МУТАХАССИСОН ДАР МЕҲВАРИ СОЗАНДАГӢ ТАШАББУСКОРАНД

Зимни ироаи Паёми солонаи хеш Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба масъалаҳои омода намудани кадрҳои баландихтисос, мутахассисони ҷавобгӯ ба бозори меҳнат, таваҷҷуҳи хоса зоҳир намуданд.

Ин масъулият моро вазифадор менамояд, ки ҷиҳати баланд бардоштани сифати таълим дар муассисаҳои касбомӯзӣ тадбирҳои заруриро роҳандозӣ намоем. Лоиҳаи “Тақвияти таҳсилоти касбӣ - техникӣ ва омӯзиш” аввалин ва калонтарин лоиҳа дар самти дастгирии низоми таҳсилоти касбӣ - техникӣ ва омӯзиш буда, дар заминаи Барномаи давлатии ислоҳоти низоми таҳсилоти касбӣ-техникӣ ва омӯзиш (ТКТО) барои солҳои 2012 - 2020 ва ҳамзамон бо стратегияи ҳамкории миёнамӯҳлати Бонки Осиёии Рушд дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия гардида, мавриди татбиқ қарор дорад.

Лоиҳа дар асоси созишномаҳои грантӣ ва қарзӣ байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Бонки Осиёии Рушд санаи 16 – уми ноябри соли 2015 ба имзо расидааст. Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон Агентии иҷроияи лоиҳа буда, дар назди Вазорат аз ҳисоби мутахассисони баландихтисоси дар асоси озмун интихобгардида гурӯҳи идоракунии лоиҳа таъсис дода шудааст. Тавре масъулини лоиҳа иттилоъ доданд, лоиҳаи “Тақвияти таҳсилоти касбӣ - техникӣ ва омӯзиш” аз чор қисмат иборат аст. Қисмати аввал таҷдиди методологияи низоми таҳсилоти ибтидоии касбии техникӣ ва омӯзиш, қисмати дуюм навсозии инфрасохтор дар муассисаҳои интихобшудаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ ва омӯзиш, қисмати сеюм беҳтар намудани дастрасӣ ба барномаҳои таҳсилоти ибтидоии касбии техникӣ ва омӯзиш ва қисмати чорум тақвияти низоми идоракунӣ ва менеҷменти замонавии таҳсилоти ибтидоии касбии техникӣ ва омӯзиш мебошад. Ҳамчунин, гуфта шуд, ки дар доираи лоиҳа асосан, занони яккаву танҳо, занону бонувони хонашин, шахсони имконияти маҳдуддошта, муҳоҷирони меҳнатӣ ва дигар қишрҳои ниёзманди ҷомеа бо омӯзиш фаро гирифта мешаванд.

 Мутахассиси лоиҳа Сангин Бобоев иттилоъ дод, ки бо такя ба стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон то соли 2030, татбиқи лоиҳа ба ҳалли масъалаҳои модернизатсияи методологияи таълимӣ дар Литсейҳои касбии техникӣ тавассути истифодаи стандартҳои салоҳияти ҳар як касб ва барномаҳои таълимӣ дар асоси стандартҳои салоҳияти касбӣ равона шуда, омодасозии кадрҳоро барои панҷ соҳаи афзалиятноки иқтисоди кишвар, аз ҷумла сохтмон, кишоварзӣ, энергетика, сайёҳӣ ва хизматрасонӣ, нақлиёт ва коммуникатсия амалӣ хоҳад намуд.

Дар доираи лоиҳа аз ҳисоби намояндагони вазорату сохторҳои дахлдори ин 5 соҳа гурӯҳи кории соҳавӣ таъсис дода шуданд. Қадами аввалин барои таҳияи стандартҳои салоҳиятӣ 17 касби интихобшуда ин коркарди харитаҳои функсионалии касбҳо буд. Гурӯҳи идоракунии лоиҳа дар ҳамкорӣ бо 5 гурӯҳи кории соҳавӣ ва корфармоён харитаҳои функсионалии 17 касби коргариро таҳия намуда, аз экспертизаи корфармоён гузаронд.

- Хизматгузории меҳмонхона, коргари коркарди меваю сабзавот, муҳосиб, сабзавоткор, оператори экскаватор, механики кондитсионерҳои маишӣ ва таҷҳизоти хунуккунанда, челонгартехники санитарӣ (сантехник), тракторчӣ, қаннод, ороишгари мӯй, дӯзандаи либосҳои мардона, хиштчин, кафшергари газу барқ, васлгар ва таъмиргари хатҳои ҳавоии интиқоли барқ, барқчӣ - васлгари дастгоҳҳои барқии офтобӣ, барқчӣ оид ба таъмир ва хизматрасонии таҷҳизоти саноатӣ номгӯи касбҳое ҳастанд, ки тибқи лоиҳа дар оянда усули таълими онҳо ба тарзи муосир, яъне аз рӯйи методологияи таҳсил дар асоси салоҳият ба роҳ монда хоҳад шуд, - иброз дошт мутахассиси лоиҳа Сангин Бобоев.

