January 2021

18 January 2021

РОҲИ ОБОД - ФАЙЗБАХШИ ҲАЁТИ БОСАМАР

Филиали Ширкати саҳҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз Лтд» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз ширкатҳои байналмилалие мебошад, ки бо мақсади нигоҳдории қитъаҳои роҳи автомобилгарди Душанбе – Хуҷанд – Бӯстон – Чаноқ” фаъолият менамояд.

Вобаста ба омодагиҳои филиали намояндагии Суғдии ширкати мазкур, дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2020 - 2021 мухбирамон бо менеҷери намояндагии минтақаи Суғдии филиали Ширкати саҳҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз Лтд» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Мирзоҷалол Олимов суҳбат намуд.

 - Имрӯз омодагии намояндагии минтақавии суғдии филиали ШС «Инновейтив Роуд Солюшнз Лтд» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2020 – 2021 дар кадом сатҳ қарор дорад?

- Намояндагии Суғдии филиали ширкати мазкур оид ба иҷрои қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қарори Раиси вилояти Суғд “Дар бораи саривақт омода намудани соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти вилоят барои солҳои 2020 - 2021” корҳои мушаххасро иҷро намуда, ба мавсими тирамоҳу зимистони солҳои 2020 - 2021 пурра омода мебошад. Вобаста ба қарорҳои мазкур нақшаи чорабиниҳо тартиб дода аз ҷониби менеҷери намояндагӣ ба тавсиб расидааст. Тибқи нақшаи чорабинӣ, таъмини бехатарии воситаҳои нақлиёт дар роҳи автомобилгард корҳо хуб ба роҳ монда шудааст.

Дар асоси нақша барои дар ҳолати хуби техникӣ нигоҳ доштани роҳ ва иншоотҳои он, инчунин омода намудани шароити иҷтимоии кормандон дар фасли зимистон ба миқдори 20 метри мукааб ҳезум, 24 тонна ангишт ва барои таъмин намудани бехатарии ҳаракати воситаҳои нақлиёт дар роҳи автомобилгарди вобастабудаи намояндагӣ ба миқдори 40 тонна сӯзишвории дизелӣ харидорӣ карда шудааст. Барои омода намудани роҳи автомобилгард ба мавсими тирамоҳу зимистон корҳои рангубор намудани истгоҳҳо, элементҳои роҳ, девораҳои ҳимоякунанда, панҷараҳои кӯпрукҳо, барқарор намудани хатҳои уфуқӣ, тоза намудани қубурҳои обгузар, кӯпрукҳо, гузоштани аломатҳои роҳ ва ғайра ба анҷом расонида шуданд.

Зикр кардан бамаврид аст, ки барои бартараф намудани ҳолатҳои яхбандӣ ва лағҷиш дар роҳ 5350 тонна маводи зидди лағҷиш, аз ҷумла қум ба миқдори 5000 тонна ва намаки техникӣ ба миқдори 350 тонна харидорӣ ва дар 4 қитъаи роҳ захира карда шудааст. Дар мавзеъҳои хавфноки қитъаҳои роҳ маводи зидди лағҷиш дар канори роҳ захира карда шудааст, ки ҳангоми боридани барф ин маводҳо истифода бурда мешаванд. Дар ҳамаи қитъаҳои роҳ навбатдории шабонарӯзии кормандон ташкил карда шудааст. - Доир ба минтақаҳои хавфноктарини роҳи “Душанбе – Хуҷанд – Чаноқ” чӣ гуфтанӣ доред? - Роҳи “Душанбе - Хуҷанд – Чаноқ” хеле роҳи мураккаб мебошад. Роҳ дар кӯҳистон ҷойгир шуда, бештар аз фаромадани тарма, сел, ҷинсҳои кӯҳӣ, сангреза ва фаромадани кӯҳпораҳо осеб мебинад. Лекин роҳе, ки дар мувозинаи намояндагии минтақаи Суғд мебошад, аз ҷиҳати релеф на он қадар хавфнок аст.

Дар қитъаи ноҳияи Шаҳристон ва Истаравшан аз К165+726 то К237 ҳолатҳои яхбандӣ зиёдтар мушоҳида мешавад. Дар фасли баҳор фаромадани ҷинсҳои кӯҳи ва сангрезаҳо аз К166 то К168, аз К173 то К174 – ум мушоҳида мегардад, ки ин қитъаи роҳ таҳти назорати доимии кормандон қарор дорад.

- Оё техника ва лавозимоти техникие, ки барои бартараф намудани офатҳои табиӣ лозиманд, басандагӣ мекунанд?

- Дарвоқеъ, имрӯз таъмин бо техника ва механизмҳои роҳдорӣ барои ширкати мо яке аз масъалаҳои асосӣ ба ҳисоб меравад. Зеро барои бартараф намудани офатҳои табиӣ техника ва механизмҳои роҳдории муосир лозим аст. Айни замон дар намояндагии Суғдии ширкат 51 техника мавҷуд буда, аз он 35 адад техника ва механизмҳои роҳдорӣ барои гузаронидани мавсими зимистон сафарбар карда шудаанд.

Ба ҳамаи ин техникаҳо ронандагони пуртаҷриба вобаста гардидаанд, ки барои бартараф намудани офатҳои табиии руҳдода ҳиссаи арзандаи худро мегузоранд.

Ҳамчунин, тавассути техникаҳои намояндагии Суғдии ширкат дар соли 2020 масоҳати зиёда 63800 метри мураббаъ ё ки 6,2 километри роҳ мумфарш карда шудааст, аз он ҷумла дар қитъаи №1 К176+870 то К200+926 ва дар қитъаи №4 аз К364+400 то К368+200 корҳои таъмирӣ гузаронида шуд. Таъмири чуқурчаҳои фарши роҳ бошад, дар масоҳати зиёда аз 2004 метри мураббаъ ба анҷом расонида, барои таъмир мумқири гарм ба миқдори 9530 тонна истеҳсол ва масраф карда шуд.

Ҷоиз ба қайд аст, ки намояндагии суғдии ширкат дорои корхонаи асфалтбарорӣ буда, аз соли ба истифодадиҳии заводи мазкур то ин дам 86 700 тонна асфалт истеҳсол кард, ки барои таъмири роҳ сарф гардид.

- Шароити кормандони ширкат ва таъмини онҳо бо сарулибоси корӣ ва гарм чӣ гуна ба роҳ монда шудааст?

- Қайд кардан бамаврид аст, ки алҳол дар намояндагии минтақаи Суғд барои таъмир ва нигоҳдории роҳ 60 нафар сокинони маҳаллӣ фаъолият намуда, бо маоши хуб таъминанд. Албатта, бо сарулибоси ягона ва гарм низ дар фасли сармо таъмин намудани кормандони роҳдорӣ яке аз вазифаҳои асосии ширкат ба ҳисоб меравад.

Дар ин самт аз ҷониби ҳам филиали ширкат ва ҳам намондагии минтақа корҳои зарурӣ ба роҳ монда шудааст. Тибқи дархост оид ба талаботи кормандон бо сарулибоси корӣ, аз ҷумла, пойафзол, дастпӯшак, айнакҳои ҳимоякунанда харидорӣ ва дастрас гардидааст. Алҳол ҳамаи кормандони роҳдории намояндагӣ ба қитъаҳои вобастагардида сафарбар шуда, барои таъмини бехатарии роҳ тамоми чораҳои заруриро андешида истодаанд. Кормандон бо ратсия (асбоби огоҳкунанда) таъмин буда, дар ҳолатҳои зарурӣ аз ҳодисаҳои баамаломада роҳбариятро огоҳ менамоянд.

Дар умум, имрӯз фаъолияти намояндагии минтақаи Суғдии ширкат фаъолияташро хуб ба роҳ монда, барои сари вақт бартараф намудани офатҳои дар роҳ баамаломада ва таъмини бехатарии воситаҳои нақлиёт тамоми қувваи худро равона месозад.

- Ташаккур барои суҳбат.

Суҳбаторо Нодир ТУРСУНЗОДА,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

КОРТҲОИ НАҚЛИЁТӢ ВА МАНФИАТИ ШАҲРВАНДОН

Таи солҳои соҳибистиқлолии кишвар инфрасохтори иқтисодиёти кишвар, аз ҷумла нақлиёт яке аз заминаҳои асосӣ ва муайянкунандаи рушди иқтисодӣ ба ҳисоб меравад. Инкишофи соҳаи нақлиёт дар навбати худ воситаи мусоидат ба савдои дохилӣ ва хориҷӣ буда, омили асосии рушди муносибатҳои иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва транзитии байналмиллалии кишвар мансуб меёбад.

