Информация о материале

Опубликовано: 25 июня 2026

Просмотров: 76

Саркардагони Ҳизби наҳзати исломӣ аз аввал барои соҳиб шудани мансаб на бо роҳи интихоботу дигар воситаҳое, ки дар ҳақиқат онҳоро мардум интихоб кунанд, нарафтан, балки бо роҳи ҷанг, куштор, террору хунрезӣ, ваҳшоният, ғасби ҳокимият бо зурӣ, мехостанд мақсадҳояшонро амалӣ созанд. Вале бо ин қонеъ нашуда аз ин ҳам бадтар рафтор карданд.

Оқибати чунин рафторро аллакай мо хуб медонем, чунки ин хоинон ба мақсадҳои нопоки худ нарасиданд ва ноилоҷи сари миз нишаста бо ҳукумат сулҳ бастанд. Имрӯз маълум гашт, ки ин сулҳ на аз пушаймон шудани наҳзатиҳосту онҳо хатогии худро пай бурда аз роҳи худ гаштанд. На, онҳо чун дар қиболи миллату давлат истодагарӣ карда натавонистанд ва аз ин рӯ мувақатан сулҳ бастанд. То рӯзе, ки аз нав қувват гирифта, мардуми аз бозиҳои онҳо ноогоҳро ба тарафи худ кашанд ва аз нав кӯшиши ғасби ҳокимиятро карданд. Аз оқибати ин кори наҳзатиҳою тарафдоронаш мо хуб огаҳӣ дорем. Яъне ҳодисаҳои моҳи сентябри соли 2015, ки бо шикасти дубораи наҳзатиҳо ва тарафдорони онҳо анҷом ёфт.

Имрӯз онҳо даъво пеш меоранд, ки гӯё дар сиёсатҳои байналмилалӣ муваффақанд, вале муваффақияте, ки онҳо даъво мекунанд ин аст ки онҳо барои бозиҳои қудратҳои ҷаҳонӣ ҳамчун як васила ё гузинаи фишор бар алайҳи давлату миллати тоҷик мавриди истифода қарор мегирад, на бештар аз он. Чи муваффақияте, миллату давлати хешро таҳқир мекунанд, дар муқобили манфиатҳои миллӣ қарор мегиранд ва боз нашармида онро манфиат эълон медоранд. Дастандаркорони ин ҳизб боре воқеиятро тавассути расонаҳо иброз намедоранд, ки дар онҳо иродаи озод вуҷуд надорад, зеро иродаи озод дар ҳизбе ё гурӯҳе вуҷуд дошта метавонад, ки он аз назари молиявию иқтисодӣ худкифо бошад. Чун пайравони ин ҳизб бо пулу сармояи бегонагон фаъолият мекунанд, пас дар онҳо иродаи озод вуҷуд дошта наметавонад, онҳо танҳо иродаи касонеро (гурӯҳ ё давлатҳоеро) амалӣ мекунанд, ки сармоягузори асосии онҳоянд. Ин ҷо саволе ба миён меояд, ки шахсиятҳо ё ҳизбҳое, ки худ озодӣ надоранд, чи гуна метавонанд ба миллат ё давлате озодӣ бахшанд?