Бояд гуфт, таълим дар асоси салоҳият ин технологияи муосири таҳсилоти ибтидоии касбӣ мебошад, ки кафолати тайёр намудани мутахассисони баландихтисоси коргарро дар асоси талаботи воқеии бозори меҳнат таъмин менамояд. Дар доираи қисмати дуюми лоиҳа “Навсозии инфрасохтор дар муассисаҳои интихобшудаи таҳсилоти ибтидоии касбии техникӣ ва омӯзиш” дар соли 2020 корҳои назаррас анҷом дода шудаанд.

- Маврид ба ёдоварист, ки давоми сол корҳои таъмиру барқарорсозии муассисаҳои ҳадафии лоиҳа идома дошта, аз 29 муассисаи ҳадафии ба нақша гирифташуда ба ҳолати охири моҳи декабри соли 2020 корҳои таъмиру барқарорсозӣ дар 26 муассиса пурра ба анҷом расида, аз ҷониби Комиссияи қабул, ки бо фармоиши Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шуданд, қабул гардидаанд. Бино ва синфхонаҳои таъмиршуда мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуданд, - гуфт Сангин Бобоев.

Тавре иттилоъ дода шуд, дар умум ҳаҷми корҳои таъмирии ҷараёндошта дар ҳамаи муассисаҳои ҳадафӣ зиёда аз 91 фисад иҷро гардида, дар ин муассисаҳо 112 синфхона, 68 устохона, 87 утоқи корӣ ва дигар утоқҳои таъиноташон гуногун аз қабили маҷлисгоҳ, утоқи методӣ, толори тренингӣ, ошхона, ҳуҷраи ёрирасон, ҳоҷатхонаи мардонаву занона, китобхона бо толори электронӣ ва толори варзишӣ таъмир шуданд. Дар доираи қисмати сеюми лоиҳа, тибқи дастурамали амалиётӣ, Барномаи омӯзишии инклюзивӣ дар асоси талаботи бозори меҳнат аз ҷониби панҷ ширкати миллии ташкилкунандаи омӯзиш татбиқ гашта истодааст. Аз шумораи умумии 28495 нафар баҳрагиранда то имрӯз аз ҷониби панҷ пудратчии миллии ташкилкунандаи омӯзиш зиёда аз 1705 курси омӯзишӣ гузаронида шуда, дар он 29629 баҳрагиранда фаро гирифта шуда, 11053 нафар бо ҷойи кор таъмин шудаанд.

Дар маҷмуъ, 2392 нафар занону духтарон ба курсҳои омӯзишӣ ҷалб гардидаанд, ки 2060 нафарашон аз рӯйи 22 ихтисоси ғайрианъанавӣ курсҳои омӯзиширо ба анҷом расониданд. Баробари ин 1163 нафар бо ҷойи корӣ таъмин шуда, 332 нафар дар таҷрибаомӯзии истеҳсолӣ қарор доранд Ҷоиз ба ёдоварист, ки омода намудани захираҳои меҳнатии баландихтисос яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, барои паст кардани сатҳи камбизоатӣ, шиддатнокӣ дар бозори меҳнат ва кам намудани осебпазирии иқтисодиёти Тоҷикистон аз омилҳои беруна мусоидат хоҳад намуд.

- Корҳои анҷомдодашуда дар доираи қисмати дуюми лоиҳа навсозии инфрасохтор дар муассисаҳои интихобшуда "Тақвияти таҳсилоти касбӣ - техникӣ ва омӯзиш"- аст, ки яке аз ҳадафи лоиҳа навкунии заминаи моддӣ ва таълимӣ дар 29 муассисаи интихобшуда, аз ҷумла 21 литсей, 5 филиали маркази таълими калонсолон, 2 маркази касбомӯзӣ ва Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон дар ноҳияи Кӯшониён ба ҳисоб рафта, аз рӯйи 17 касби интихобшуда таҳвили таҷҳизоти таълимии замонавӣ, ки барои ҷорӣ намудани барномаҳои таълимӣ дар асоси салоҳият заруранд, ба нақша гирифта шуда буд. Лоиҳа инчунин, барқарорсозии хобгоҳҳоро бо назардошти хусусиятҳои гендерӣ пешбинӣ намудааст, ки ба баланд бардоштани дастрасии низоми таҳсилоти ибтидоии касбӣ - техникӣ ва омӯзиш барои занону духтарон, хусусан аз ноҳияҳои дурдаст, имкон медиҳад, - гуфт Сангин Бобоев.

Биноҳои аз таъмир баровардашуда асосан литсейҳои касбӣ - техникӣ, сохтмонӣ ва кишоварзии шаҳру навоҳии Душанбе, Бохтар, Кӯлоб, Восеъ, Вахш, Шаҳритус, Тоҷикобод, Шуғнон, Суғд фаро гирифта шудаанд.