Бинобар ин, аз марҳалаи оғози истиқлолият роҳбарият ва Ҳукумати ҷумҳурӣ масъалаи ба кишвари транзитӣ табдил додани Тоҷикистонро яке аз омилҳои асосии муҳими рушд ва Стратегияи аз бунбасти коммуникатсионӣ баровардани Тоҷикистонро муайян намуданд.

Ҷиҳати огаҳии бештар пайдо намудан оид ба фаъолияти кунунии соҳаи нақлиёт, сатҳу сифати хизматрасонӣ ба мардум ва ҳамзамон аз рафти татбиқи лоиҳаи сармоягузории давлатии «Рушди нақлиёти ҷамъиятии шаҳри Хуҷанд» бо муовини роҳбари лоиҳаи мазкур Абдумаҷид Бобоҷонов ҳамсуҳбат гардидем.

- Дар самти беҳтар намудани сатҳи хизматрасонӣ чӣ корҳо ба иҷро расонида шуд? Мехостем, ба муштариёни рӯзнома аз рафти роҳандозии лоиҳа муфассал маълумот дода бошед.

- Бо мақсади беҳтар гардонидани хизматрасонии мусофиркашонии ҷамъиятии давлатӣ, таъмини бехатарии ҳаракат, баланд бардоштани сифати хизматрасонӣ ва ҳифзи муҳити зист таи солҳои охир басо чораҷӯиҳои зиёд амалӣ. Аз ҷумла, соли 2015 лоиҳаи сармоягузории давлатии «Рушди нақлиёти ҷамъиятии шаҳри Хуҷанд» оғоз гардида, алҳол он марҳала ба марҳала иҷро мегардад. Ҳангоми тарҳрезии лоиҳаи мазкур чунин қисматҳои кор, аз ҷумла хариди 100 автобуси нав, азнавсозии Депо, хариди таҷҳизоти техникӣ барои Депо, хариди таҷҳизоти автоматикии пардохти роҳкиро, таҷҳизоти компютерии назорати кори автобусҳо, кӯмаки техникӣ барои хизматрасонии мушовирони лоиҳа ба нақша гирифта шуда буд.

Ҳамагӣ арзиши лоиҳа ба 26 миллион доллари ИМА баробар буда, то охири соли сипарӣ азхудкунии маблағҳои лоиҳа 15,5 миллион доллари ИМА, аз ҷумла барои хариди автобусҳо 15,1 миллион доллари ИМА ва хизматрасонии мушовирони лоиҳа 382,5 ҳазор доллари ИМА амалӣ гаштааст. –

Мегуфтед, ки минбаъд бобати азхудкунии маблағи боқимондаи лоиҳа чӣ корҳо ба нақша гирифта шудааст, яъне татбиқи пурраи лоиҳа кай ба итмом мерасад?

- Боиси қайд аст, ки алҳол дар суратҳисоби лоиҳа 11,4 миллион доллари ИМА маблағҳои азхуднашуда боқӣ мондааст. Барои зудтар аз худ намудани 6,3 миллион доллари ИМА - маблағҳои захиравии лоиҳа дар солҳои 2018 -2019 корхона якчанд маротиба ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати молия, Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Бонки Аврупоӣ муроҷиат намудааст. Лекин Бонки Аврупоӣ истифодаи ин маблағҳоро танҳо пас аз татбиқ гардидани дигар қисмҳои лоиҳа имконпазир донист. Аз ин лиҳоз ин маблағҳои захиравии лоиҳа дар амал қарор надоранд.

- Тибқи лоиҳа ҷорӣ кардани системаи автоматикунонии пардохти роҳкиро ва назорати кори автобусҳо ба нақша гирифта шуда буд. Имрӯзҳо мебинем, ки дар нақлиёти мусофиркаши ҷамъиятӣ ин тарзи пардохт татбиқ ёфтааст. То кадом андоза ин тарзи хизматрасонӣ муфид мебошад?

- Дуруст қайд намудед, тибқи Созишномаи қарзӣ арзиши хариди таҷҳизот барои автоматикунонии пардохти роҳкиро 385 ҳазор сомонӣ ва системаи назорати кори автобусҳо 175 ҳазор сомонӣ дар маҷмӯъ барои ин ду қисмати лоиҳа 560 ҳазор доллари ИМА-ро сарф шудааст. Моҳи марти соли 2020 пас баргузории озмуни кушод пудратчии лоиҳа – ширкати ҶДММ «Авесто гурӯҳ» маълум гардид, ки иҷрои корҳои ба нақша гирифташуда пурра маблағгузорӣ шуд.

Тибқи қарордод муҳлати иҷрои он санаи 17 – уми август муайян шуда буд, вале ба миён омадани вазъи эпидемологӣ ва паҳншавии бемории сироятӣ дар ҷаҳон ва маҳдудияти равобити байнидавлатҳо воридоти қисми таҷҳизот ба таъхир гузошта шуд. Аз ин лиҳоз муҳлати иҷрои қарордод дар мувофиқа бо Бонки Аврупоӣ то моҳи декабри соли 2020 тамдид шуд. Бобати бо кортҳои нақлиётӣ ба роҳ мондани пардохти роҳкиро моҳи октябри соли гузашта 35 ҳазор корт ба коргоҳ ворид гардида, пас аз фаъолгардонӣ ва ташкили нуқтаҳои фурӯши он система барои истифода омода гашт.

Ин буд, ки аз санаи 10 – уми ноябри соли 2020 расман ба истифодадиҳии ин система оғоз гардид. Ҷоизи қайд аст, ки ин тарзи пардохти тариқи кортҳои нақлиётӣ аз ҳар ҷиҳат боманфиат буда, баҳри боз ҳам рушди хизматрасонии соҳаи нақлиёт, ки тақозои замон аст мусоидат менамояд. Албатта, ҳар кор дар оғоз душвориҳои хешро дорад, агар дар аввали раванди татбиқи истифодабарию пардохти кортҳо мардум беэътиборӣ зоҳир намоянд, алҳол истифодабарандагони кортҳо рӯз то рӯз тамоюли афзудан дорад. Алҳол беш аз 20 ҳазор корти нақлиётӣ ба фурӯш рафта, даромаднокии коргоҳ низ бамаротиб афзудааст. Масалан агар моҳҳои қаблӣ то 15 ҳазор сомонӣ маблағ ба корхона ворид мешуда бошад, моҳи декабр наздик 45 ҳазор сомонӣ маблағ ҷамъоварӣ гардидааст.

- Ҳарчанд аз фаъолгардии ин система чанд моҳ сипарӣ шуда бошад, ҳам дар аксар маврид мардум ҳоло ҳам мушахассан оид ба дастрасӣ ба имтиёзҳо, арзиши роҳкиро ва пардохти он тариқи кортҳо огоҳ нестанд...

- Бале, дуруст қайд намудед, дар ин раванд, яъне ҷиҳати ҳавасмандкунии мардум барои истифодабарии кортҳо алҳол як зумра чораҷӯиҳо амалӣ мешаванд. Аз ҷумла, бобати дастгирии аҳолӣ дар нархгузории роҳкиро тахфиф эълон гардидааст, яъне агар қаблан арзиш аз дохили шаҳр ва берун аз он аз 1 то 2 сомонӣ пешбинӣ шуда бошад, имрӯзҳо бо корти пластикӣ мусофирон метавонанд, ҳам дар дохили шаҳр ва берун аз он дар тамоми хатсайрҳо бо арзиши фақат 1 сомонӣ сафар намоянд.

Ҳамчунин барои маъюбони гурӯҳҳои мухталиф, кормандони баъзе мақомоти давлатӣ, барқароркунандагони сохти конститутсионӣ, чернобилчиён имтиёзҳову кортҳои нақлиётии ройгон пешбинӣ шудааст, ки дар сурати пешниҳоди ҳуҷҷатҳояшон - шиноснома, шаҳодатномаи хизматӣ, маълумотнома оид ба саломатӣ ба КДК «Нақлиёти мусофиркашони шаҳр Хуҷанд» давоми се рӯз кортҳоро дастрас хоҳанд кард. Алҳол се намуди кортҳо: корти “Хуш омадед”, “Ройгон” ва “Наврас” амал менамоянд.

- Оид ба ҷараёни омодагиҳо ба ҷашни 30 - солагии истиқлолияти кишвар маълумот медодед?

- Албатта, имрӯзҳо мо дар остонаи таҷлили 30 - солагии Истиқлолияти кишвар қарор дорем ва дар ин раванд роҳбарияти коргоҳ ва масъулини соҳаи нақлиёт бо мақсади адои рисолати худ – саривақт ба манзилҳояшон расонидани мусофирон ва ҳамлу нақли борҳои гуногуни хоҷагии халқ софдилона меҳнат намуда, тасмим гирифтаанд, ки дар самти рушди тараққиёти соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ саҳми босазо гузоранд. Имсол пас аз гузаштани озмун- тендер, муайн гаштани пудратчӣ татбиқи қисми дигари лоиҳа, азнавсозии Депо ва харидории автобусҳои иловагии нав дар назар аст.

