҳзабӣ боиси ҳалокати садҳо нафари бегуноҳ мешавад. Бетарафӣ дар ин масъала баробари бо дасти худ ба марг ҳукм намудани оянда мебошад. Ҳар як инсон бояд пеш аз ҳама фикр кунанд, ки ӯ дар сарзамини офтобиву тинҷу ором, пешгирифта зиндагӣ дораду ҳеҷ кас хилофи дигаре кор намекунад, рӯз то рӯз кишвари тараққи карда истодаасту ҳамаи ёру бародарон хушу хурсанд умр ба сар бурда истодаанд. Ҳоло чӣ суд аз ин, ки хешу ёронро ба мотам ва пешравиву сарсабзии кишваратро ба мотам табдил диҳӣ. Биё бо ҳам ватанамонро одоб мегардонем то чашми ҳолуд аз ҷилову дурахшии ободиҳо кӯр шавад, ин аст ҷиҳод, ин аст озодӣ, ин аст дини ислом, ки ту ҳамеша аз пайи ободи бошию барои гулгулшукуфоии ватанат саҳми дота бошӣ, дасти мадад ба як дармондагӣ дароз кунӣ ва миллату давлатамонро муҳофизат кунӣ бо мардуми ҷаҳон новобаста аз гуногунии забон, фарҳанг, дин, расму оин дӯсти бино кунӣ.Ин аст расми одамият.Хулоса, ҳар як фарди худогоҳ ва ватандӯст бояд дар ҳифзи нигоҳдории якпорчагии ватан, ягонагии ҷуғрофӣ ва сиёсии кишвар, дифои сулҳу оромӣ, истиқлолу ваҳдати миллӣ масъулиятшинос бошанд. Моро лозим аст, то ин ки Ваҳдати миллиро пос дошта, ба қадри ин неъмати бебаҳо ва муқаддас бирасем ва ҷавонони ватандӯсту ватанпарварро тарбия намоем, ки дар оянда ин гавҳари ноёбро ҳифзу эҳтиёт намоянд.

 С.АМИНҶОНОВА,

мудири шуъбаи

тарбия ва фарҳанги ДИС ДДТТ

Маърифати ҳуқуқӣ ва пешгирии падидаҳои номатлуб

Информация о материале
Опубликовано: 11 июня 2026
Просмотров: 56

Барпо намудани муҳиту фазои ором ва осоиштаи ҳаёти ҷомеа, қабл аз ҳама эҳтироми қонун, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ ва умуман таъмини волоияти қонунро тақазо мекунад. «Мо бояд эҳтиром карданро ба қонун омўзем, аз чаҳорчўбаи Конститутсия берун набароем, ки қонуну қонуният мизони воқеии зиндагӣ, пойдевори ҳаёти ҳаррўза ва низоми ҳамешагии давлатдории мо гардад»[1].

Шароити ҷаҳонишавии имрўза ва афзун гардидани хавфу хатари терроризм ва экстремизм зарурияти таҳкиму ҳифзи асолати миллӣ, забон, фарҳанг, аз ҷумла ёдгориҳои таърихиро ба миён овардааст. Дар ин раванд андешидани тадбирҳои сиёсӣ, ҳуқуқӣ, маънавӣ, ташкилӣ, иқтисодӣ хело муҳим  ва ногузиранд, ки натиҷаи онҳо ҳарчи бештар барои таъми­ни амнияти шахс, ҷамъият ва давлат равона гарданд.

Фаъолият дар соҳаи муқовимат зидди ҷинояткорӣ ба мусоидат ва ҳамкории тамоми табақаҳои ҷомеа низ ниёз дорад, зеро ҷиноят ба муҳити маънавии ҷомеа зарба зада, ахлоқи ҷомеа, махсусан ҷавононро коҳиш медиҳад. Чуноне, ки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон таъкид карданд[2] афзоиши ҷиноятҳои хусусияти экстремистӣ ва террористидошта ба вусъат ёфтани терроризми байналмилалӣ, фаъолшавии унсурҳои тундраву ифротгаро, ҷалби ҷавонон ба сафи созмонҳои экстремистиву террористӣ ва иштироки онҳо дар низоъҳои мусаллаҳонаи давлатҳои хориҷӣ мусоидат менамояд.