Ё худ ҳизбу гурӯҳҳое, ки барои манфиати бегонагон созмон ёфтаанд, чи гуна метавонанд манфиати мардуму миллати хешро дифоъ намоянд? Аз ин рӯ, ҳарфҳое ки аз ҷониби саркардагони ин ҳизби мамнуи террористӣ дар хориҷи кишвар аз тариқи расонаҳо пахш мешавад, ба ҷуз аз демогогияву  авомфиребӣ чизе беш нест. Инҳо танҳо аз рӯи дуруғпардозӣ мехоҳанд ба зеҳнҳо таъсир расонда чойгоҳеро дар боварҳои мардум аз худ ба вуҷуд оваранд. Вале ҳар фарди бедордил ва огоҳи миллат бояд андеша намояд, ки инҳо ҳамон гурӯҳоеанд, ки солҳои 90-ум бо ҳарфҳои бе рабту вопасгароёна ва ҳангомаҷӯёнаи худ миллатро ба кофару муслим тақсим намуда, давлату миллати тоҷикро дар вартаи нобудӣ қарор доданд ва сабабгори аслии бадбахтии мардум гардиданд. Бояд ҳар фарди миллат дарк намояд, ки инҳо бештар аз марази вогире дар баданаи миллат нестанд. Онҳо нафаронеанд, ки манфиати бегонагонро таблиғ менамоянд ва мехоҳанд аз нав истиқлолияти миллӣ ва давлати миллиро аз байн баранд ва онро дубора ба дастнигару бардаи бегонагон табдил диҳанд. Чун худ озод нестанд ба дигарон низ озодӣ бахшида наметавонанд. Барои онҳо ҷуз манфиати бегонагон манфиати миллӣ ҷаве арзиш надорад. Дурӯғпардозӣ, фазилатфурӯшӣ, суханбозӣ, гул задани мардум, шайёдӣ усули асосии мағзшӯии онҳост. Ба онҳо такя кардан ва онҳоро бовар кардан ба ҷуз аз нобудии миллат кори бештаре нахоҳад буд.

Вобаста ба ин, моро зарур аст, ки зиракиву ҳушёрии сиёсиро аз даст надода, мардум ва дар навбати аввал наврасону ҷавононро аз оқибати равандҳои манфии муосир огоҳ созем ва онҳоро аз таъсири хатарноки ҳар гуна равияву ақидаҳои бегона ба мисоли ТЭТ ҲНИ эмин нигоҳ дорем.

Қодиров М. – ассистенти кафедраи ҳуқуқи

гражданӣ ва меҳнатии ДДҲБСТ

Информация о материале

Опубликовано: 25 июня 2026

Просмотров: 94

Мардуми кишвари азизамон имрўз дар муҳити ором, осуда андармон буда, аз паи пеш бурдани рузгори худ қарор доранд, ки ин аст маънии зиндагӣ. Зиндагие, ки ба вазниниву бисёрмуаммо буданаш нигоҳ накарда ба оянда назари некро талқин месозад, зеро ҳамааш дар дасти худи одам ҳасту меҳнати ҳалол ва созанда ба ин назар қувваи бештарро медиҳад.

Меҳнати ҳалол, зиндагии осуда ва бо шукргузорӣ дар назари нафарони бадхоҳи миллат ҳамчун ҳолати ғайри муқаррари намудор аст. Зеро мардуме, ки сарҷамъ ва аз ақиби кору бори рўзмарраи худ ба корҳои аблаҳӣ ва фиреби нохалафон афтоданаш гумон ва номумкин. Ба ин хотир, ҳар роҳу воситаро истифода бурда ин мувозинатро мехоҳанд вайрон созанд.

Дар замир ва шуури миллии мо дини ислом мавқеъ ва манзалати хосаро доро аст. Садсолаҳо мардуми озодапарасту бо низоми тоҷик, якка параст ва пешакунандаи порсоӣ буд. Имрўз ҳам шукри худо аз Сарвари кишвар оғоз карда то шаҳрванди қаторӣ мо мусулмонем ва аз ин мефахрему ҳаракат месозем, ки унсурҳои ҳатмии онро сари вақт ба ҷо оварем.

Ин аст, ки дар саро сари кишвар давлату ҳукумат барои сабукӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои мардуми ботақво масҷиду мадрасаҳои диниро кушода, шароитҳои беҳтаринро дар он ҷо муайё намудааст. Аз чӣ бошад, ки ин ҳалати воқеӣ ба назари «худо бехабару» «худо нотарсон» наменамояд.  Ягон монеагии тоату ибодат, рузадорӣ, маросими ҳаҷ, закотдиҳӣ ва дигар дар мамлакат нест ва созмонҳои расмии динӣ дар Тоҷикистон озод кори худро пеш мебаранд. Рўзҳои идӣ дар масҷидҳои ҷомеъ ҳазорҳо нафарон бо хоҳиши худ, барои адои намозу саҷда ҳозир мешаванд.