Боиси зикр аст, ки мо нақлиётчиён ба таври ҳамешагӣ аз дастгирии бевоситаи Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят шахсан Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода баҳраманд буда, рисолати касбии худро новобаста аз шароиту вазъияти мухталиф, яъне бурда расонидани мардум ба манзилу мавзеи зарурӣ сарбаландона ба иҷро расонидем. Минбаъд низ ин рисолати хешро идома дода, баҳри рушди соҳа ва хизматрасонии босифату софдилона барои мусофирон мусоидат менамоем.

- Ташаккур барои суҳбат.

Маъмурахон САМАДОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

PS: Воқеан дар соҳаи нақлиёти кишвар солҳои охир рушду тараққиёт зиёд ба назар мерасад. Бо назардошти тақозои замон бояд мардум низ дар раванди истифодабариву пардохти саривақтии роҳкиро, муносибату муошират дар ҷойҳои ҷамъиятӣ масъулияти бештар эҳсос намоянд. Бо фарҳангу маданияти баланди хоса насли наврас бояд ба зеҳни меҳмонони дохиливу хориҷи кишвар нақши муассир гузорад.

Читать далее

НИҲОЛРО КАЙ ВА ЧӢ ТАВР БОЯД ШИНОНИД?

Боғдорӣ яке аз сердаромадтарин соҳаи кишоварзӣ ба ҳисоб рафта, барои таъмини амнияти озуқавории ҷумҳурӣ ва фарогирии мардуми деҳот бо ҷойи корӣ мусоидатгар аст. Вобаста ба ин имрӯз дар ҳамаи шаҳру навоҳӣ ҷиҳати ташкили боғҳои наву замонавӣ диққати махсус равона карда мешавад. Аз ин лиҳоз, ҷавоби саволҳои муҳлати хуби шинонидани ниҳол кай аст? Чӣ бояд кард, ки сабзиши ниҳолҳо хуб ба роҳ монда шавад? – ро аз Дадоҷон Каримов пурсон шудем.

Номбурда гарчанде маълумоти олӣ надошта бошад ҳам, лекин дар боғдорӣ ва парваришӣ он ҳамто надорад. Ин нафарро ҳамаи сокинони Ҷамоати деҳоти Унҷии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров хуб мешиносанд. Зеро доир ба шинонидани ниҳолҳои ҳосилдеҳ аз ӯ маслиҳат мегиранд ё ӯро барои шинонидан ва ба шакл даровардани ниҳолҳои боғоти хеш даъват мекунанд.

Мавсуф аз ӯҳдаи ҳамаи корҳои агротехникӣ ба монанди башаклдарорӣ, буридан ва коркарди кимиёвӣ бар зидди касалиҳо, ҳашаротҳои зараррасон ба хубӣ мебарояд. Зеро ӯ аксарияти маълумоти заруриро аз профессори соҳаи мазкур Саидалӣ Гулов дастрас намуда, барои таҷрибаи ғанӣ пайдо намудан ҳамкории хуб дорад. Бино ба гуфти номбурда, бояд ҳангоми шинонидани ниҳол пеш аз ҳама навъҳои ниҳоли пайвандшавандаро интихоб кардан лозим аст, ки ба намуди хок ва қитъа мувофиқат кунад.

Бояд бештар ниҳолҳои дусоларо шинонид, зеро ки онҳо тезтар ва хубтар инкишоф меёбанд. Агар ниҳоли зардолу шинониданӣ шавем, пеш аз ҳама ҳаминро бояд ба инобат гирем, ки он дарахти тезсабзанда буда, аввал тагпайвандро интихоб карда, пас реҷаи шинониданро муайян кард. Агар ниҳолҳои шинонидашаванда серреша бошад, андозаи ҷуқуриаш 60-60 сантиметрро ташкил медиҳад. Тақрибан 30 сантиметри ҷуқурии кофташуда хоки бегонаи серғизоро рехтан мумкин аст.

Ҳамчунин, ба миқдори муайян поруи сӯхта бо хок омехта, рехта мешавад. Ниҳолро бояд аз моҳи декабр cap карда, то охири моҳи феврал шинонид. Ҳангоми шинонидан баъзе аз решаҳоро буридан лозим аст. Баъд аз тайёр кардани замин шинонидани ниҳол бояд оҳиста ҷараён гирад, то ки решаҳои буридашуда ҳаво накашанд. Инчунин, сараввал хоки болоии серғизоро поён андохта, болои он хоки поёниро мерезанд ва бо пой зер карда, хуб ҷобаҷо карда, ба чуқурӣ 8-10 литр об рехтан лозим аст.

Барои ҳосили хуби баланд гирифтан аз ниҳолҳои шинонидашуда бояд ба тарзи буриши шохҳои он аҳамият дод. Зеро шохҳое ҳастанд, ки ҳосил намедиҳанд ва барои дигар шохҳои ҳосилдеҳ монеа эҷод менамояд. Бинобар ҳамин чунин шохҳоро тарзе бурид, ки ба хушкшавии дарахт оварда нарасонад. Дар соли дуюми нашъунамои ниҳол дар мавсими зимистон зарур аст, ки шохаҳои калонро бурида, дарозии навдаҳои нав 25-30 сантиметр монда шавад, ки ин барои инкишофи шохаҳои нав ба самти горизонталӣ мусоидат мекунад.

Ҳамчунин шохҳои дар байни ниҳол бударо низ қисмаи буридан лозим аст, то он инкишоф ёбад. Мавсуф қайд намуд, ки бояд ба ҷойҳои буридашуда оҳак молида шавад. Зеро он аз ҳашаротҳои зараррасон муҳофизат мекунад. Имрӯзҳо баъзе аз нафарон ба ҷойи буридашуда хок ва лой мемоланд, ки ин қатъиян манъ аст. Агар ба ҷойҳои буридашуда оҳак намолем, он хушк шуда, макони ҳашароти зараррасон мегардад.

Барои нашъунамои хуб ёфтани ниҳол ба он поруҳои маҳаллӣ ва нуриҳои минералӣ додан мумкин аст. Масалан, зери дарахти зардолуи ҳосилдор ҳангоми сахт шудани донак ба миқдори 300 - 400 грамм селитра ва ё мочевина рехтан лозим аст, зеро ин амал барои ҳосили хуб мусоидат мекунад. Агар ҳосили ниҳоли зардолу нимпаз бошад, пас аз он об мондан лозим нест. Яке аз роҳҳои дигари ҳосили хуб гирифтан ба боғ бояд дар моҳҳои декабр ва январ яхоб монда шавад. Зеро ин амал бино ба ақидаи мавсуф ниҳолро карахт нигоҳ медорад ва аз сардиҳои аввали баҳор муҳофизат мекунад.

Инчунин, ба нарм намудани зери ҳар як бех ниҳол аҳамият дода шавад, то ки ҳангоми иҷрои ин амал ба решаҳои он зараре нарасад.

Истамҷони НАҶМИДДИН,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

Бобоҷониён Раънохон МАҲМУДЗОДА: ЗАНОНРО МУТТАҲИДӢ МУВАФФАҚ МЕСОЗАД

Ҳафтаи гузашта вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо сокинони вилояти Суғд силсилаи вохӯриҳои судмандеро анҷом доданд. Дар ин мулоқот вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Бобоҷониён Раънохон Маҳмудзода низ иштирок дошт. Бо истифода аз фурсати муносиб бо Раънохон Маҳмудзода суҳбате доштем, ки фишурдаи онро манзури хонандагон месозем.

- Муаллима, огоҳ ҳастем, ки чанд рӯз аст ҳамчун вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо сокинони вилояти Суғд мулоқоту вохӯриҳои судмандеро анҷом додед. Лутфан бигӯед, дар мулоқот кадом масъалаҳои меҳварӣ мавриди гуфтугӯ буд ва Шумо аз дидор бо мардум чӣ бардоштҳое ҳосил кардед?

- Пеш аз ҳама, чунин мулоқот бароямон ҳисобот аст, ҳисобот дар пеши худамон. Баъди интихоботе, ки санаи 1-уми марти соли 2020 баргузор шуд, аз санаи 17-уми март Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кори хеш шурӯъ кард. Дар ин фурсат аз ҷониби вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бисёр қонун, созишнома, санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ, дигар барномаҳои давлатӣ баррасӣ ва қабул шуданд. Дар мулоқот низ атрофи ҳамин масъалаҳо бо мардум суҳбат кардем.

Дар баромадҳои худ бештар ба он такя мекардам, ки кумитаи қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон масъули кадом қонунҳо буд, аз он ҷумла бо ташаббуси вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон кадом қонунҳо қабул гардиданд.