Бо мақсади пурзўр намудани фаъолият дар ин самт ҳанўз аз рӯзҳои аввали соҳибистиқлолии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ташаббуси Президенти мамлакат барои мубориза бо терроризм, ифродгароӣ, коррупсия чораҳои зарурӣ андешида шуданд. Лекин, қувваҳои моҷароҷў аз амалҳои зишти худ пурра даст накашидаанд. Мувофиқи маълумоти Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон танҳо, дар 5 соли охир 45 нафар аъзои ҲНИТ ҷиноятҳои гуногуни вазнин ва махсусан вазнин содир намуда, нисбат ба кирдорҳои ғайриқонуниашон  қарорҳои  ниҳоии судӣ қабул  карда шуданд. 17 нафари онҳо бинобар даст доштан дар ҷиноятҳои дорои хусусияти экстремистӣ ва террористӣ, аз қабили ташкили иттиҳодияҳои ҷиноятӣ, иштирок дар иттиҳоди экстремистӣ, даъватҳои оммавӣ барои бо роҳи зӯроварӣ тағйир додани сохти конститутсионӣ ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида шуданд[3].

Бинобар ин, барои беҳтар намудани сатҳи риояи дақиқ ва якхелаи қонунҳо, тақвияти мавқеи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон[4], Шўрои миллии муқовимат бо коррупсия, Шўрои ҳамоҳангсозии мубориза бо ҷинояткорӣ, мустаҳкам кардани қонуният ва тартиботи ҳуқуқӣ, баррасӣ ва ҳалли одилонаи арзу шикоят ва муроҷиатҳои зиёди шаҳрвандон, таъмини кафолатҳои мурофиавии иштирокчиёни мурофиаи судӣ, бартарияти чораҳои пешгирии ҷиноят ва дигар ҳуқуқвайронкунӣ  дар фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, хусусан мақомоте, ки фаъолияти опреративӣ-ҷустуҷўиро амалӣ менамоянд, беҳтар кардани сифати ҳамкориҳои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ байни ҳамдигар, инчунин бо мақомоти Иттиҳоди давлатҳои мустақил ногузир мебошанд.

Ҳамкории мақомоти давлатӣ бо аҳли ҷомеа дар баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқӣ, масъулиятшиносӣ ва ниҳоят таҳкими қонуният ва тартиботи ҳуқуқӣ мусоидат менамояд.

Фаъолияти мақомоти номбаршуда дар роҳи тарғибу ташвиқоти қонунҳо, ҳамкорӣ бо ташкилоту муассисаҳо оиди пешгирии ҷиноят, дигар ҳуқуқвайронкуниҳо ва оқибатҳои он бештар мақсаднок аст ва набояд сарфи назар карда шаванд. Барои иҷрои бомувафақияти вазифаҳо оиди саривақт ва пурра ошкор кардани ҳуқуқвайронкунӣ, ҷиноят ва ба ҷавобгарӣ кашидани шахсони ҷиноят ё дигар ҳуқуқвайронкунӣ содир карда на танҳо дониши ҳуқуқӣ, инчунин интизоми қатъӣ ва намунавии хизматӣ,  истифодаи самараноки услубҳои пешқадам, такмили шаклҳои ҳамкорӣ ва ҳамоҳангсозии фаъолият, татбиқи воситаҳои илмӣ-техникӣ ногузир ва ҳатмӣ мебошанд. Ҳангоми пешбурди парвандаҳо ё баррасии баҳсҳои ҳуқуқӣ риоя накардани талаботи қонун, сарфи назар аз он кӣ дар кадом асос роҳ дода шудааст, қатъиян ва набояд иҷозат дода шаванд, масъулияти муқаррарнамудаи қонун сарфи назар  нагардида, санадҳои ғайриқонунӣ қабулшуда беэътибор дониста, саривақт бекор карда шаванд. Яъне, баҳри баланд бардоштани ҳисси ватандўстиву ватанпарастӣ, ифтихори миллӣ, сатҳи касбӣ, омодагии ҷисмонӣ ва рўҳию равонӣ, маҳорати касбӣ ва таъмини волоияти қонун, инчунин барои тарбияи кадрҳои баландихтисос дар муассисаҳои таҳсилоти олӣ бояд, ки чораҳои иловагӣ андешида шаванд; ҷобаҷогузории дурусти кадрҳои соҳаи маориф, баланд бардоштани сатҳи донишу тахассуси  мутахассисон, пешбарӣ кардани ҳуқуқшиносони пуртаҷриба ба ишғоли вазифа, иҷрои саривақтии санадҳои судӣ ва роҳ надодан ба қонуншиканиҳо дар фаъолияти судяҳо, инчунин ҳалли дигар масъалаҳои ташкилии фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва судӣ, инчунин баҳри баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии аҳолӣ тадбирҳои муассир амалӣ шаванд.