Дар шаҳри Хуҷанд аз рӯи лоиҳа, Литсейи касбии политехникӣ ва Литсейи касбии техникии сохтмонӣ корҳои сохтмонӣ, барқароркунӣ ба анҷом расида, бо таҷҳизоти лозима таъмин гардиданд. Тавре директори Литсейи касбӣ - политехникии шаҳри Хуҷанд Шаҳобиддин Мирзоаҳмадов иттилоъ дод, дар рафти сохтмон аз рӯи лоиҳа корҳои зиёде ба анҷом расонида шудааст.

- Литсей сеошёна буда, аз чор синфхона, панҷ кабинети фаннӣ, ҳафт утоқи корӣ, ҳашт ҳуҷраи ёрирасон ва толори машваратӣ иборат аст.

Се устохонаи таълимӣ, бинои хобгоҳ дорои 48 ҳуҷра, ҳаммоми мардонаву занона, се ҳуҷраи хӯроктайёркунӣ, ҳуҷраи ҷомашӯӣ низ дорад, аз таъмири капиталӣ гузаштанд. Ҳамзамон намо ва боми ин биноҳо низ аз таъмир бароварда шуда, аз ҳисоби лоиҳаи “Хазинаи Неруи тоза” дар литсей панели офтобию монокристаллӣ насб шуда, системаи гармидиҳии бино аз ҳисоби ин панелҳо ба роҳ монда шудааст, - гуфт номбурда.

Дар Литсейи касбӣ - техникии сохтмонии шаҳри Хуҷанд низ як қатор корҳо ба сомон расонида шудааст. Директори литсейи мазкур Ғанӣ Рауфов иттилоъ дод, ки корҳои таъмиру барқарорсозӣ дар доираи амали барномаи мазкур хуб ба роҳ монда шуд.

- Дар бинои таълимӣ - истеҳсолӣ иборат аз се устохона, панҷ синфхона, ду утоқи корӣ, як ҳаммом, бинои хобгоҳ иборат аз 57 ҳуҷра се ҳаммоми мардонаву занона, ҳуҷраи ҷомашӯйӣ ва бинои ошхона иборат аз як толори хӯрокхӯрӣ, ҷойи хӯроктайёркунӣ бо ҳуҷраҳои ёрирасон гузаронида шудаанд. Намои бинои таълимӣ истеҳсолӣ ва боми биноҳо низ пурра барқарор гаштанд, - гуфт Ғанӣ Рауфов.

Ҳамчунин, лоиҳаи "Хазинаи неруи тоза" дар доираи Лоиҳаи "Тақвияти таҳсилоти касбӣ - техникӣ ва омӯзиш" аз ҳисоби “Хазинаи байналмилалии Неруи тоза” бо мақсади амалӣ намудани технологияҳои инноватсионии ҳосили неруи аз ҷиҳати экологӣ тоза дар Тоҷикистон ва кам кардани зарар ба экология, табиат ва ҳифзи муҳити зист маблағҳои муайян ҷудо шудаанд. Аз ҳисоби “Хазинаи Неруи тоза” се муассиса - Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон дар ноҳияи Кӯшониён, Литсейи касбии техникии сохтмонӣ дар шаҳри Душанбе ва Литсейи касбии политехникӣ дар шаҳри Хуҷанд таъмир шуда, дар онҳо технология ва чораҳо оид ба беҳтар намудани самаранокии энергия насб гардидаанд.

Ҳамзамон, дар литсей барои истеҳсоли нерӯи барқи тоза ё "сабз" озмоишгоҳи барқии муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти замонавӣ ташкил шудааст, ки аз ду дастгоҳ барои истеҳсоли неруи барқ аз офтоб, як дастгоҳ барои истеҳсоли барқ аз об, ду таҷҳизот барои истеҳсоли неруи барқ аз бод, обгармкунак тавассути қувваи неруи офтоб, таҷҳизот барои таъмири яхдону кондитсионер ва телевизор, ки дар он амалиёти компютерӣ истифода мешаванд, васлу насб ва барои таҷрибаомӯзӣ омода шудааст. Дастгоҳҳо аз ҳисоби неруи офтоб ва бод барқ истеҳсол карда, манбаи барқароршавандаи энергия маҳсуб меёбанд ва дар тавлиди барқи иловагӣ ба литсей хизмат мекунанд.

Дар ин самт барои баланд бардоштани сатҳи дониши хонандагон ва иқтидори парки техникӣ муассисаҳои мазкур бо таҷҳизоти замонавии таълимӣ - лабораторӣ муҷаҳҳаз гардонида шуданд. Баробари ин дар филиалҳои маркази таълимии калонсолони шаҳру навоҳии Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз ҷумла, Фархор, Конибодом, Бобоҷон Ғафуров, Ёвон, Норак, Сангвор ва Ванҷ аз рӯи лоиҳаи мазкур як қатор корҳо ба сомон расонида шуданд.

Шаҳбону ОЛИМОВА,

“Ҳақиқати Суғд”

Add comment


Security code
Refresh