Дар меҳвари ин суҳбатҳо масъалаҳое, ки ба нафъи мардум анҷом дода шуданд, қарор дошт. Кадом қонунҳо қабул гардиданд? Онҳо ба фаъолияти минбаъдаи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, аз ҷумла намояндагони ҳимоятгарон чӣ кӯмак карда метавонанд? Дар кодексҳои ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ, кодекси ҷиноӣ кадом дигаргуниҳо қабул гардиданд, аз ҷумлаи мавзӯъҳои пурбаҳси суҳбати мо буд. Аз ҷониби мардум ин масъалаҳо хеле хуб қабул шуд. Шаҳрвандон пешниҳодҳои ҷолиб низ ироа намуданд. Минбаъд ин мавзӯъҳо омӯхта мешаванд ва дар оянда мо аз пайи иҷрои онҳо мешавем.

- Соли гузашта дар Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар баробари ҳимояи манфиатҳои занон чӣ тадбирҳо амалӣ шуданд?

- Барои ҳимояи манфиатҳои на танҳо занон, балки барои ҳимояи манфиатҳои шаҳрвандон чор қонуни мукаммал қабул гардид, яке аз онҳо кӯмаки ёрии ҳуқуқӣ буд. Яъне минбаъд на танҳо ҳимоятгарон, балки ҳуқуқшиносоне, ки дар назди Вазорати адлия номнавис шудаанд, метавонанд, ба мардум кӯмаки ҳуқуқӣ расонанд. Онҳо ҳуқуқи дар мурофиаҳо иштирок карданро надоранд, аммо ба шаҳрвандон маслиҳатҳои ҳуқуқӣ дода метавонанд, ки албатта, ба нафъи мардум аст, аз он ҷумла ба масъалаи занон ҳам. Дар вохӯриҳо масъалаҳои марбути занон зиёд мавриди баррасӣ қарор гирифт, ки яке аз онҳо масъалаи маскун кардан буд. Яъне, то чӣ андоза имрӯз масъалаи маскун кардан ба нафъи занон аст ва оё минбаъд роҳи ҳалли ин масъала ҳаст ё не? Ин муаммо аст. Вақте оила ҷудо мешавад ва фарзандони ноболиғ доранд, онҳо ба куҷо бояд раванд? Хусусан ҳангоме ки худи мард манзили истиқоматӣ надорад ва дар хонаи волидонаш зиндагӣ мекунад. Даромади муайян надорад, боз оилаи нав бунёд мекунад ва бар замми ин зани собиқ ба хона маскун карда мешавад. Чӣ кор кардан лозим аст, ки роҳи ҳалли ин масъала пайдо шавад.

Ман фикр мекунам, ки дар ин маврид аҳдномаи никоҳ, ки Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод кардааст, кӯмак карда метавонад. Агар мардум аҳдномаи никоҳро дар оғози хонадоршавӣ ба инобат гиранд, метавонад ба нафъи мардум бошад ва яке аз роҳҳои ҳалли муаммо шавад. Ҳатто аҳдномаи никоҳ сабаби вайрон нагаштани оила шуда метавонад.

–Дар робита ба ин як масъалаи дигар ҳаст ва ин маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон аст. Ба андешаи Шумо, барои баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон, аз ҷумла занон бояд чӣ корҳоро ба анҷом расонем, зеро бо вуҷуди он ки қонунҳои гуногун ба тавсиб мерасанд, мукаммал мешаванд, аммо, мутаассифона, аксари шаҳрвандон, бахусус сокинони навоҳии дурдаст маърифати ҳуқуқии комил надоранд, ҳуқуқҳои худро намедонанд. Дар ин самт чӣ корҳо бояд амалӣ шаванд?

-Ман фикр мекунам, ки барои баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон кори муайян дар як самт намешавад. Ин амал бояд системавӣ, бо низоми муайян ва дар ҳама самт бошад. Яъне ҳама масъулияти худро хуб дарк кунанд. Маърифати ҳуқуқии шаҳрванд аз мактаби миёна шурӯъ мешавад ва аз боғча низ бо усули ба роҳ мондани бозиҳо тарбияи ҳуқуқиро шурӯъ бояд кард. Масалан, дар кишварҳои Аврупо ба кӯдак меомӯзанд, ки либосашро бояд худаш интихоб кунад ва ягон нафар ба ӯ маҷбуран либос харида, пӯшониданаш мумкин нест. Яъне кӯдак аз хурдсолӣ аз ҳуқуқҳои худ огоҳ мешавад. Албатта, шояд шакли аврупоии тарбия ба мо то андозае роиҷ набошад, барои он ки мо мардуми Шарқ ҳастем ва барои мо он чизе, ки волидайн қабул мекунанд, чизи муҳим ва аҳамиятнок ба ҳисоб меравад. Ҳамзамон, ба тадриси фанни «Асосҳои ҳуқуқ», ки дар макотибу донишгоҳҳои кишвар таълим дода мешавад, дар барномаҳое, ки дар васоити ахбори омма интишор меёбад, таваҷҷуҳи хоса зоҳир шавад. Яке аз самтҳои фаъолияти Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ин фаъолияти намояндагӣ аст, яъне шаҳрвандонро қабул кардан. Мо мактубҳо мегирем ва ё бевосита худи шаҳрвандон муроҷиат мекунанд ва дар баробари ин ба қабули бевоситаи вакилон меоянд, ки дар он ҷо низ шарҳи баъзе қонунҳо хоҳиш карда мешавад.

Баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон, пеш аз ҳама, ба масъулият рабт дорад ва дар доираи хонавода, мактаб ва ҷомеа бунёд мешавад. Ана ҳамин се унсури шаҳрвандӣ бояд бисёр фаъол бошанд ва якҷоя амал кунанд, то маърифати ҳуқуқии ҷомеа боло равад.

 -Муаллима, чун сухан аз васоити ахбори омма рафт, мехоҳам аз журналистика суҳбат кунем, чун, худи Шумо рӯзноманигор ҳастед. Мехостам, андешаҳои Шуморо перомуни вазъи кунунии журналистикаи муосири Тоҷикистон бифаҳмем. Аз насли ҷавони журналистон чӣ умедворӣ доред?

-Журналистикаи асри ХХI аллакай журналистикаи асри ХХ нест. Он ҷараёну тамоюлҳои асри ХХI, бо иттилоотонӣ ва технологияи муосир сару кор дорад. Ин дигаргуниҳои технологӣ журналистикаро бо ҷараёни тез 20-30 сол ба пеш бурд ва аллакай васоити ахбори омма моҳияти худро, ки пеш аз ҳама расонидани ахбор, маърифатнок кардани ҷомеа буд, дигаргун сохт, албатта ин вазифаҳо имрӯз ҳам боқӣ монданд. Яъне ВАО имрӯз ҳам вазифаи иттилоъ расониданро функсияи аввалин ҳисоб мекунад, лекин манбаъҳои ахборрасонӣ имрӯз на танҳо телевизион, радио, рӯзномаву маҷалла аст. Дар қатори ин блокҳо, сомонаҳо, шабакаҳои иҷтимоӣ низ ҳамин амалро ба иҷро расонида истодаанд. Дигар аз масъала ин дар пайи ҳар хабар мавҷуд будани манфиатҳо мебошад.

Имрӯз журналистикаро беманфиат тасаввур карда намешавад. Ин андешаро дар аввали солҳои 20-уми қарни ХХ В.И.Ленин гуфта буд, ки «Матбуот ва адабиёт бе синфият вуҷуд дошта наметавонад». Ҳоло ҳам хоҳ-нохоҳ журналистика побанди манфиатҳост. Фақат матбуоти замони шӯравӣ, ба як чӣ хидмат мекард, як самт дошт.

Имрӯз журналистика ҳам хусусӣ аст, ҳам давлатӣ аст. Ҳизбҳои сиёсӣ, ҳатто ташкилоту идораҳо метавонанд, ки ВАО худашонро дошта бошанд. Аз ҳамин нуқтаи назар имрӯз дар масъалаи назарияи фанни журналистика пайдарҳамиро дучор шудан бисёр душвор шудааст, яъне нуқтаи назари олимон дар ин самт бисёр ба ҳам зиддиятҳо дорад, ҳатто худи ҳамин ҷанрҳоро гирем, имрӯз ҷанрҳои журналистӣ ҳамин қадар ба ҳам омезиш ёфтаанд, ки дигар намедонӣ, ки мусоҳиба имрӯз ҷанри хабарӣ аст ё ҷанри таҳлилӣ. Ҳам метавонад, дар ин самт бошад, ҳам метавонад, дар он самт. Ё масалан «кепшин видеоҳо»- видеоҳое, ки бисёр кӯтоҳанд. Ё роликҳое, ки имрӯз дар сомонаҳои Ютуб, Телеграм дида мешаванд. Ё худ Фейсбук ва амсоли ин. Имрӯз шабакаҳои иҷтимоӣ васоити ахбори омма аст ё нест, суолҳои зиёд пайдо шуда истодааст, ки то ҳол муҳаққиқон дар атрофи онҳо нуқтаи назари ягона надоранд.

Имрӯз фаъолияти журналистон хеле мураккаб шудааст. Масалан, рӯзнома дар як ҳафта як маротиба нашр мешавад ва аллакай функсияи худашро, ки хабар расонидан аст, иҷро карда наметавонад. То хабар тавассути рӯзнома ба хонанда мерасад, ки ин корро сомонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ ба анҷом мерасонанд. Тамоми шабакаҳои иҷтимоӣ метавонанд, даъво кунанд, ки онҳо ҳам иттилоъ расонида истодаанд, ҷомеаро маърифатнок месозанд ва реклама пахш менамоянд, манфиат ҳам доранд. Пас, кадоме аз онҳо журналистика аст? Яъне ҳамаи ин барои фаъолияти журналистикаи анъанавӣ мушкил эҷод кардааст. Аз ҳамин нуқтаи назар шояд, ки солҳои минбаъда дар ин ҷода муайянӣ пайдо шавад. Гумон мекунам, ки чӣ қадаре ки техникаи иттилоърасонӣ зиёд шавад, ҳамон қадар журналистика бемаҳдуд мешавад. Масалан, журналистикаи минтақавӣ махсусияти худро аз даст дода истодааст. Талабот ҳаст, бале, онҳое, ки дар минтақаҳо зиндагӣ мекунанд, хабарҳои минтақаро донистан мехоҳанд, лекин дар баробари ин оё журналистикаи минтақавӣ хабарҳои ҷаҳонро дар расонаҳои худаш инъикос карда метавонад ё не, ин масъалаи дигар аст.

Имрӯз мо ҳатто гуфта наметавонем, ки намояндагии телевизионҳои худро дар кишварҳои дигар дорем ё не. Хабарҳое хориҷие, ки аз онҳо гирифта медиҳем, аз хабаре, ки мухбири худӣ омода мекунад, ба куллӣ фарқ мекунад. Хабарҳои хориҷие, ки мо пахш мекунем, хабарҳо бо нигоҳи онҳо аст. Тарғиби идеологияи хориҷиҳо аст. Мо фақат дар интихоби хабарҳо нақш дорем, имконияти мо то ҳамин ҳад аст. Мо он хабарҳоро бо чашми худ дида, худамон омода накардаем. Чунин мушкилиҳо пеши роҳи журналистикаи мо қарор дорад, гумон мекунам, ки бе дахолати сохторҳои давлатӣ ин масъала роҳи ҳалли худашро намеёбад.

Дар Тоҷикистон ба журналистикаи гуногунандеша замина ҳаст. Кадрҳои журналистие, ки имрӯз тайёр мешаванд, сатҳи омодагии онҳо гуногун аст. Гуфта наметавонем, ки ҳамаи онҳо ба талабот ҷавобгӯ аст, лекин хушбахтона, дар баробари ин имрӯз хатмкунандагони шуъба ё факултаҳои журналистӣ забондон ҳастанд. Забонҳои англисӣ, русӣ, хитоӣ, олмонӣ, франсавӣ ва арабиро медонанд. Бо техникаи муосир кор карда метавонанд. Мо дар ин самт кор карда истодаем, лекин на дар ҳама ҷо. Барои ҳамин сатҳи дониши мутахассисон гуногун боқӣ мемонад. Албатта, дар ин самт баъзе ташкилот кӯмакрасон ҳастанд, мисли Ташкилоти ҷамъиятии «Хома», «НАНСМИТ», ё он корҳое, ки имрӯз Ҷамшеди Маъруф дар вилоят анҷом дода истодааст. Имрӯз як самти нави фаъолияти журналистика - «Далелсанҷӣ» пайдо шудааст.

- Пас рӯзноманигорон, ба вижа ҷавонон чӣ корҳоро бояд ба анҷом расонанд, то журналистикаи тоҷикро дар сатҳи байналмилалӣ муаррифӣ карда тавонанд?

- Ба шогирдон муаллимони хуб бояд дарс диҳанд, мутахассиси соҳаи худ бошанд. Ихтисосҳое, ки имрӯз дарс дода мешаванд, бояд бо талаботи ҷаҳонӣ мутобиқат кунанд. Ҳам муаллим ва ҳам донишҷӯ дар баробари он ки меомӯзанд, бояд истеъдод ҳам дошта бошанд, фақат тавассути Маркази миллии тестӣ дар факултети журналистика мутахассис омода намешавад. Бояд шавқ, истеъдод, ҳунар дар рӯзноманигор бошад.

- Бале, солҳои қаблӣ барои дохил шудан ба факултети журналистика озмунҳои эҷодӣ ҳам буд, яъне навиштаву корҳои эҷодии довталаб пешниҳод мешуд, имрӯз чунин озмун нест. Ин хуб аст ё бад?

- Вобаста ба ин масъала пешниҳодҳо ҳаст ва дар назар аст, ки дар ин робита тағйирот шавад. Дар солҳои минбаъда онҳое, ки ба ихтисоси журналистӣ дохил мешаванд, аз озмунҳои эҷодӣ низ мегузаранд ва бо ин амал фазои холӣ пур карда мешавад.

- Мо ҳам мушоҳида мекунем, ки дар қатори донишҷӯёни ихтисоси рӯзноманигорӣ шахсони тасодуфӣ ҳам ҳастанд.

- Медонед, вақте довталаб дар Маркази миллии тестӣ ихтисос интихоб мекунад ва аксар дар баробари касби интихобкардаи худ ба хотири «мабодо» дар охир журналистикаро ҳам қайд мекунад, аз ҳама охир. Аммо мо ба ин тарз журналисти соҳибкасб тайёр карда наметавонем.

- Бигӯед, ки чӣ занро муваффақ месозад?

- Муттаҳидӣ, аз болои худ кор кардан ва дар ягон ҳолат рӯҳафтода нашудан ин чиз бисёр муҳим аст. Ба зан ҷурм бастан, муҷрим кардан аз ҳама кори осон аст. Талаботи ҷомеа ба зан бештар аст, яъне дар баробари он, ки шумо донишманд ҳастед, боз ба чанд меъёрҳои ҷомеа бояд ҷавобгӯ бошед. Ин чизҳо ба мардон нест ё камтар аст. Муҳити оилавии мардро камтар ба назар мегиранд, лекин, мутаассифона, дар ҷомеаи мо барои зан бевазан будан аллакай гунаҳкор будан аст. Масъулиятшиносии занон бештар аст. Занон бештар манфиати тамоми ҷомеаро ба назар мегиранд.

- Он мақсадҳое, ки дар синни 20 – солагӣ ба нақша гирифта будед, оё амалӣ шуданд?

- Ҳоло бист сол ҳам надоштем, вақте дар як нишасти ҳамсабақон ҳар кас ба суоле ҷавоб дода буд, ки «Дар 50 - солагӣ худро чӣ гуна дидан мехоҳад?» Ман он вақт гуфта будам, ки «профессори фанни таърих» ва имрӯз доктори фанҳои филологӣ, профессор ҳастам. Дар он замон мехостам, ки муаллими донишгоҳ бошам. Дар бораи сиёсат аслан фикр накарда будам.

- Пас чаро ба сиёсат рӯ овардед?

- Мехостам, дар тағйир додани ҷомеа ва рушди он саҳм гузорам.

- Оё тағйир дода тавониста истодаед?

- Коре карда истодаам, ки аз он ман қаноатманд ҳастам. Медонам, ки дар он ҷое, ки ман будам, корҳои анҷомдода зиёд буданд. Масалан, яке аз онҳо «Гранти Раиси вилоят» ва «Грант»-и раисони шаҳру ноҳияҳо дар замоне амалӣ гардид, ки ман раиси Кумитаи занони вилояти Суғд будам. Ин пешниҳоди ман дар тамоми вилоят ва сипас дар ҷумҳурӣ дастгирӣ ва роҳандозӣ шуд, барои он ки мо дастгирии Президенти кишварро доштем. Он замон «Гранти Президентӣ» буд.

- Чӣ таманное барои хонандагони рӯзнома доред?

 -Мехоҳам, ки рӯзномаи «Ҳақиқати Суғд», ки 90 сола шуд, 120 - 130- солагӣ ва аз ин зиёдтарашро ҷашн гирад, барои он ки дар замони тараққиёти бемайлони технологияву журналистикаи муосир ба рӯзномаҳо хеле душвор шуда истодааст. Сафи хонандагони рӯзнома афзояд. Бовар дорам, «Ҳақиқати Суғд» - мактаби ин даргоҳ солиёни зиёд барои рушди журналистикаи тоҷик саҳм мегузорад.

-Ташаккури зиёд барои таманнои хуб ва суҳбати самимӣ.

 Сурайё ҲАКИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее

15 January 2021

Раҷаббой АҲМАДЗОДА: РИСОЛАТИ ҲАР ЯК РОҲБАР ХИДМАТИ СОДИҚОНА БА ХАЛҚУ ВАТАН АСТ!

15 – уми январи соли равон дар маҷлисгоҳи калони Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд таҳти раёсати Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода ҷаласаи фаъолони вилоят оид ба ҷамъбасти натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии вилоят дар соли 2020 доир гашт, ки дар он муовини якуми Раиси вилоят, муовинони Раиси вилоят, роҳбари дастгоҳи Раиси вилоят, роҳбарони воҳидҳои сохтории вилоятӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, раисони шаҳру навоҳӣ, ҷамоатҳои шаҳраку деҳот, андозу гумрук ва корхонаҳои саноатӣ иштирок намуданд.

Раиси вилоят Раҷаббой Аҳмадзода ҷаласаро ифтитоҳ бахшида, зикр намуд, ки Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят дар соли 2020 ҷиҳати дар амал татбиқ намудани сиёсати хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва баҳри иҷрои дастуру супоришҳое, ки аз Паём ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва сафарҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои вилоят бармеоянд, тадбирҳои заруриро роҳандозӣ намуд.

Читать далее

Раҷаббой Аҳмадзода собиқадори хизмати давлатӣ Баҳриддин Ахмедовро аёдат намуд

Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода ба манзили Корманди хизматнишондодаи маданияти Тоҷикистон, Шаҳрванди фахрии шаҳри Хуҷанд Баҳриддин Ахмедов рафта, эшонро аёдат намуд.

Зимни суҳбати самимӣ Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода аз хизматҳои шоёни Баҳриддин Ахмедов ёдовар шуда, аз ҷумла таъкид дошт, ки мавсуф  баробари таъсисёбии вилояти Ленинобод (Суғди имрӯза) моҳи декабри соли 1970 ба узвияти кумитаи ташкилии вилоят пешбарӣ гардида, ӯро 14 феврали соли 1971 дар Иҷлосияи  якуми Шўрои депутатҳои меҳнаткашони  вилояти Ленинобод котиби комиҷроияи Шўрои депутатҳои вилоят  интихоб карданд ва дар ҳамин вазифа то ба нафақа баромадан, яъне соли 1993 фаъолият бурд.

Читать далее

Боздиди Раиси вилоят аз корхонаҳои саноатии маркази вилоят

Дирӯз Раиси вилояти Суғд Раҷаббой Аҳмадзода дар шаҳри Хуҷанд бо раванди бунёд ва фаъолияти як қатор корхонаҳои саноатии шаҳр шинос гардид.

Нахуст дар минтақаи саноатии шимолу шарқии шаҳр бо фаъолияти корхонаи  «Хуҷандагро» ошноӣ пайдо карда шуд. Иттилоъ дода шуд, ки дар корхонаи  «Хуҷандагро»  барои хушксозии пиёз аз Аврупо таҷҳизоти навтаринро ворид месозанд. Онҳо тасмим гирифтаанд, ки ҳаҷм ва номгӯи маҳсулоти истеҳсолшавандаро зиёд намоянд. Айни замон дар корхона дар як шабонарӯз 20 тонна маҳсулоти хоҷагии қишлоқ коркард мегардад.

Читать далее

БОНУИ ЭҶОДКОРУ ЗЕБОИПАРАСТ

Мегӯянд, агар нафареро ҳунар омӯзонӣ ва ӯ ризқи хешро аз паси ҳамин дарёбад, ту инсони хушбахтӣ, зеро ба шарофати кӯшишу ғайрати ту шахсе ризқи хешро меёбад ва ба ин васила вазъи хеш ва аҳли оилаашро беҳтар месозад. Адолат Ҳоҷиева, - сокини шаҳраки Сирдарёи шаҳри Гулистон бошад, дасти 480 нафарро аз ҷамоатҳои деҳоти Чойруқдаррон, Сирдарё, Консой, Адрасмон, Зарнисору шаҳри Гулистон ва ноҳияи Бобоҷон Ғафуров рост кардаасту ҳар яке соҳиби Сертификат гардида, имрӯз дар паси дастгоҳҳои атласу адрасбофӣ нишастаанду ба зиндагии гуворо расиданд.

Адолат Ҳоҷиева - гирандаи Гранти Президентӣ худро хушбахт меҳисобад, ки соли рафта се нафар шогирдонаш соҳиби гранти Раиси вилоят гардиданд.

- Ман шодам, ки самараи меҳнати ман нисбат ба шогирдон барабас нарафтааст, балки онон аз ҳунаре, ки аз бар кардаанд, ризқ меёбанду ҳоло аз рӯи ибораи «турфа шогирде, ки ба ҳайрат оварад устодро» амал намуда истодаанд. Ин дастпарварони ман аллакай соҳибкасб гардида, боз садҳо нафари дигарро бо касби аҷдодӣ ошно карда истодаанд.

АЗ ДАРИЧАИ ТАЪРИХ

Адолат дар оилаи ҳунармандон ба дунё омадааст. Дар хотир дорад, ки панҷ хоҳару се додар дар як кунҷи хона нишаста, гоҳе бо ҳам бозӣ доштанду гоҳе чашм аз дастҷунбонии модар Саломатхон ва бибиаш Пошшохон наканда, ҳар як ҳаракати ононро аз бар мекарданд. Пас аз хатми мактаби миёнаи рақами 14-уми деҳаи Унҷии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров тақдир Адолат Ҳоҷиеваро ба Ҷамоати шаҳраки Сирдарёи шаҳри Гулистон овард.

- Калонсолон мегуфтанд, ки «дар айёми наврасӣ ҳунареро аз бар кардан, қироати маводе ва ё аз худ кардани шеър чун нақш бар санг дар хотир мемонад», рост будааст. Вақте дар мактаби миёна ба дарси таълими меҳнат мерафтем, дар паси мошини дарздӯзӣ нишаста, ба дӯхтани чизе агар машғул шавем, то муаллимаамон нафареро омӯзонидан ман аллакай онро дӯхта мешудам. Гоҳе муаллимаамон агар нафареро омӯзонида истода бошанд, ба ман супориш медоданд, ки «Адолат, тарзи дӯхтани вай дугонаатро назорат намо, камбудиашро нишон деҳ, ислоҳ кунад».

Шояд ҳамин дастгирии муаллимаи меҳнат ҳам маро ба ин касб дилгарм сохт, - мегӯяд Адолат сар аз дӯхтани ҷомаи домодӣ набардошта.

Вақте ба камол расид, ӯро низ насиб гардид, ки паси дастгоҳи адрасбофию атласбофӣ нишинад. Касби авлодиро дар паси дастгоҳҳои абарқударти Комбинати қолинбофии Қайроққум ва ҶДММ «Зарбоф» - и шаҳри Хуҷанд идома бахшид.

Соли 2014-ум бошад, дар дили Адолат оташаке шуъла зад: «Чаро дигарон дар ин синну сол ҳунареро аз бар карда, ба касбе даст мезананду ман холабеғамӣ дорам?» Чанде пас бо дастгирии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Гулистон коргоҳи хурдакаке таъсис дод. Бо тавсияи пайвандон аз касби аҷдодӣ ёдовар шуд ва онро эҳё намуд. Занони хонанишин, духтаракони нав остонаи таълимгоҳро хатмкарда дараш мекӯфтанд. Ҳамин тариқ, шумораи шогирдонаш аз ҳисоби бонувони хонанишину духтаракони остонаи таълимгоҳро хатмкарда меафзуданд. Дастгоҳи дарздӯзие, ки аз хонааш оварда буд ва бо дастгирии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Гулистон миқдори он ба чор адад расид. Коркарди ашёи хом низ дар ҳамин нукта ба анҷом расид. Вақте соли 2015 соҳиби гранти Раиси вилоят гардид, номгӯи маҳсулоти омодасохтааш ва сафи кормандонашро аз ҳисоби шогирдонаш ба ҳашт нафар расонд.

АЗ АШЁИ ХОМ ТО ИСТЕҲСОЛ

- Борҳо Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид медоранд, ашёи хоми ватанӣ бояд дар дохил коркард шавад. Албатта бояд чунин бошад, охир, давраҳои пешин чӣ гуна буд? Мо ашёи хом, масалан, пахта мерӯёндем, аммо дар дигар ҷумҳуриҳо он коркард мешуд. Ҳоло мо тамоми имконият ва шароитро доро ҳастем.

Аз ҷониби мо танҳо софдилона меҳнат кардан лозим аст, – мегӯяд Адолат бодиққат ба риштаҳои рангдодааш нигариста.