Ҳамин тариқ, худшиносӣ ва худогоҳии ҳар фарди ҷомеаи мо аз шаҳрвандон то шахсони мансабдор дар шароити пурталотуми ҷаҳонишавӣ ва хуруҷи нерӯҳои харобиовар ҳифзи асолат, ҳувият ва сирати миллиро таҳким мебахшад. Бинобар ин, зарур аст, ки дар зеҳну шуури ҳар фарди ҷомеа то сатҳи ба замони муосир мувофиқ ва дар руҳияи масъулияти иҷтимоӣ тарбия карда шавад, то ҳар фард дар роҳи  ҳифзи арзишҳои милливу фарҳангӣ масъулияти хоса эҳсос намояд.

 

[1] Э.Раҳмон. Истиқлолияти Тоҷикистон ва эҳёи миллат. Ҷилди 5. – Душанбе. 2005.- С.41.

[2] Ниг.: Э.Раҳмон. Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз санаи 22 декабри соли 2016.

[3] То табаддулот се рӯз монда буд // Тоҷикистон, аз 27 сентябри соли 2017. № 39.

[4]Доир ба фаъолияти Ваколатдор  оид ба ҳуқуқи инсон ва вазъи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, ниг.: Ализода З.Давлат – кафили ҳуқуқу озодиҳои шаҳрванд // Минбари халқ. №16 (8309) аз 19 апрели соли 2012.

 Иноятзода Афрӯза Ислом – н.и.ҳ.,

муаллими калони кафедраи ҳуқуқи судӣ ва назорати прокурори ДДҲБСТ

Назаре ба масъалаҳои хурофот ва таассуб

Информация о материале
Опубликовано: 11 июня 2026
Просмотров: 55

Ҳайфи умре, ки ҳама дар пайи ғафлат гузарад,

Ба гирифтории дунёву ба кулфат гузарад.

Саъдии Шерозӣ

Қабл аз он ки мо дар хусуси хурофот ва таассубу таассубпарастӣ ҳарф занем, бояд чӣ маъно доштани онро донем. “Хурофот” – ақида ва фикрҳои пучу беасос, “хурофотпарастӣ” – пайравӣ ва боварӣ ба ақидаҳои хурофӣ ва мавҳумот. “Таассуб”- 1. тарафдорӣ ё душмании бисёр нисбат ба шахс; 2. ҳимоят ва ҷонибдорӣ, орият; 3. тарафдорӣ аз ақоиди динӣ ва маросими кўҳнаи миллӣ, фанатизм, кинаҷўӣ…

Хурофот ва таассуб ҳанўз аз давраи қадим дар шаклҳои гуногун дар байни халқ роиҷ гардида буд, азбаски ба он бовар доштанд, дар ҳамин замина  мақсаду манфиати ниҳонии як гурўҳи одамон амалӣ мегардид.

Тадриҷан хурофот ва таассуб ба афкори сиёсӣ маҳлут гардида, тавонистааст халқу миллатҳоро аз байн барад.

Саъдии бузургвор мефармояд:

 Миллатеро рафт чун оин зи даст,

Мисли хок аъзои ў аз ҳам шикаст.

Яъне, қавме  ки таассубпарастанд, рўзе  мерасад, ки ба ҷуз қабули расму оин ва анъанаи бегона дигар чорае надоранд. Зеро ин қавму миллат шахси шикаставу забунро мемонанд. Имрўз ин падидаи номатлуб дар ҷомеаи ҷаҳонӣ хатари зиёде эҷод карда истодааст. Ва метавонад на танҳо ба як миллату халқият, балки ба нестии аксари миллатҳову давлатҳо оварда расонад. Масалан, натиҷаи хурофатпарастӣ ва таассуб ба он оварда расонд, ки мардуми мусалмони мамлакати тараққикардаи Сурия, Ироқ ва дигар мамлакатҳо ба андешаҳои ифротии гурўҳе дода шуда, аз ҳам пош хурад ва терроризм хатари бузургеро барои мардуми ҷаҳон эҷод карда истодааст. Дар ҳамин хусус Саъдии Шерозӣ мефармояд:

Бани одам аъзои якдигаранд,

Ки дар офариниш зи як гавҳаранд.

Чу узве ба дард оварад рўзгор,

Дигар узвҳоро намонад қарор.

Ин дарде, ки  ҷомеаи ҷаҳонӣ имрўз дучор гардидааст ба тамоми халқҳои сайёраи замин таъсир расонида истодааст, аз ҷумла ба мардуми кишвари мо, ки бархе аз ҷавонон ба қатори гумроҳгаштагонанд, ки асл ва моҳияти ақидаҳои ифротиро дуруст дарк накарда, кўр-кўрона аз паси ин нафарон мераванд. Мавлоно Ҷалолиддини Румӣ мефармояд:

 

Халқро тақлидашон барбод дод,

Эй дусад лаънат бар ин тақлид бод.