Дини мубини ислом ягон нуктаи умумиро бо терроризм ва давлати ба ном исломӣ надорад. Барои ба худо саҷда намудани банда ягон миёнарав, ташкилот, шахсони алоҳида лозим нестанд. Тоҷикистон шароити рушди дин ва диндориро аз бисёр давлатҳои хориҷа ва ҳатто давлатҳои ба ном исломӣ хубтар таъмин ва кафолат додааст.

Дар замони муосир экстремизми динӣ минтақа, давлатҳои гуногунро фаро гирифтааст. Бадбинӣ ва тоқатнопазирӣ нисбат ба динҳои дигар, ҳатто муқовимати дохилидинӣ хосияти асосии онро ташкил медиҳанд. Дар бисёр ҳолатҳо экстримизми динӣ хосияти сиёсӣ пайдо намуда бар зидди ҳокимият мубориза мебарад.

Яке аз шаклҳои иртиҷоии эътирози сиёсии ғайриқонуниро терроризм ташкил медиҳад. Терроризм моҳиятан мақсадҳои зиддиинсонӣ дорад. Даҳшат овардан, тарсонидан дар тӯли асрҳо ба сифати воситаи муборизаи сиёсии нерӯҳои гуногуни иртиҷоӣ, вуҷуд доштанд.

Терроризм дорои ҳусусиятҳои дохилидавлатӣ буда, дар сиёсати ҷаҳонӣ чуқур реша давонидааст. На танҳо доираи кирдорҳои террорист васеъ мегардад, балки poҳy воситаҳои амалигардонии онҳо низ нав ме- шаванд. Имруз ҷанбаҳои бадахлоқӣ ва ғайриинсонии терроризм вусъат меёбанд. Беш аз пеш қурбони сиёсати доираҳои террористӣ занҳо, кӯдакон, пиронсолон ва ҷавонон мегарданд. Созмонҳои террористц имрӯзҳо нақшаи бунёди империяҳои бузург ва аз байн бурдани низоми дунявиро дар қисматҳои бузурги олам доранд.

Нерӯи ҳарбӣ ва захираҳои молиявии ин созмонҳо бо суръат афзоиш ёфта, онҳо имкони муқовимат бо кишварҳои абарқудрат ва ҳатто бо паймонҳои ҳарбӣ – сиёсиро пайдо карда истодаанд. Омилҳои ин тағйирот аз нав тақсимшавии қудрат байни созмонҳои террористӣ объектҳои ҳуҷум интихоб намудани кишварҳои ҷангзадаи аз захираҳои табиӣ бой, истифодаи моҳирона аз тарзу усулҳои ҷанги иттилоотӣ ва албатта бозиҳои калони геополитикӣ маҳсуб меёбанд. Аз ҷумла, созмонҳои амалкунандаи террористии минтақа аз қабили «Ал-қоида», «Ҳизб-ут-таҳрир», «Ҳаракат-ат-толибон», «Ҳизби исломии Туркистон», “ТЭТ ҲНИ” ва ғайра дар ҷараёни мубориза бар зидди терроризм то андозае саркӯбшуда, солҳои охир сатҳи аввалро аз нигоҳи қудратӣ низомию молиявӣ ва вусъати нақшаҳои худ созмони нав бо номи «Давлати Исломӣ» (собиқ давлати Исломии Ироқу Шом) ва«Ҷабҳат-ун-Нусра», ишғол намудаанд.

Мо, мардуми Тоҷикистон имрўз мавқеи қатъии худро нисбати дини ислом ва нафароне, ки паси ин ном корҳои ифлоси худро пеш бурданианд, дошта метавонем ва муйро аз хамир ҷудо мекунем. Душманони дини мубини ислом аз номи дин истифода бурда, ба мақсадҳои ғаразноки худ расидаанд. Лек мардуми тоҷик ҳама вақт бар муқобили ҳиргуна ҳизбу ҳаракатҳои сиёсӣ-динӣ қарор дорем. Вокуниши саривақтӣ нишон медиҳем.

Солиев И.М. – н.и.ҳ., дотсент, мудири кафедраи

ҳуқуқи судӣ ва назорати прокурории ДДҲБСТ

Информация о материале

Опубликовано: 25 июня 2026

Просмотров: 54

Ҳизби мамнӯи наҳзати исломӣ бо ин ё он тарз фаъолияти мафкуравию амалӣ зоҳир намуда, аксар вақт нодурустию арзиш надоштани ақидаҳои онро таъриху фарҳанги башарият тасдиқ намудааст. Дини мубини ислом инсониятро ба таҳаммул, тараҳҳум ва тавозуъ ҳидоят сохта, ҳар гуна зӯроварӣ ва кушторро маҳкум месозад. Мутаассифона, ТЭТ ҲНИ терроризм ва ифротгароиро ба ислом пайванд додани дорад. Терроризм ба ягон дин, мазҳаб ё миллат хос нест. Барои он ки дини мубини ислом минбаъд ҳамчун манбаи зӯроварию фишор қаламдод карда нашавад, бояд маърифат ба ҷаҳолат муқобил гузошта шавад. То замоне ки Ҳизби мамнӯи наҳзати исломӣ чи дар мамолики аврупоӣ ва чи кишварҳои исломӣ пурра решакан нагардад, хатари терроризм ва ифротгароии байналхалқӣ боқӣ мемонад.

Ҳамагон медонанд, ки Ҳизби наҳзати исломӣ аз рӯзи пайдоиш то имрӯз ба мардуми Тоҷикистон ҳеҷ фоидае нарасондааст, магар ин ки рӯзи сиёҳ. Роҳбарият ва намояндагони он ҳамеша лоф мезананд, ки мақсаду маромашон озодӣ ва демократия овардан аст. Аммо ҳеҷ намефаҳмем, ки ин «ҷанобон» кадом озодию демократияро дар назар дошта бошанд. Шояд озодию демократияи «инсонкӯш», ки имрӯз бар сари мардуми Сурияю Ироқ ва Украинаву Яман хориҷиён таҳмил кардаанд? Ё ин ки озодӣ барои худ. Яъне озодона амалӣ намудани мақсаду ҳадафҳои худ ва хоҷагонашон. Ҳамаи ин омилҳо ва амалу ҳаракатҳои намояндагони Ҳизби наҳзати исломӣ гувоҳи он аст, ки дар калом дигар мегӯянду аҳдофашон дигар. Вале инро бояд қайд кард, ки мардуми Тоҷикистон дар ватани худ озодона зиндагӣ мекунанд ва хуб мефаҳманд, ки меъёрҳои демократия низ дар кишвар эҳтиром ва риоя мегарданд. Бо пешрафти илму технологияи муосир мардум хуб огаҳанд, ки ин арзишҳо яъне «озодӣ» ва «демократия» феълан ҳамчун васила барои амалисозии нақшаҳои гурӯҳҳо ба мисоли Ҳизби наҳзати исломӣ истифода мегарданд.

Ба қавли намояндагони ин ҳизб фаъолияти беш аз 40- солаи онҳо танҳо барои озодӣ будааст. Бояд гуфт, ки аз аввали фаъолият мақсаду ҳадафи Ҳизби наҳзати исломӣ, исломкунонии ҷомеа ва бунёди давлати исломӣ аст. Кӯшишҳои исломикунонии ҷомеа ва сохтани давлати исломӣ дар ҳамсоякишвари мо Ҷумҳурии исломии Афғонистон аз он дарак медиҳад, ки ин фикр куллан ғалат буда ба нооромшавии ҷомеа ва пайдоиши гурӯҳҳои ифротию террористӣ оварда мерасонад.

Ҳизби наҳзати исломӣ барои амалӣ намудани мақсаду ҳадафҳои худ ва хоҷагонашон дар солҳои аввали истиқлолият аз ноогоҳии сиёсӣ ва заифии ҳукумат истифода бурда кӯшиш намуданд, ки давлати исломӣ созанд. Мо хуб медонем, ки ин амали беандеша ва ғалати намояндагони онвақтаи Ҳизби наҳзати исломӣ ба чӣ рӯзҳои сахту мудҳиш оварда расонд. Вале зарару қурбониҳои ҷанги шаҳрвандӣ ба намояндагони Ҳизби наҳзати исломӣ дарси ибрат нагаштааст. Гарчанде, ки роҳбари собиқи ҳизб марҳум Саид Абдулоҳи Нурӣ бо Президенти кишвар қарордоди сулҳро имзо карда бошад ҳам вале як лаҳза аъзоёну тарафдорони ҳизб андешаи дубора зидди ҳукумат бархестанро аз хаёлашон дур накардаанд. Теъдоди кӯчаки тарафдорону аъзоёни Ҳизби наҳзати исломӣ бо собиқ раиси он Муҳиддин Кабирӣ имрӯз дар Аврупо паноҳ бурда қасд доранд, ки дар фурсати муносиб алайҳи ҳукумат бархезанд.

Ҳамагон медонанд, ки фазои орому осудаи кишвари моро аз рӯзи ба даст овардани истиқлолият, Ҳизби наҳзати исломӣ ҳамеша кӯшиши вайрон сохтанро дорад. Ин ҳам барои соҳиб шудани ҳокимият.

Дар ҷомеаи мутамаддин ҳизбҳо ва шахсиятҳо барои ноил шудан ба мақоми олӣ тариқи интихобот ва аз роҳи демократӣ, бо барномаю лоиҳаҳое, ки дар худ танҳо рушду равнақи давлат ва зиндагии шоиста муҳаё намудан ба шаҳрвандон ва садҳо нақшаҳои таҳкиму рушддиҳандаи соҳаҳои гуногун дар мамлакат равона гаштаанд, номзадии худро дар интихобот мегузоранд. Самимият ва садоқату вафодорӣ ба ватану миллат дар ҷомеаи имрӯза ягона воситаест, ки метавонад мақсадҳои номзадҳоро чӣ ба мақоми олӣ бошад, ё соҳиб шудани курсӣ дар Парлумони кишвар, амалӣ созад. Аммо ин арзишҳо танҳо дар шахсоне дида мешавад, ки дар ҳақиқат дар фикри якпорчагии марзу буми ватананду танҳо орзӯи хушбахтию сарбаландии миллати хешро мехоҳанд.

Болтуева М.Ё. – сармуаллимаи кафедраи

ҳуқуқи гражданӣ ва меҳнатии ДДҲБСТ

Информация о материале

Опубликовано: 25 июня 2026

Просмотров: 54

Саг маъмулан дар вафодорӣ назар ба дигар ҳайвонот беҳтар буда, мунтазам ба соҳибаш содиқ мемонад. Аз рӯи маълумотҳо дар вафодорӣ ягон ҳайвон ба саг баробар шуда наметавонад. Ҳамзамон ин ҳайвони вафодор дар сархати аввали вафодортарин ҳайвонот ҷой дорад. Ин аст, ки байни мардум гуфтори маъмуле дар ин маврид ҷой дорад, ки: «аз одами бераҳм саги вафодор авлотар аст».

Бузургони илму адаб оид ба вафодории ин ё ҳайвонот ривояту ашъори гуногуне эҷод намудаанд, ки барои раҳнамоии насли оянда мусоидат намуда истодааст.  Дар ин маврид оид ба яке аз саги вафодор бо номи Хатико ҳикояте ҳаст, ки: «Хатико 10 ноябри соли 1923 дар мавзеи Акитаи Ҷопон ба дунё омадааст. Хоҷагидор сагбачаро ба профессор Хидэсабуро Уэно, ки дар донишгоҳи Токиё фаъолият мебурд туҳфа намуд. Соҳиби нави саг ба ӯ лақаби Хатикоро дод, ки дар забони ҷопонӣ маънии дилбастагӣ ва тобеиятро ифода менамуд. Ҳангоме Хатико калон шуд, дар ҳама ҷо соҳибашро ҳамроҳӣ мекард. Ҳар саҳар замони ба кор рафтанаш Хатико ӯро то истгоҳи Сибуя гусел менамуд. Сипас соати 3-и рӯз дубора ба он ҷо меомад, то соҳибашро пешвоз бигирад. Аммо 21 майи соли 1925 дар донишгоҳ профессор ногаҳон ба сактаи дил мубтало гардид. Табибон дар илоҷи дардаш оҷиз афтоданду профессор дунёро падруд гуфт. Замони аз дунё рафтани хӯҷаинаш Хатико танҳо 18 моҳ дошт. Аз он рӯзи фоҷиабор Хатико натавонист дигар соҳибашро пешвоз бигирад. Аммо саг ҳар рӯз ба истгоҳ омада сабурона то бевақтии шаб раҳи профессорро мепоид. Шабро ӯ дар айвончаи дари даромади манзили истиқоматии профессор рӯз мекард. Кӯшишҳои дар хонаи пайвандону рафиқони профессор ҷой додани ин ҷонвари безабон бенатиҷа анҷом меёфт. Хатико ҳамеша ба истгоҳ бармегашт. Тоҷирони маҳаллӣ ва хизматчиёни роҳи оҳан аз вафодории саг ба ваҷд омада, ба ӯ хӯрок медоданд. Ин саги аҷиб дар тамоми Ҷопон пас аз нашри мақолаи «Саги пири вафодоре, ки пас аз ҳафт соли марги соҳибаш ҳамоно чашмаш ба раҳи ӯ чор аст» дар яке аз рӯзномаҳои Токио машҳур гашт. Ин саргузашт ҷопониҳоро мафтун карда, ҳамарӯза ба истгоҳи Сибуя барои дидани саг даҳҳо нафар ҷамъ меомаданд.

Хатико давоми 9 сол, яъне то рӯзи маргаш 8 марти соли 1935 ба истгоҳи роҳи оҳан меомад. Ҷасади Хатикоро дар яке аз кӯчаҳои воқеъ дар наздикии истгоҳ дарёфт карданд. Ташхиси тиббӣ бар асари маризии саратон мурдани саги вафодорро собит намуд. Баъд аз марги Хатико дар мамлакат рӯзи мотам эълон карда шуд.

Феълан муҷассамаи Хатико истгоҳи Сибуяи Ҷопонро чун тимсоли вафодорию садоқат ва меҳру муҳаббат зеб медиҳад».

Дар мавриди вафодории саг сухани бузургмардеро вобаста ба вазъи Кабирии беномус зикр менамоем, ки:

Кабирӣ аз дӯстӣ берун ниҳад пай,

Дар оини вафо саг беҳтар аз вай.

Муҳиддин Кабирии беномус низ аз табори он инсонҳоест, ки заррае дар вуҷудаш вафову раҳм надошта номи дини мубини исломро мехоҳад бадном созад. Ин нохалафи беору номус дар вафодорӣ ҳатто аз саг бадтар буда, кирдору рафтораш бад кардани номи мубораки Тоҷикистони азиз мебошад. Танҳо дар назди хоҷагони хориҷӣ пинҳон шудану бо супориши онҳо амал карданро рисолати хеш дониста, ҷавононро бо роҳи бад бурдан мехоҳад.

Мудом дар забонаш ҳарфи шавқату вафо буда, аммо вуҷуди нопокаш заррае раҳму вафо надорад. Инро мо мардуми кишвар ҳанӯз дар замони вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ будани Кабирӣ дарк карда будем, зеро он замон бо баҳонаи гуногун дар ҷанозаи модараш иштирок накард. Баъдан дар ҷанозаи падараш иштирок накард. Ин омил аз он дарак медиҳад, ки Кабирӣ ба модари худаш ва падараш вафо накард ва аз ӯ умеди вафо кардан нашояд.

Моро зарур аст, ки дигар ба суханони бешарафи Кабирӣ ва пайравону ҳамсафонаш гӯш надиҳем.

Ф. Воҳидов,

устоди ДДҲБСТ