Айни ҳол онҳо ресмони пахтагиро аз коргоҳи дӯзандагии 1 - Май ва бирешимро аз ҶДММ «Атласи Хуҷанд» дастрас мекунанду боқимонда рангубор намудан, аз он матоъҳои навъҳои карбос, шоҳии гулоб, шоҳии подшоҳии сабз, адрас, кӯкқарға ва ғайраро дар ҳамин сех омода карда, инчунин куртаву поҷомаву галстуку сумкачаҳо, пойафзол, нимтана, костум ва дигар навъи дӯхтанро худ ба анҷом мерасонанд.

НУКТАИ ФУРӮШ - БАҲРИ ПЕШРАВИИ КОР

Зани дурандешу пухтакор Адолат Ҳоҷиева вақте ба истеҳсоли матоъ ва аз он дӯхтани навъҳои гуногуни сарулибосро ба анҷом расонд, боз ба андеша ғӯтавар гашт: «Охир, ашёи хом ҳаст, истеҳсол ҳаст, навъҳои гуногуни дӯхтанро ба анҷом расонида истодаем, пас чаро нуктаи фурӯшро низ ташкил накунем?» Бо ҳамин мақсад аз марказҳои савдои «Саховат» -и шаҳри Хуҷанд ва «Ирам» -и шаҳри Гулистон гӯшаеро барои савдои молҳои омоданамудаашон интихоб кард.

- Ба ин васила боз ду ҷойи корӣ муҳайё гардид ва ду оила зисти хешро беҳтар сохтанд, - мегӯяд бо қаноатмандӣ ин бонуи меҳнатқарин, ки бо ин баҳона минбаъд ба муҳрабофию омода сохтани туҳфаҳо барои сайёҳон низ пардохт.

МЕРОСБАРОНИ ҲУНАР

- Ман имрӯз аз шодравон бибиаму модарам, тағои ҳунармандам Иброҳимҷон Мамадҷонов ва духтарашон Назокатхон миннатпазирам, ки ба шарофати заҳмати устодии онон ба чунин поя расидам. Ибораи гузаштагонамон «аз гаҳвора то гӯр кор ёд мегириву аз олами ҳунар воқиф мешавӣ», ҳақ асту рост.

Гарчанде шогирдони бешумор дорам, аммо то ҳол аз пирони кор, аз ҷавонон маслиҳату машварат мепурсам, - мегӯяд бо қаноатмандию шодмонӣ Адолат. Адолат на танҳо бофанда, ресанда, дӯзанда, эҷодкор, инчунин фарзандону наберагони худро низ чун идомадиҳандаи ҳунари аҷдодӣ меомӯзонад. Ҳатто арӯси хонадонашро низ аз ҳунари авлодӣ воқиф сохтааст.

Пайвандони умраш Адибахон дар истироҳатгоҳи «Уқобча» меҳнат мекунаду дар хонааш низ дастгоҳи бофандагӣ дорад, инчунин либосҳои шинаму замонавиро ба мизоҷонаш омода месозад ва мисоли модараш имсол соҳиби гранти Раиси вилоят гардид. Духтари дуюмаш Азизахон бошад, истиқоматкунандаи Ҷамоати деҳоти Овчӣ – Қалъача асту ҳамроҳи шогирдону дастпарваронаш бо адрасбофию сӯзанидӯзӣ, қуроқдӯзию рӯймолдӯзӣ машғул аст.

Арӯси хонадонаш Мадинахон хатмкардаи Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимӣ буда, ба ҷуз барномасозӣ, инчунин аз ҳунарҳои хушдоманаш воқиф гардида, боз дар ҳамкорӣ бо дӯзандагони Маркази савдои «Шарқ» - и шаҳри Хуҷанд муҳрабофӣ низ мекунад. - Ин касбест, ки инсонро аз рӯзҳои қашшоқиву гуруснагӣ раҳоӣ мебахшад, ҳоло наберачаам Анисахон шавқи зиёд дорад, маълум, ки аз касби аҷдодӣ мерос хоҳад гирифт, - гуфт бо хурсандии беинтиҳо Адолат аз боби меваи умраш бо меҳр ҳарф зада.

ГРАНТ-БАҲРИ РУШДИ ҲУНАР

- Ҳеҷ бовариам намеомад, вақте бо воситаи телефон аз ғолибияти лоиҳаи ман хабар доданд, ба қавле, дар куртаам нағунҷидам. Охир, шукри даврони имрӯз дорам, ки меҳнати маро қадр мекунанд, - мегӯяд Адолат.

- Сол аз сол анъанаҳои хубро Пешвои муаззами миллат ҷорӣ намуда истодаанд. Эҳёи ҳунарҳои аҷдодӣ, озмунҳои мухталиф баҳри рушди соҳаҳои илму маориф, тандурустӣ ва фарҳанг. Тавассути телевизион аз боби озмуне, ки давоми ду сол дар мавзӯи «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» идома дорад, бинед, ҳамаро – пиру барноро ба хондан ҷалб намуда истодаанд.

Ин иқдоми хубест. Солҳои пешин, дар даврони бачагиамон асарҳои зиёдеро бо шавқ мехондем ва ҳоло бо дастуру ҳидояти Пешвои миллат боз ба асли худ - ба хондану шеърхонӣ пардохта истодаем. Ҳамаи инро аз меваҳои даврони Истиқлолият медонам.

АНҶОМБАХШИ СУҲБАТ

Адолат Ҳоҷиеваро чун зани фаъол, меҳнатӣ, ҳунарманди асил ва кордон муаррифӣ сохтем. Ӯ соҳиби гранти Президентӣ гардид, ҳоло муҳлате нагузашта, аллакай нақшаҳои хешро амалӣ сохта истодааст.

Ҳафт мошини дардӯзӣ, ки аз ин ду дастгоҳи йӯрмадӯзӣ, се мошини барқӣ, ду мошини пуриқтидор, яъне барои дӯхтани палто, нимтана, дарзмол, мизи корӣ, ашёи хом, аз ҷумлаи риштаи пахтагӣ дастрас кардааст. Шумораи кормандонашро аз ҳашт нафар то ба бист нафар расонида, дар назди осоишгоҳи «Баҳористон» низ як нуқтаи фурӯш ташкил карданист, зеро дар ин мулки ободу зебо, дар як мавзеи биҳиштосо месазад, ки як нуқтаи намоиши либосу анъанаҳои миллиро таъсис диҳем, то ин ки бори дигар аз халқи эҷодкору зебоипараст буданамон ба ҷаҳониён дарак диҳем, - гуфт дар хотимаи суҳбат бонуи ҳунарманд Адолат Ҳоҷиева.

Тавҳида ҶӮРАЕВА,

Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон

Читать далее

ҲАДАФ: ОМОДА НАМУДАНИ МУТАХАССИС БА САФИ АРТИШ

Дар самти омода намудани мутахассис ба сафи Артиши миллӣ аз ҳисоби ҷавонони болаёқат ва далеру шуҷоъ саҳми Ташкилоти ҷамъиятии мададгори мудофиаи вилояти Суғд ва зерсохторҳои он дар шаҳру ноҳияҳо басо назаррас аст. Алҳол ин ташкилот дар тобеияти худ се мактаби муттаҳидаи техникӣ, як мактаби ронандагӣ, як клуби минтақавии ҳавопаймоӣ, панҷ кумитаи шаҳрӣ, даҳ кумитаи ноҳиявӣ ва ду ташкилоти ибтидоии ҳуқуқи кумитадоштаро муттаҳид намуда, дорои 41269 нафар аъзо мебошад.

Бино ба маълумоти ташкилоти мазкур, аз оғози соли 2020 бо мақсади тарбияи ҳарбӣ - ватанпарастии ҷавонон, алалхусус, байни ҷавонони синни даъватӣ ва тодаъватӣ ва дар сатҳи баланд таҷлил намудани 27-умин солгарди таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар “Нақшаи моҳонаи корҳои ташкилӣ-оммавӣ ва таблиғотии ҳарбӣ-ватанпарастӣ» тасдиқ гардид ва дар доираи он моҳи феврал бо ҳамкории Комиссариати ҳарбӣ ва Раёсати кор бо ҷавонон ва варзиши вилоят байни сарбозону хизматчиёни сохторҳои қудратӣ спартакиадаи ҳарбӣ-варзишии «Ҳомии Ватан» баргузор шуд.

Давоми соли 2020 бо мақсади ҷалби ҷавонон ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар созмонҳои мудофиавии ТҶММ-и шаҳру ноҳияҳои вилоят мусобиқаҳои ҳарбӣ-варзишӣ, аз ҷумла тирпарронӣ, ба қисмҳои нопурра ҷудо ва ҷобаҷокунии автомат, норинҷакпартоӣ, турниккашӣ, давидан, велосипедронӣ, гузаштан аз монеаҳоро баргузор намуда, инчунин баҳри аз наздик шинос намудани ҷавонони синни даъватӣ ва тодаъватӣ бо шарту шароити хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар дар ҳамкорӣ бо комиссариатҳои ҳарбӣ «Рӯзҳои дари кушод» дар қисмҳои ҳарбии №№01972, 14356б, 051056, 3501, 05170, 0202, 04533, 0216 ва 07746 ташкил ва баргузор намудаанд.

Давоми соли гузашта кумитаҳои шаҳрию ноҳиявӣ ва ташкилотҳои ибтидоии ҳуқуқи кумитадоштаи ТҶММ - и вилоят баҳри беҳтар намудани фаъолият ва дар сатҳи баланд омода намудани мутахассисон ва кадрҳои техникии ниёзи хоҷагии халқ чораҳои зарурӣ андешида, аз рӯи нақша - вазифаи Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар 423 нафар мутахассис тайёр намудаанд. Ҳамзамон, баҳри мусоидат намудан барои иҷрои даъвати баҳориву тирамоҳӣ барои хизмати ҳарбӣ дар ҳамкорӣ бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо иловатан 1150 нафар ҷавонони синни даъватиро ҳамчун мутахассис омода намуда, барои сафарбар намудан ба хизмати Ватан-Модар ба комиссариатҳои ҳарбӣ пешниҳод карданд.

Тибқи иттилои масъулин, дар тобеияти ин ташкилот се Мактаби муттаҳидаи техникӣ мавҷуд аст, ки яке аз онҳо дар шаҳри Хуҷанд ҷойгир буда, ҳамасола барои омода намудани мутахассис барои сафҳои артиш фаъолият менамояд. Мактаби мазкур ронандагон ва алоқачиёни касбиро, ки барои Қувваҳои Мусаллаҳ лозиманд, тайёр мекунад. Базаи техникии мактаб мукаммал буда, дорои машқгоҳҳои автомобилии “Автодром”, обии “Вододром”, утоқҳои кории “ЛПЗ - ТО”, синфхонаи радиотехникӣ ва бунгоҳи тиббӣ буда, барои босифат гузаронидани дарсҳо мусоидат менамоянд. Мақсади ягонаи ин мактаб омода намудани ҷавонони синни даъватӣ ба сафи артиш мебошад. Ҷавононро дар риштаи ронандаи дараҷаҳои “С”, “В” ва алоқачӣ омода менамояд.

Ташкилоти ҷамъиятии мададгори мудофиаи вилоят ва зерсохторҳои он дар шаҳру ноҳияҳо кӯшиш менамоянд, то аз ҳисоби ҷавонони чусту чолок ва қавиирода мутахассисони хуб омода намуда, ба сафи Артиш равона намоянд.

Истамҷони НАҶМИДДИН,

“Ҳақиқати Суғд”

Читать далее

ИҶРОИ БАРНОМА - ТАЛАБОТИ ЗАМОН

Соҳаи маориф яке аз самтҳои муҳими кишвар ба ҳисоб меравад, зеро маҳз таълиму тарбияи дуруст метавонад дар оянда мутахассисони пурқувват ва соҳибтахассусро ба воя расонад.

Аз ин лиҳоз, дар ин самт барномаҳои давлатии гуногун ба тасвиб расидаанд. Яке аз онҳо «Барномаи рушди таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумии хусусӣ барои солҳои 2014 -2020» аст. Тавре аз Раёсати маорифи вилоят иттилоъ доданд, дар ин самт сохтмон, ташкил ва бунёди иншооти таълимӣ хуб ба роҳ монда шудааст.

Алҳол дар вилоят 55 муассисаи таълимии томактабӣ ва 13 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии хусусӣ ва дар умум 60 муассисаи таҳсилоти томактабии хусусӣ ва 30 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии хусусӣ таъсис ёфта, бомаром фаъолият намуда истодаанд.

Иҷрои ин барнома дар ноҳияи Спитамен чӣ гуна ба роҳ монда шудааст ва оё давоми 6 сол он ба пуррагӣ амалӣ гардид?

Тибқи маълумоти Раёсати маориф нақшаи иҷрои барнома дар самти ташкил ва ба истифода супоридани муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумии хусусӣ дар ноҳияи Спитамен 25 фоиз иҷро шудааст. Боиси зикр аст, ки алҳол дар ноҳия 32 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, 1 литсей, 2 муассисаи таҳсилоти умумии ғайридавлатӣ ва 11 муассисаи томактабӣ амал менамояд.

Инчунин, интернати наздимактабӣ, Маркази технологияи информатсионӣ ва коммуникатсия, Маркази дарёфт ва рушди истеъдодҳо, Маркази таҳсилоти иловагӣ фаъолият менамоянд. Теъдоди умумии хонандагони муассисаҳои таълимӣ дар соли таҳсили 2020-2021-ум 30839 нафар буда, аз ҷумла 15068 нафар духтар ба таҳсил фаро гирифта шудааст. Соли 2017 дар Ҷамоати деҳоти Истиқлол Муассисаи таҳсилоти умумии ғайридавлатӣ (хусусӣ) - и “Мактаби Акрам” ба фаъолият оғоз кард.

 Муассиса аз 12 синфхона иборат буда, ҳамаи онҳо синфхонаҳои фаннӣ мебошанд. Бино ба гуфти директори муассиса Иноят Холмуродова ба кори таълим 24 нафар омӯзгор аз шаҳри Хуҷанд ҷалб шудаанд. Дар мактаб толори маҷлисгоҳ ва ошхонаи алоҳида мавҷуд аст, хонандагону омӯзгорон як маҳал бо хӯроки гарм таъмин ҳастанд.

- Хонандагони мо дар олимпиадаву озмунҳои ноҳиявӣ, вилоятӣ ва ҷумҳуриявӣ ширкат варзида, ҷойҳои намоёнро ишғол кардаанд.

Имрӯз талабот ба муассисаи таълимӣ зиёд аст, зеро хатмкунандагони мо аксар дар донишгоҳҳои олии кишвар ва берун аз он таҳсил карда истодаанд, - гуфт Иноят Холмуродова.

Боиси таъкид аст, ки толибилмони муассисаи мазкур на танҳо аз худи ноҳия, балки аз шаҳру навоҳии Хуҷанд, Мастчоҳ, Зафаробод, Ҷаббор Расулов, Деваштич мебошанд. Барои баланд бардоштани савияи дониши хонандагон дар муассиса дар як моҳ ду маротиба озмуни “Заковат” баргузор шуда, ғолибон ҳавасманд гардонида мешаванд. Баробари ин муассиса дорои тахтаи электронӣ, синфхонаи компютерӣ ва китобхонаи беҳтарин аст.

- Дарсҳои хонандагон тариқи электронӣ гузаронида шуда, дар синфхонаи компютерӣ барои омӯзишу азхудкунии барномаҳои компютерӣ тамоми шароит муҳайёст. Барои фаъолияти кории омӯзгорон мактаб ба шабакаи интернетӣ пайваст буда, дорои сомонаи худ мебошад ва ҳамаи чорабиниву дарсҳои кушод, ҳунаромӯзиву маҳфил ва озмунҳои дохилии хонандагону омӯзгорон дар сомона ҷой дода мешавад.

 Бо боварӣ метавон гуфт, ки толибилмони мо аз таҷҳизоти омӯзишии муосир васеъ бархурдоранд. Ҳамчунин, китобхонаи мо дар ноҳия ҳамчун “Китобхонаи беҳтарин” дониста шуд, - изҳор дошт Иноят Холмуродова.

Муовини мудири шуъбаи маорифи ноҳия Алимардон Абдуллозода изҳор дошт, ки аксари хатмкунандагони макотиби ноҳия ба муассисаҳои олии кишвар ва берун аз он дохил шуда, ҳамчун мутахассисони соҳибкасб ба ноҳия бармегарданд.

 - Боиси зикр аст, ки дохилшавӣ ба донишгоҳҳои олӣ 1032 нафарро ташкил медиҳад, ки бо тариқи Маркази миллии тестӣ 1003 нафар, тариқи квотаи Президентӣ 16 нафар ва ба хориҷи кишвар 13 нафар дохил шудаанд, - гуфт Алимардон Абдуллозода.

Дар ноҳия ҳамчунин кӯдакистони хусусии “Шалола” фаъолият мебарад. Кӯдакистон соли 2015 ба фаъолият оғоз карда, аз ду гурӯҳ иборат аст. Барои кӯдакон тамоми шароит муҳайё буда, бо се маҳал хӯроки гарм таъминанд. Масъулин дар самти тарбияи ватандӯстию ифтихори миллии кӯдакону наврасон тадбирҳои судманд меандешанд.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

«Ҳақиқати Суғд»

Читать далее