Андешаҳои ноҷо ва ботил, ки тақлидкорона садо медиҳанд, боиси аз байн рафтан ё гаравидан ба оинҳои бегона мегардад. Ҳанўз устодони сухан ин маризи ҷомеаро пешгўӣ намуда, дар асарҳои хеш бегонапарастӣ ва тақлидкориро сахт маҳкум менамоянд.  Ва ин  андешаҳо имрўз ба вуҷуд наомадаанд, ин дарахт решаи куҳан ва мустаҳкам дорад, ки то имрўз бо он афкори ҷомеаро вайрон ва нафарони гумроҳгардидаро хонасаллоту хонавайрон намуда, радди маърака мегардонад. Чи хеле зикр намудем, инро мо дар мисоли бисёр давлатҳои пешрафтаву тараққӣ кардаи дунё дида метавонем, ки бар зидди ин падидаи номатлуб мубориза бурда натавониста, гумроҳ гардидаанд ва афкори ифротиро пеша намуда, барои мардуми сайёра хатари бузургеро эҷод карда истодаанд.

Дар ин маврид Иқболи Лоҳурӣ чунин мефармояд:

 Шабе пеши Худо бигристам зор,

Мусалмонон чаро хоранду зоранд.

Нидо омад: «намедонӣ, ки ин қавм.

Диле доранду маҳбубе надоранд»

 Ба андешаи ин ҷониб ин байт чунин маъноро тақозо менамояд, ки мусалмонӣ на дар зоҳир, яъне худнамоӣ, балки дар дилу нияти тоза, андешаи солим, виҷдони  пок ва оғози амале, ки аз муҳаббат маншаъ мегирад, аст. Бо ибораи халқ забону дил бояд ҳамоҳанг бошанд. Дар ҷои дигар Иқболи Лоҳурӣ ба чунин хулоса меояд:

 Худо он миллатеро сарварӣ дод,

Ки тақдираш ба дасти хеш бинвишт.

Ба он миллат сару коре надорад,

Ки деҳқонаш барои дигарон кишт.

 Шоир набзи сайёраамонро эҳсос намуда, мегўяд, ки тақдири миллате дар дасти худи ўст, ки расму оин ва одатҳову анъанаҳои хешро гиромӣ медорад ва ҳеҷ гоҳ тақлиду тақлидкориро пеша нахоҳад кард. Мехоҳам ин байтҳо барои ҳама миллату қавмҳои сайёра бошад ва тақдири худро бо дастони худ бинвисанд, зеро оромии ҷомеа аз сулҳу дўстӣ, ёриву бародарист, на аз хурофотпарастиву таассуб аст, ки оқибат ба ҷангу хунрезӣ ва аз байн рафтани давлату миллат оварда мерасонад.

 Раҳматова Д.А., Охуҷонова Н.Р.

н.и.ф., дотсентони

кафедраи забони тоҷикии ДДҲБСТ

  1. Хатарҳои терроризм, экстремизм ва радикализм ба амният ва суботи ҷомеа
  2. Нақши мубориза бо коррупсия дар таҳкими суботи ҷомеа
  3. Муаммои глобалиро ҳал мебояд
  4. Терроризмро маҳкум менамоем

Страница 1 из 17

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Рамзи ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Солҳои 2018-2028 - даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор»

Соли 2026

"Соли вусъат додани корҳои ободонию созандагӣ ва тақвияту таҳкими худшиносию худогоҳии миллӣ"

Соли 2027 - Соли байналмилалии маърифати ҳуқуқӣ

Китоби ҷашнӣ

Дар бораи рӯзнома

Рӯзнома дар Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти №519/РЗ-97 аз 7 октябри соли 2025 ба қайд гирифта шудааст.

Индекси обуна: 68894

Суроға ва телефонҳо

ш. Хуҷанд, маҳаллаи 20, бинои 35, КВДК "Коҳи матбуот", ошёнаи 4.

Қабулгоҳ: 2-06-54

Муовини сармуҳаррир: 2-06-53

Шуъбаи мактубҳо: 2-06-55

Эзоҳ

Матолиби рӯзномаи “Ҳақиқати Суғд”-ро дигар ВАО бо нишондоди манбаъ метавонанд истифода баранд.

Маводи муаллифон дар ҳаҷми то 4 саҳифа ба ҳуруфи Palatino Linotype, андозаи 14 пазируфта мешавад.

© 2026 "Ҳақиқати Суғд". Нашрияи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд.